Εἶναι παγκοίνως γνωστό τό πόσο γοητευτική τυγχάνει ἡ θρακική πρωτεύουσα. Αὐτή ἡ σοφή μεῖξις τοῦ νεοελληνικοῦ μοντερνισμοῦ μέ τό ὀθωμανικό χρῶμα ἑλκύει κάθε ἄνθρωπο πού μᾶς ἐπισκέπτεται γιά λίγες (πολύ λίγες…) μέρες. Τίς προάλλες λοιπόν πού ξέμεινα ἀπό αὐτοκίνητο, ἀναγκάστηκα νά περπατήσω τά 280 περίπου μέτρα τῆς καθημερινῆς ὑποχρεωτικῆς μου διαδρομῆς. Κι ὅπως λέει τό θυμόσοφο ρητό, οὐδέν κακόν ἀμιγές καλοῦ: ἡ μαραθώνια αὐτή δοκιμασία μοῦ προσέφερε καθ’ ὁδόν μιάν ἀπολαυστική, χειμερινή εἰκόνα τοῦ ἀστικοῦ μας χώρου.
  Βεβαίως δέν ὑπῆρχε ἡ δυνατότητα νά περπατῶ καί νά χαζεύω ὁλόγυρα, ἀφοῦ τά νερά τῆς προχθεσινῆς βροχῆς ἀρνοῦνταν νά ἀποσυρθοῦν: Σκέπαζαν τίς λακκοῦβες τῆς ἀσφάλτου, τά κενά στά πεζοδρόμια, τά ὀρύγματα στά ἐργολαβικά σκάμματα… Ἀδύνατον νά τ’ ἀγνοήσεις. Καθώς ὅμως ἤμουν περιέργως (χωρίς δηλ. νά ΄χω κάνει χρήση ὁποιασδήποτε οὐσίας) καλοδιάθετος, προσπάθησα νά δῶ τή λακκούβα μισογεμάτη κι ὄχι μισοάδεια. Κάτι σάν πρόκληση, σάν βιντεογκέημ: Ἄν πατήσω τώρα ἐδῶ, μετά ποῦ θά βάλω τό ἄλλο μου πόδι; Ἄν συνεχίσω σ’ αὐτή τήν πλευρά τοῦ δρόμου προλαβαίνω τ’ ἀπέναντι ἁμάξι ἤ περνώντας πάνω ἀπό τό γκιόλι θά μέ κάνει λούτσα; Κείνη ἡ λασπουριά πατιέται ἤ θά μείνει τό παπούτσι μέσα κτλ…
  Ἡ διαδρομή πάντως, πέρα ἀπό τό ἐνδιαφέρον πού παρουσίαζε γιά τύπους ἀντβέντσουρ, δέν ἐστερεῖτο καί αἰσθητικῆς ἀπολαύσεως. Καθώς κάθε λίγα μέτρα ἔκανα κι ἀπό μιά σύντομη στάση, εἶχα τήν εὐκαιρία νά ἀποθαυμάζω τήν νεοελληνική ἄποψη γιά τό δομημένο ἀστικό περιβάλλον (ἄποψη λίγο πολύ κοινή, βεβαίως, σέ κάθε πόλη τῆς χώρας μας). Κάθε τετραγωνικό γῆς ἀπ’ τό ὁποῖο δέν διέρχεται αὐτοκίνητο τείνει νά μπετοναριστεῖ μέ ἕναν ὁμοιόμορφο, ἑξαόρωφο -καί βάλε-τρόπο πού δείχνει μία κοινωνική συνοχή καί μιά ἑδραία αἰσθητική ἀντίληψη (ἐντάξει, ὑπάρχουν ἀκόμη κάποια μικρά κενά πρασίνου καί χώματος πού παραφωνοῦν ἀλλά εἶμαι πεπεισμένος ὅτι κι αὐτά, μέ τήν συντονισμένη προσπάθεια λαοῦ καί πολιτείας, σύντομα θά ἐκλείψουν). Τά μπετά αὐτά εἶναι συχνά βαμμένα σέ τόνους ρόζ καί θαλασσί (ἔχω ἐντοπίσει καί λαχανί), πού κατά τή γνώμη τῶν ἁρμοδίων δέν παραπέμπουν σέ ξεμώραμα ἤ σέ γυφτιές ἀλλά σέ μιά ἀνάλαφρη νότα στήν πόλη. Ποῦ καί ποῦ ξεπροβάλλει μέσα ἀπό τά μπετά καί κανένα δέντρο πού τούτη τήν ἐποχή εἶναι κατά κανόνα γυμνό ἀπό φῦλλα καί ὡς φιγούρα συνάδει ἀπολύτως μέ τή νεκρή ὁλόγυρα φύση (τῶν κατοίκων συμπεριλαμβανομένων)…
       Ἕνα ἄλλο εὐχάριστο στοιχεῖο στή διαδρομή ἦταν οἱ ἐπιγραφές τῶν καταστημάτων. Μερι-κοί μαγαζάτορες – δέν ξέρω γιατί – πιστεύουν ὅτι οἱ συμπολίτες τους ἔχουν μυωπία ἄνω τῶν 85 βαθμῶν καί μοστράρουν ταμπέλες πού φαίνονται μέ τό πού παίρνεις τή στροφή στό Πόρτο Λάγος. Ἄλλοι πάλι θεωροῦν ὅτι εἴμαστε ἀναλφάβητοι καί ὅ,τι γράφει ἡ ἐπιγραφή τό βάζουν καί σέ (μνημειακῶν διαστάσεων) φωτογραφίες. Καί τό καλύτερο: Καθώς ἡ συντριπτική πλειοψηφία τῶν συμπολιτῶν μου εἶναι ἀμερικανοθρεμμένη καί ἀγγλομαθημένη, δέν βλέπεις γύρω παρά market, casual, stores, bank, shop, salon κτλ. Ὁ κοσμοπολιτισμός εἶναι ἡ δεύτερη φύση τοῦ Κομοτηνέζου, κακά τά ψέμματα.
   Τέλος, μιά ἄλλη θετική πλευρά τῆς ἐποχῆς εἶναι οἱ φανταιζί δημιουργίες στούς δρόμους. Ὅλα ὅσα ὁ παροιμιώδης σεβασμός μας πρός τόν δημόσιο χῶρο ἐπιβάλλει νά κοσμοῦν ὁδούς καί πεζοδρόμια (χαρτιά, τσιγαροπα-κέτα, ἀλουμινόκουτα ἀναψυκτικῶν, χαρτόκουτες ψυγείων…) παρασύρονται ἀπό τό νερό τῆς βροχῆς καί κοπαδιάζουν στίς γωνίες θυμίζοντας μοντέρνες δημιουργίες, σάν τοῦ Ἀρμάν ἤ τοῦ Ὄλντενμπουργκ. Κάθε λίγα βήματα μιά ἀφορμή γιά σκέψη καί στοχασμό! Mά ποῦ ζοῦμε οἱ κερατᾶδες!..

Κ.Κ.

Τήν περασμένη Παρασκευή, 2-12, ἡ Περιφέρεια ΑΜ-Θ διοργάνωσε ἡμερίδα στήν Κομοτηνή σχετικὰ µὲ τὴν ἀναδιάρθρωση τῶν καλλιεργειῶν στὴν Ἀνατολικὴ Μακεδονία καὶ Θράκη, καθώς τό τέλος τῆς (ἐπιδοτούμενης) μονοκαλλιέργειας -βαμβάκι καί καπνός- ἔφτασε, καί τό μέλλον τῶν ἀγροτῶν τῆς περιοχῆς εἶναι πιά ζητούμενο. Στήν ἡμερίδα τόσο ὁ Γραµµατέας τῆς Περιφέρειας ΑΜ-Θ κ. Μιχάλης Ἀγγελόπουλος ὅσο καί οἱ ὑπηρεσιακοί της παράγοντες ἀναφέρθηκαν στὰ δυὸ τριετῆ, καινοτόµα –«µοναδικὰ στὴν ἐπικράτεια»– προγράµµατα τῆς Περιφέρειας στὸ πλαίσιο τοῦ Γ΄ ΚΠΣ, τὰ ὁποῖα ἀναµένεται νὰ δώσουν λύσεις σὲ σηµαντικὰ προβλήµατα τοῦ ἀγροτικοῦ χώρου καὶ νὰ βελτιώσουν τὸ ἐπίπεδο καὶ τὴν ποιότητα τῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς. Ἀφενός λοιπόν προτάθηκαν καλλιέργειες ἀρωµατικῶν/φαρµακευτικῶν, ἐνεργειακῶν καὶ κτηνοτροφικῶν φυτῶν (γιά τίς ὁποῖες ἤδη γίνονται πιλοτικές προσπάθειες σέ 245 ἀγρούς 1645 στρεμμάτων) κι ἀφετέρου προβλήθηκε ἡ (ἐπικείμενη) καταγραφή  τῶν ἐδαφολογικῶν δεδοµένων γιὰ τὴ διαπίστωση τῶν ἐπιπέδων ποιότητας τῆς γῆς, ὥστε νὰ ὁδηγηθοῦµε στὶς ποιοτικότερες καὶ ὑγιεινότερες παραγωγές: Ἡ καταγραφή τῶν θρεπτικῶν στοιχείων, τῶν βαρέων µετάλλων καὶ τῶν ὑδροδυναµικῶν ἰδιοτήτων τῶν ἐδαφῶν εἶναι προφανῶς ἀπαραίτητη γιὰ τὴν ὀρθολογικὴ χρήση λιπασµάτων καὶ νεροῦ καὶ παραγωγὴ προϊόντων ἀσφαλείας. Γιά τὸ πρῶτο ἔργο προϋπολογίστηκε δημόσια δαπάνη 1,3 ἑκ. εὐρώ καί εἶναι ἐνταγμένο στό ΠΕΠ, ἐνῷ τό δεύτερο – πού θά ἐφαρμοστεῖ σέ 3 ἑκ. στρέμματα – θὰ καλυφθεῖ ἐξ’ ὁλοκλήρου ἀπὸ δηµόσια δαπάνη ὕψους 5 ἑκ. εὐρώ.
Ὅλα αὐτά ὡραῖα. Ἀπό τή θεωρία ὅμως γιά νά περάσουν στήν πράξη ὑπάρχει μία μεγάλη ἀπόσταση – εἰδικά στή χώρα μας. Ἔτσι, κι ἄν ἀκόμη εὐοδωθοῦν οἱ σχεδιασμοί τῆς Περιφέρειας, δέν παύουν νά ὑπάρχουν κάποια βασικότατα ἐρωτήματα πού τέθηκαν καί ἀπό τούς ἄμεσα ἐνδιαφερόμενους στήν ἡμερίδα, δηλ. τούς ἀγρότες: 1) Τί ἔσοδα καί κέρδη θά ἀποφέρει – στό περίπου, ἔστω – ἡ κάθε προτεινόμενη καλλιέργεια; Δέν μπορεῖ νά ξεκινήσει κανείς μέ ἀοριστολογίες τέτοιες ἀλλαγές!  2) Πῶς θά διασφαλιστεῖ ἡ διάθεση τοῦ προϊόντος; Καλή ἡ διασύνδεση πρωτογενοῦς καί δευτερογενοῦς τομέα, ἀλλά μπορεῖ κανείς νά βασιστεῖ στήν ἑλληνική μεταποίηση; Φρέσκιες εἶναι ἀκόμη οἱ μνῆμες ἀπό τήν περιπέτεια τῆς ὀρεινῆς ρίγανης καί τήν ἁμαρτωλή «Βαρωφύτ»… 3) Ἔχουμε ἀργήσει ἤδη πάρα πολύ. Τόσο γιά τήν ἐδαφολογική μελέτη (τό ἰνστιτοῦτο πού θά τήν ἀναλάμβανε χτίστηκε πρίν μιά… δεκαετία), ὅσο καί γιά τήν ἀναδιάρθρωση τῶν καλλιεργειῶν. Τώρα πού ἐμεῖς ἀκόμη συζητᾶμε γιά ἐνεργειακά φυτά, σέ ἄλλα μέρη τοῦ κόσμου (Βραζιλία,  Γερμανία…) «ἔχουν περάσει ἀπέναντι»…
   Τέλος (καί ἀρχή κάθε προβλήματος) λείπει τραγικά ἕνα ἀγροτικό ἐπιμελητήριο. Τώρα πού ἡ ἐποχή τῶν ἐπιδοτήσεων (καί τῆς συνακόλουθης ἀχμακιᾶς) τερματίζεται, ἡ ἀνάγκη ἑνός σωσιβίου προβάλλει ἀδήριτη…

Στίς 26 – 27 Νοεµβρίου οἱ γνωστοί ἰθύνοντες νόες τῆς µειονοτικῆς πολιτικῆς ἡγεσίας διοργάνωσαν αὐτό πού ἀποκάλεσαν «1ο Ἐκπαιδευτικό Συνέδριο τῆς Τουρκικῆς Μειονότητας Δυτικῆς Θράκης». Ἤδη ἀπό τόν τίτλο του, τόν φορτωµένο ἀλυτρωτική ὁρολογία, διαφαίνεται ξεκάθαρα τό πνεῦµα πού κυριάρχησε. Ἀλλά οὔτε καί ἐκπαιδευτικό συνέδριο ἦταν, οὔτε βεβαίως δίγλωσσο, ὅπως τό πλάσαραν στήν εὔπιστη χριστιανική πλειονότητα. Ἡ σχέση του µέ τό ζητούµενο τῆς Παιδείας περιγράφτηκε θαυµάσια στό δίγλωσσο φυλλάδιο πού κυκλοφόρησε: Ἦταν ἡ σχέση τοῦ Ἀριστοτέλη µέ τόν… Ἀτατούρκ!
«Πρῶτο ἐκπαιδευτικό συνέδριο τῆς Τουρκικῆς Μειονότητας Δυτικῆς Θράκης» ἦταν ὁ γελοιωδῶς βαρύγδουπος, προκλητικά µισαλλόδοξος καί ἀπολύτως παραπλανητικός τίτλος τῆς διοργάνωσης τοῦ διηµέρου 26-27/11/05 στήν Κοµοτηνή. Ὅσον ἀφορᾶ τούς εὔγλωττους ἐπιθετικούς προσδιορισµούς «τουρκικῆς» καί «δυτικῆς» δέν εἶναι ἀνάγκη νά ἐπεκταθοῦµε, κι ἕνας ἀδαής ἀναγνωρίζει ἐντός τους τό πνεῦµα τῶν διοργανωτῶν. Ἄς δοῦµε λοιπόν κατά τά ἄλλα περί τίνος ἐπρόκειτο.

Κατ’ ἀρχήν µερικές γενικές πληροφορίες: Ἡ προσέλευση στόν χῶρο τοῦ «συνεδρίου» ἦταν µαζική – ὅπως σέ ὅλες τίς ὁµοειδεῖς ἐκδηλώσεις µέ τήν ἄνωθεν ἐντολή – καθώς περί τά τριακόσια ἄτοµα παρακολούθησαν τίς «ἐργασίες», µεταξύ δέ αὐτῶν ἕνα µονοψήφιο ποσοστό ἦταν γυναῖκες (πολύ χαµηλό ἄν σκεφτεῖ κανείς ὅτι ἡ γυναικεία παρουσία στό σύνολο τῶν ὁµιλητῶν ἦταν ἀναλογικά πολύ µεγαλύτερη). Ὡστόσο ἡ παρουσία αὐτή τοῦ κοινοῦ ἐξαντλήθηκε στήν σιωπηλή παρακολούθηση, καθώς οἱ ἐρωτήσεις πού γίνανε ἦταν µετρηµένες στά δάχτυλα, καί ὑποβλήθηκαν ὅλες ἀπό «ἐπώνυµα» στελέχη τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας* τοῦ µειονοτικοῦ κόσµου (φαίνεται οἱ ἄλλοι ἤ δέν ἔχουν δικαίωµα λόγου ἤ δέν τολµᾶν νά διατυπώσουν δηµοσίως κάποια γνώµη). Τό συνέδριο χαιρέτισε µέ µήνυµά του ὁ ὑπουργός Ἐξωτερικῶν τῆς Τουρκίας, Ἀµπντουλλάχ Γκιούλ, εὐχόµενος κάθε ἐπιτυχία στίς ἐργασίες του καί δίνοντας ἔτσι µία ἀκόµη ἀπόδειξη τῆς στοχοθεσίας τῆς διοργάνωσης.

Πρίν τήν διεξαγωγή τοῦ «συνεδρίου» ἐλέχθη πώς θά ἦταν δίγλωσσο, στά τουρκικά καί στά ἑλληνικά. Ὅσοι πίστεψαν ὅτι θά συµβεῖ κάτι τέτοιο διαψεύσθηκαν, καθώς στά ἑλληνικά ἀκούστηκε µόνο γιά ἕνα δύο λεπτά µιά ἐπιγραµµατική – καί ἀπονευρωτική – σύνοψη τῆς πρώτης ὁµιλίας, τοῦ δικηγόρου Ὀρχάν Χατζηιµπράµ. Ὅλα τά ὑπόλοιπα ἐλέχθησαν ἀποκλειστικά στά τουρκικά, ἀφήνοντας σέ ἀµηχανία ἤ στό ἔλεος τῶν αὐτόκλητων µεταφραστῶν τούς ἐλάχιστους ἐκπροσώπους τῶν ἑλληνικῶν Ἀρχῶν πού βρέθηκαν στόν χῶρο. Καί βεβαίως χαρήκαµε γι’ αὐτό, καθώς ὁ ψηφοσυλλεκτικός τους οἶστρος σέ συνδυασµό µέ τήν πρό καιροῦ ἐκτροχιασµένη ἀναξιοπρέπειά τους δέν ὀρρωδεῖ πλέον οὔτε ἐνώπιον τίτλων περί «τουρκικῆς µειονότητας».

Μιά µατιά στό σύνολο τῶν ὁµιλητῶν (τῆς πρώτης ἡµέρας) ἀρκεῖ καί γιά τήν κατάδειξη τοῦ «ἐπαιδευτικοῦ» χαρακτήρα τῆς µάζωξης: Τίς ὁµιλίες ξεκίνησε ἕνας δικηγόρος – ὁ δικηγόρος τῆς «Τουρκικῆς Ἕνωσης Ξάνθης» Ὀρχάν Χατζηιµπράµ – καί τίς ἔκλεισε ἕνας πρόεδρος σωµατείου ἀπό τά κατ’ ἐξοχήν τυπικά ἐργαλεῖα ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Ἄγκυρας: ὁ Σεµπαχαττίν Ἀµπντουρραχµάν τοῦ Συλλόγου Ἀλληλεγγύης Τούρκων τῆς Δυτικῆς Θράκης στήν Ἀγγλία. Ὁ πρῶτος ἀµφισβήτησε τήν ὁποιαδήποτε πρόοδο στήν κατάσταση τῶν µουσουλµάνων τῆς Θράκης, ρωτώντας ρητορικά «ποιό πρόβληµά µας λύθηκε ἀπό τήν ἔνταξη τῆς Ἑλλάδας στήν Εὐρωπαϊκή Ἕνωση;» καί εὐχήθηκε νά ὑπάρξει πίεση στή χώρα µας ἀνάλογη ἐκείνης πού ὑπάρχει ἐπί τῆς Τουρκίας γιά τό Πατριαρχεῖο καί τή Σχολή τῆς Χάλκης! Ἔχουν καί τό θράσσος τῶν συγκρίσεων ἀπό πάνω! Ὅσο γιά τόν ἐξ Ἀγγλίας ὁρµώµενο νέο, αὐτός προσέθεσε τό σφρῖγος τοῦ νεαροῦ λύκου παροτρύνοντας τούς παριστάµενους σέ ἐγκατάλειψη τῆς παθητικότητας καί ἀνάληψη δράσης: «Κάντε µηνύσεις, διαδηλῶστε, δραστηριοποιηθεῖτε! (…) Πέρυσι ἄκουσα ἕνα περιστατικό ὅπου (χριστιανός) ἐκπαιδευτικός χτύπησε ἕναν (µειονοτικό) µαθητή. Τί ἔγινε; Ἀπολύθηκε;» Ἐνδιάµεσα µίλησαν ἡ δικηγόρος Μπελγκίν Ἀχµέτ (πού θεωρεῖ ὅτι οἱ ὅποιες βελτιώσεις µένουν µόνο στά χαρτιά), ὁ πρώην βουλευτής καί δικηγόρος Γκαλήπ Γκαλήπ, ἕνας δάσκαλος καί µία νηπιαγωγός, καθώς καί ὁ δήµαρχος Μύκης Μουτζαχίτ Ντουκιαντζή. Ὁ τελευταῖος ἔνιωσε ὁ καηµένος τήν ὑποχρέωση νά δηλώσει ὅτι οἱ κάτοικοι τοῦ δήµου του εἶναι 100% Τοῦρκοι (Ποµάκοι; Ποῦ τούς εἴδατε;!) καί εἶπε πώς στηρίζει τά -παράνοµα- νηπιαγωγεῖα πού ἵδρυσε ὁ Σύλλογος Ἐπιστηµόνων Μειονότητας στήν περιοχή, ἐνῷ δέν ἔχει δικαιοδοσίες γιά περισσότερα πράγµατα καθώς ἡ ἀπόπειρα γιά νέο σχολεῖο στόν Ἐχῖνο σκόνταψε στήν Πολεοδοµία. Κι ἄν στούς ἀνωτέρω προσθέσει κανείς τούς ὁµιλητές τῆς δεύτερης µέρας, ὅπου συµπεριλαµβάνονταν ἕνας σκηνοθέτης, δυό δικηγόροι, ἕνας γιατρός καί πρώην βουλευτής, δύο δηµοσιογράφοι, ἕνας ἱεροκήρυκας καί δύο δάσκαλοι, ἄντε καί ὁ καθηγητής πού ἦρθε ἀπό τήν Ἄγκυρα, ἀντιλαµβάνεται εὔκολα κανείς τί εἴδους «ἐκπαιδευτικό συνέδριο» διεξήχθη: Μία παρένδυση τῆς ἐθνικιστικῆς πολιτικῆς τῆς Ἄγκυρας, µέ τόν φερετζέ τῆς «µόρφωσης» καί τῆς «Παιδείας». Ἡ προκλητικότητα ἄλλωστε τῶν «ἀποφάσεων» εἶναι ἰδιαιτέρως εὔγλωττη.

Τίποτε δέν θά µποροῦσε νά εἶναι ἐκφραστικότερο τῆς ἀνωτέρω µεθόδευσης ἀπό τό ἴδιο τό δίγλωσσο πρόγραµµα τῆς διοργάνωσης: Στήν πλευρά πού εἶχε στά ἑλληνικά τόν τίτλο, εἶχαν κοτσάρει καί δυό φράσεις τοῦ Ἀριστοτέλη σχετικές µέ τήν µόρφωση, γιά νά προκαταλάβουν θετικά κανέναν ἀνόητο τῆς χριστιανικῆς πλειοψηφίας. Στήν πλευρά ὅµως µέ τόν τούρκικο τίτλο – πού δέν εἶχε δοθεῖ στόν ἑλληνικό Τῦπο – κι ἐνῷ ὅλα τά ἄλλα ἦταν ἁπλή µετάφραση – τά ρητά τοῦ πατέρα τῆς Λογικῆς εἶχαν ἀντικατασταθεῖ ἀπό τσιτάτα τοῦ πατέρα τῆς Λοιµικῆς: Ὑπῆρχαν δύο φράσεις τοῦ Κεµάλ Ἀτατούρκ! Αὐτό εἶναι τό µορφωτικό ἰδεῶδες τους καί χρείαν ἄλλων µαρτύρων δέν ὑπάρχει: Μειονοτική ἐκπαίδευση κατ’ αὐτούς εἶναι ὁ ἐκκεµαλισµός, δηλαδή ὁ ἐκφασισµός, τῆς συνείδησης τῶν µουσουλµάνων τῆς Θράκης. Ὅσο δέν τήν ἐλέγχουν ἀπολύτως θά λυσσοµανοῦν κατά τῆς ἑλληνικῆς Πολιτείας πού ἀρνεῖται νά τούς ἀδειάσει τή γωνιά.

Καί καλά, ἄς ποῦµε, γι’ αὐτούς. Γιά τούς ἑλληνόφωνους ὅµως πού «παρακολούθησαν» µιά τουρκόφωνη ἐκδήλωση (µέ τέτοιο τίτλο καί µέ ἕναν ἐκ τῶν δύο ὀργανωτῶν παράνοµο – τήν «Ἕνωση Τούρκων Διδασκάλων») ἐπί ὧρες, µόνο καί µόνο µέ τήν ἐλπίδα ἐκλογικοῦ ἀντίδωρου; Τί νά πεῖ κανείς γιά τόν νοµάρχη Ροδόπης Ἄρη Γιαννακίδη** ἤ γιά τόν πρόεδρο τοῦ δηµοτικοῦ συµβουλίου Κοµοτηνῆς Δάµωνα Δαµιανό, πού δέν χάνουν παρόµοια εὐκαιρία αὐτοπροσφορᾶς στόν τούρκικο ἐθνικισµό; Κι ἄν αὐτοί θεωροῦν ὅτι καθήµενοι στό πλάι τοῦ Τούρκου Προξένου ἤ καταπίνοντας τίς ὁλόγυρα κραυγές γιά «τούρκικη µειονότητα» καί «τούρκικα σχολεῖα» στολίζουν τό βιογραφικό τους, τί λένε οἱ χριστιανοί κάτοικοι τῆς Κοµοτηνῆς καί τῆς Ροδόπης; Ψῆφο αὐτοί δέν ἔχουν; Μιλιά δέν ἔχουν; Ἐκτός κι ἄν γι’ αὐτούς ὁ τρίτος δρόµος πρός τόν σοσιαλισµό, ἀφοῦ πέρασε ἀπό τό στάδιο τοῦ ἐκσυγχρονιστικοῦ µισελληνισµοῦ, ἔφτασε πιά στόν προορισµό του: τόν φιλορατσισµό καί τήν τουρκολαγνεία.

Κ.Κ.

 
*  Ὁ ὁποῖος µάλιστα περιέγραψε µέ τόν γνωστό ποµπώδη τρόπο του ἡρωικές φιλοµειονοτικές παρεµβάσεις καί γενναῖες χρηµατοδοτήσεις πολιτιστικῶν κέντρων σέ µουσουλµανικά χωριά (300.000 εὐρώ στό Δουκᾶτο καί 650.000 στή Φιλύρα), γιά νά λάβει τήν ἀπάντηση ἀπό τόν γαλάζιο διεκδικητή τῆς νοµαρχίας Μιχ. Ἀθανασάδη πώς ἦταν καθῆκον του νά τό κάνει.

 ** Πλάκα εἶχε ἡ ἐρώτηση τοῦ παλιοῦ πολιτευτῆ Ἰσµαήλ Ροδοπλού στήν Μπελγκίν Ἀχµέτ, ὅταν ὁ πρῶτος παράκουσε τή φράση «χῶρος πολλαπλῶν πολιτιστικῶν χρήσεων» καί ρώτησε τήν ὁµιλούσα τί ἐννοεῖ µέ τόν ὅρο «πολυπολιτισµικῶν χρήσεων». Ἡ τελευταία ἔσπευσε ἡ ἕρµη νά διευκρινίσει ὅτι δέν µίλησε γιά «πολυπολιτισµικότητα» καί νά διαλύσει ὁποιαδήποτε ὑποψία γιά προβολή κάθε ἄλλης ταυτότητας πλήν τῆς τουρκικῆς. Κατά τ’ ἄλλα ἀγωνίζονται γιά τήν πολυπολιτισµικότητα οἱ ὑποκριτές!

Ὅλη ἡ Ἑλλάδα µετά βδελυγµίας ἀποδοκίµασε τά ἐπεισόδια κατά τοῦ Πατριάρχη Βαρθολοµαίου πού ὀργάνωσαν οἱ «Γκρίζοι Λῦκοι» στήν Τουρκία. Πρᾶγµα φυσικά αὐτονόητο, πού θά γινόταν εἴτε ὁ στόχος ἦταν ὁ Οἰκουµενικός Πατριάρχης εἴτε ὁ µουφτῆς τῆς Πόλης.

Ἐκεῖνο, ὡστόσο, πού κανένας δέν εἴδαµε νά ἀναζητᾶ ἦταν ἡ θέση τῶν µειονοτικῶν πολιτευτῶν καί φορέων γιά τό ζήτηµα: Δέν εἴδαµε καµµία δήλωση π.χ. τοῦ βουλευτῆ Ἰλχάν Ἀχµέτ, ὁ ὁποῖος τόσο κόπτεται γιά τήν ἑλληνοτουρκική φιλία, πού νά λέει τό πολύ ἁπλό «καταδικάζω τίς ἐνέργειες αὐτές». Καµµία ἀνακοίνωση ἀπό τά σωµατεῖα, νόµιµα καί µή, πού κάθε τόσο σκίζονται νά ὑπερασπίσουν τόν τουρκισµό τους καί τή σχέση τους µέ τήν Μητέρα – Πατρίδα. Καµµία καταδίκη ἀπό κανέναν µειονοτικό πολιτευτή, νῦν καί πρώην, δηµοσιογράφο ἤ παράγοντα τοῦ «πολιτισµοῦ», ὅπως ἀρέσκονται κάποιοι νά αὐτοπλασάρονται. Εἶναι ἐπειδή κι αὐτοί εὐθυγραµµίζονται µέ τήν τουρκική γραµµή µή ἀναγνώρισης τοῦ τίτλου «Οἰκουµενικός» στόν Πατριάρχη; Εἶναι γιατί ταυτίζονται µέ τούς Γκριζόλυκους ἤ τοὐλάχιστον δέν θέλουν νά διαφοροποιηθοῦν ἀπό τήν ὑπερεθνικιστική γραµµή; Ὁρίστε, τούς προκαλοῦµε, νά βγεῖ κάποιος κεντροδεξιός, σοσιαλιστής ἤ συνασπιστής βουλευτής τους (νῦν ἤ πρώην), κάποιος δηµοσιογράφος ἤ ἄλλος γραφιᾶς ἀπό τούς ἐπώνυµους τῆς µουσουλµανικῆς ἡγεσίας καί νά πεῖ δυό καθαρά λόγια.

Ἐµεῖς, ὡς Ἕλληνες καί δηµοκράτες, νιώθουµε αὐτήν τήν ἐκκωφαντική σιωπή τους νά µᾶς προσβάλει. Καί δέν µποροῦµε νά φανταστοῦµε ὅτι κανένας ἄλλος στόν τόπο µας δέν νιώθει ἀνάλογα…

Γιουνανιστάν, 2005: Ἐθνικά µεσάνυ-χτα κι ὅλη ἡ Θράκη ἡσυχάζει. Ὅλη; Ὄχι ἀκριβῶς. Κάποιοι κινοῦνται δραστήρια γιά τήν ντέ φάκτο µετατροπή τῆς περιοχῆς σέ τούρκικη ἐπαρχία µέ ἑλληνική µειονότητα καί σκιώδη ἑλλαδοκρατική παρουσία. Τά ἀποτελέσµατα λίγο λίγο ἀχνοφαίνονται, ὅµως κανείς δέν ἀνησυχεῖ. Ἔχουµε, σοῦ λέει, κράτος, στρατό, ἀστυνοµία, νοµαρχία, ὑπηρεσίες, νόµους… Τό λένε ὅλοι, τό λέει καί ἡ τηλεόραση, κάπου ἀνάµεσα στόν Μουράτ καί στόν Μπακλαβαρχίδογλου.

Οἱ δηµοτικές δραστηριότητες από τό Μπαϊράμπασα στη Θράκη δέν εἶναι οἱ µοναδικές πού ἐντυπωσιάζουν καί µᾶς ἀφοροῦν. Σέ µιά ἔκταση 10.000 τετραγωνικῶν µέτρων ὁ Δῆµος Mπαϊράµπασα ἔχει ἑτοιµάσει καί θά θέσει σέ λειτουργία ἀπό τό νέο ἔτος τό Κέντρο Βαλκανικοῦ Πολιτισµοῦ, ἕνα ἐργαλεῖο γιά «τήν καταγραφή τῶν θησαυρῶν τῶν Ὀθωµανῶν στά Βαλκάνια» ἀλλά καί γιά «τήν εἰρήνη, τή φιλία καί τήν ἀδελφωσύνη τῶν λαῶν». Στό κέντρο ὑπάρχουν αἴθουσες γιά συνέδρια, κινηµατογραφικές προβολές, θέατρα, συναυλίες, ἐκθέσεις, σεµινάρια κι ἐπίσης χῶροι ἀναψυχῆς, καταστήµατα, ἑστιατόρια, κτλ.

Στόχοι τοῦ Κέντρου ἀναφέρονται ἀπό τόν δήµαρχο ὡς ἑξῆς: Νά συγκεντρώσει τούς τοπικούς ἡγέτες τῶν Βαλκανίων γύρω ἀπό ἕνα τραπέζι καί νά συναποφασίζονται οἱ κινήσεις τοῦ µέλλοντος (!), νά ἱδρυθεῖ Μουσεῖο µέ ἔργα «βαλκανικοῦ πολιτισµοῦ» τό ὁποῖο θά συνεργάζεται µέ βαλκανικά µουσεῖα καί θά προσφέρει τήν δυνατότητα ψηφιακής τηλεπεριήγησης σ’ αὐτά. Νά ἱδρυθεῖ µία µικτή Ἐπιτροπή γιά κοινές δράσεις πού θά ὀργανώνει ἐκδηλώσεις, φεστιβάλ, κλπ στά Βαλκάνια. Νά φέρνει σέ ἐπαφή τούς δηµοσιογράφους καί τούς ἐπιχειρηµατίες τῶν Βαλκανίων ὥστε νά ἐκπονοῦνται τά σχέδια γιά τό µέλλον. Νά κάνει διάφορες ἔρευνες στά Βαλκάνια καί νά προωθεῖ τίς τοπικές παραγωγές ταινιῶν καί βιβλίων. Νά κάνει ντοκυµανταίρ γιά τήν τουριστική ἀνάπτυξη τῶν Βαλκανίων. Νά ἔρθει σέ ἐπαφή µέ τά βαλκανικά Πανε-πιστήµια καί νά συνεργαστεῖ µαζί τους.

Ὅπως εἶναι προφανές, τό λεγόµενο µουσουλµανικό τόξο τῶν Τούρκων στήν περιοχή παίρνει µορφή, τοὐλάχιστον στόν πολιτιστικό τοµέα (ἄν καί κάποια ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἠχοῦν ἐντελῶς πολιτικά). Ἦταν ἑπόµενο ὅτι θά ἐπεδίωκαν νά ἐκµεταλλευτοῦν τήν ὀθωµανική κληρονοµιά, ἰδίως τώρα πού καί οἰκονοµικό πλεονέκτηµα διαθέτουν καί τό ἐθνοµηδενιστικό κλῖµα στίς ἄλλες χῶρες – εἰδικά στήν φύσει καί θέσει ἀνταγωνίστρια Ἑλλάδα – ἀµβλύνει τίς ἀντιδράσεις γιά τήν (πολιτιστική ἀρχικά) ἐπάνοδο τῶν µέχρι χθές ἐπικυρίαρχων.

Καί βεβαίως κανείς δέν µπορεῖ νά τούς κατηγορήσει γιά τόν σχεδιασµό πού ἔχουν, τοὐλάχιστον γιά ὅσο θά τηροῦν τά προσχήµατα. Ἐκεῖνο πού εἶναι ὄντως τραγικό εἶναι ἡ ἑλληνική ἀνυπαρξία στήν περιοχή. Ἄν οἱ θριαµβολογίες γιά τήν οἰκονοµική παρουσία µας στίς χῶρες τῆς χερσονήσου τοῦ Αἵµου ἔχουν κάποιο ἔρεισµα στήν πραγµατικότητα, τότε τί εἶναι αὐτό πού µᾶς ἐµποδίζει νά κάνουµε ἐµεῖς τέτοιου εἴδους κινήσεις; Τή στιγµή µάλιστα πού ὅλοι προσβλέπουν γιά οἰκονοµικοπολιτικούς λόγους στή χώρα µας, πού ὑπάρχει τό κοινό ἔδαφος τοῦ ἱστορικοῦ µας παρελθόντος καί τῆς ὀρθόδοξης πίστης καί ἡ γενικότερη συγκυρία µᾶς εὐνοεῖ; Τί ἄλλο µπορεῖ νά φταίει πέρα ἀπό τήν ἐθνική µας ἀβελτηρία καί τύφλωση πού ἐπιλέγουµε µιά πολιτική δῆθεν «οἰκονοµικῆς διείσδυσης» – δηλαδή ἐκµετάλλευσης – κι ἀδιαφοροῦµε γιά µιά πραγµατική βαλκανική συνεννόηση;

Στίς 27-29/9 διεξήχθη στη Βαρσοβία ἡ σύνοδος τοῦ ΟΑΣΕ κατά τήν ὁποία Μή Κυβερνητικοί Ὀργανισμοί ἀναφέρονται σέ προβλήματα ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων ἀνά τόν κόσμο, ἐνώπιον 200 περίπου διπλωματῶν πού εἶναι οἱ μόνιμες ἀντιπροσωπεῖες τῶν χωρῶν. Ἂς δοῦμε κάποια ἀποσπάσματα ἀπό τήν εἴδηση ὅπως τὴν περιγράφει ἡ μειονοτικὴ Γκιουντὲμ (7-10).
«Ὁ Τζεμίλ Καμπζά στήν ὁμιλία του εἶπε ὅτι στήν δεκαετία τοῦ 90 στά πλαίσια τῆς διακηρυχθήσας ἰσονομίας μπορεῖ νὰ δόθηκαν κάποια δικαιώματα στὰ μέλη τῆς μειονότητας ἀλλὰ δὲν καταγράφηκε καμμιὰ πρόοδος στὰ βασικὰ: ἡ Ἑλλάδα συνέχισε τὴν συντηρητική της στάση στὰ θέματα τῆς ἐθνικῆς ταυτότητας τῆς μειονότητας, τῆς αὐτονομίας τῆς μειονοτικῆς ἐκπαίδευσης, τῆς θρησκευτικῆς ἐλευθερίας, τῶν βακουφίων, καθὼς καὶ στὸ θέμα τῶν ἴσων εὐκαιριῶν. Ἀνέφερε τὸ κλείσιμο τῆς «Τουρκικῆς Ἕνωσης Ξάνθης» καὶ τὴν ἄρνηση νὰ δοθεῖ ἄδεια στὸν «Πολιτιστικὸ Σύλλογο Τούρκων Γυναικῶν» λόγῳ τοῦ ὅρου «Τοῦρκος», πρόσθεσε δέ ὅτι προσέφυγαν στό Εὐρωπαϊκό Δικαστήριο Ἀνθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Στίς 11 μέρες πού διήρκεσε ἡ σύνοδος μετεῖχαν πρέσβεις ἀπό 55 χῶρες καί 40 μή κυβερνητικές ὀργανώσεις. Ἡ ἀντιπροσωπεία τῶν ΗΠΑ κατηγόρησε τήν Ἑλλάδα διότι παρότι εἶναι μέλος τῆς Ε.Ε. δέν δίνει στήν Τουρκική μειονότητα κάποια ἀπό τά δικαιώματά της. Μετέχοντας στήν ἴδια συνεδρία ὁ πρόεδρος τῆς Helsinki Watch Παν. Δημητρᾶς, ἡ πρόεδρος τῆς Ὁμάδος γιά τά μειονοτικά δικαιώματα στήν Ἑλλάδα Ναυσικᾶ Παπανικολάου, ὁ πρόεδρος τοῦ ¨Οὐράνιου Tόξου¨ Π. Βοσκόπουλος καὶ ὁ Μακεδόνας Ἐπίσκοπος ἀπὸ τὴν Φλώρινα Ν. Τσαρκνιᾶς κατηγόρησαν τὴν Ἑλλάδα γιὰ τὴν ἐπιμονή της νὰ μὴν ἀναγνωρίζει ἐθνικὲς μειονότητες, γιὰ τὶς πιέσεις καὶ τὶς ἀδικίες σὲ βάρος τῶν μειονοτήτων.
Ἡ ἀπάντηση τῆς Ἑλλάδας
Ἡ Ἑλληνικὴ ἀντιπροσωπεία ἀπάντησε στὶς πέντε ΜΚΟ ποὺ εἶχαν ἔρθει ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα καὶ στὶς ὁμιλίες τῶν ἐκπροσώπων τῶν ΗΠΑ. Ὁ Ἕλληνας πρέσβης στὴν ὁμιλία του εἶπε: Στὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχει Μακεδονικὴ μειονότητα. Πρόκειται γιὰ μερικὲς ἑκατοντάδες ἄτομα ποὺ χρησιμοποιοῦνε τὴ σλαβικὴ γλῶσσα καὶ γίνονται προσπάθειες ἀπὸ γειτονικὲς χῶρες νὰ δημιουργήσουν ἐθνικὴ μειονότητα. Ἐπίσης δὲν ὑπάρχει ἀλβανικὴ μειονότητα. Πρόκειται γιὰ οἰκονομικοὺς μετανάστες. Οἱ συνθῆκες τῆς χώρας μας εἶναι τόσο δημοκρατικὲς ποὺ συνεχίζουν νὰ ἔρχονται.
Ὅσον ἀφορᾶ τὸ σύλλογο ἐπιστημόνων ὁ πρέσβης ἔδωσε τὴν ἑξῆς ἀπάντηση: Σύμφωνα μὲ τὴ Συνθήκη τῆς Λωζάνης ὑπάρχει μόνο μία μειονότητα, ἡ μουσουλμανική. Αὐτὴ ἀπαρτίζεται ἀπὸ τρία μέρη. Τοὺς τουρκόφωνους, τοὺς Πομάκους καὶ τοὺς Ρομά. Δὲν ὑπάρχει τουρκικὴ μειονότητα. Ὁ πληθυσμὸς τῆς μουσουλμανικῆς μειονότητας φτάνει τὰ 100.000 ἄτομα. Ἔχει ὅλα της τὰ δικαιώματα καὶ ἐκπληρώνει μὲ ἄνεση τὰ θρησκευτικὰ της καθήκοντα. Τὸ κράτος μέσω τῶν μουφτήδων καὶ τῆς βακουφικῆς ἐπιτροπῆς ἐπισκεύασε τὸ τζαμὶ ποὺ εἶχε καεῖ στοὺς Τοξότες. Βοηθάει συνεχῶς στὴν ἐκπαίδευση τῶν μουσουλμάνων μαθητῶν. Αὐτὴ ἡ μειονότητα πάντα ἐκπροσωποῦνταν στὴν ἑλληνικὴ Bουλή. Ἔτσι καὶ σήμερα ἐκπροσωπεῖται ἀπὸ ἕναν βουλευτή. Αὐτὰ ποὺ παρουσίασαν ὡς προβλήματα οἱ λεγόμενες Μ.Κ.Ο. εἶναι  παραπλανητικοὶ ἰσχυρισμοί.
Ἡ μακεδονικὴ ἀντιπροσωπεία στὴν ἀπάντησή της εἶπε πὼς ἡ μὴ ἀναγνώριση μίας ὑπαρκτῆς μειονότητας ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα δὲν ταιριάζει σὲ ἕνα μέλος τοῦ ΟΑΣΕ καὶ τῆς Ε.Ε. καὶ εἶναι ἐνάντια στὶς συμφωνίες καὶ συνθῆκες. Τέλος πρότεινε νὰ ἐπανεξετάσει ὁ ΟΑΣΕ τὸ κατὰ πόσον τηρεῖ τὰ κριτήρια μέλους τοῦ ΟΑΣΕ ἡ Ἑλλάδα.
Τελευταῖος ὁμιλητὴς ἡ τουρκικὴ ἀντιπροσωπεία στὴν ἀπάντησή της εἶπε: Ὅλοι ἀκούσαμε ἀπὸ τὶς μάχιμες καὶ δυναμικὲς Μ.Κ.Ο. γιὰ τὶς ἄδικες καὶ καταπιεστικὲς πολιτικὲς ποὺ ἐφάρμοσε ἡ ἐδῶ καὶ 25 χρόνια μέλος τῆς Ε.Ε. Ἑλλάδα. Ἀκούγοντας αὐτὰ αἰσθάνθηκα ὑπερηφάνια γιὰ τὸ ὅτι ἡ χώρα μου ποὺ εἶναι ὑποψήφιο μέλος τῆς Ε.Ε. ἐκπληρώνοντας τὰ στάνταρ τῆς Ε.Ε. ἐξασφάλισε ὅλες τὶς εὐκαιρίες στὶς μειονότητες ποὺ ζοῦνε μέσα στὰ σύνορά της.»
ΣΧΟΛΙΑ ΜΑΣ:
1) Οἱ ΜΚΟ φέτος ἦταν ἄνω τῶν 65 καί γι’ αὐτό ἀκριβῶς δόθηκε ὁ λόγος μονάχα στίς 6 κυριότερες. Οἱ ὑπόλοιποι, σάν τόν κ. Καπζά,  στερούμενοι τό βῆμα, μοίρασαν ἠλεκτρονικά τίς εἰσηγήσεις τους (κάτι πού θά μποροῦσε νά γίνει κι ἀπ’ τήν Κομοτηνή, τήν ὁδό Ἰώνων, π.χ.). Αὐτά λοιπόν πού γράφει στό ἄρθρο του ὁ ἐκτουρκισμένος Πομᾶκος γιά τήν ἐκεῖ «παρέμβασή του» εἶναι ἁπλῶς ψέμματα (γιατί δέν εἶχε ἄραγε φωτογραφία του ἀπό τό βῆμα;)
2) Ἡ ἑλληνική ἀντιπροσωπεία ἀπαντᾶ σέ κάθε βρωμιά κατά τῆς χώρας μας, εἴτε τίθεται ἀπό τοῦ βήματος εἴτε στέλνεται μέ e-mail.
3) Τά σκοπιανά καί τούρκικα ἀνέκδοτα ἦταν πολύ διασκεδαστικά, εἶναι πολύτιμη ἡ παρουσία τους γιά τήν ψυχαγωγία τῶν συνέδρων, μπράβο τους
4) Καί φέτος ὁ Σύλλογος Κωνσταντινουπολιτῶν ἀπό τό βῆμα τοῦ ΟΑΣΕ ξεμπρόστιασε τήν Τουρκία γιά τά ἐγκλήματά της. Ὅσο γιά τήν ἀπάντηση τῆς τελευταίας (κάτι σάν «ἔτσι νομοθετοῦμε καί σ’ ὅποιον ἀρέσουμε») δείχνει ἁπλῶς τόν βαθμό τοῦ ὑποτιθέμενου ἐξανθρωπισμοῦ της.

Δώδεκα µῆνες πρίν τίς νοµαρχιακές καί δηµοτικές ἐκλογές, τά ὀνόµατα τῶν ὑποψηφίων δίνουν καί παίρνουν. Πέρα ἀπό τούς ἤδη κατέχοντες τίς θέσεις δηµάρχων καί νοµαρχῶν οἱ ὁποῖοι ἔχουν δώσει ἕνα δεῖγµα γραφῆς (πού λέει ὁ λόγος δηλαδή, ἐφόσον κατά κανόνα ἀπεδείχθησαν πολιτικά – καί ὄχι µόνον – ἀναλφάβητοι) ὑπάρχει ἕνας προβληµατισµός γιά τήν ἐπιλογή ἄλλων προσώπων, στόν κόσµο µά καί στά δύο µεγάλα κόµµατα. Ὅπως εἶναι γνωστό ὁ ρόλος τῶν τελευταίων στά τῶν τοπικῶν ἐκλογῶν εἶναι ἀποκαλυπτικός τῆς ἔννοιας τῆς «αὐτοδιοίκησης»: Ἀποφασίζουν στήν Ἀθήνα νά ἐπιλέξουν τό τάδε (κι ὄχι τό δεῖνα) µηδενικό, τό βάφουν γαλάζιο ἤ πράσινο καί σαρώνουν στίς προτιµήσεις τοῦ κυρίαρχου λαοῦ.

Ἐµεῖς λοιπόν φέτος προσφέρουµε ἐντελῶς δωρεάν ἕνα ἐργαλεῖο γιά τήν ἐπιλογή τῶν ὑποψηφίων προσώπων, βάσει τῶν κριτηρίων πού θεωροῦµε ὅτι πρέπει νά τεθοῦν. Πῶς δηλαδή ἡ καηµένη ἡ Τουρκία γιά νά γίνει ὑποψήφια στήν Εὐρωπαϊκή Ἕνωση πρέπει νά πληροῖ τά κριτήρια τῆς Κοπεγχάγης, δηλαδή νά γίνει κανονικό κράτος; Ἔτσι λοιπόν πρέπει καί ὁ µέλλων τοπικός ἄρχοντας νά πληροῖ κάποια κριτήρια µορφωτικῆς, κοινωνικῆς καί πολιτικῆς ἐπάρκειας. Τά κριτήρια αὐτά, πού τά ὀνοµάσαµε «Κριτήρια τῆς Κοµοτηνῆς», θεωροῦµε πώς ἀφοροῦν κάθε πρόσωπο πού ζητᾶ νά ἐκτεθεῖ στήν λαϊκή ἐτυµηγορία καί εἶναι µία προσφορά τοῦ «Ἀντιφωνητῆ» στήν πολιτική ζωή τοῦ τόπου µας.

Ἡ ὅλη διαδικασία εἶναι πολύ ἁπλή, ἀκόµα καί γιά κοµµατικά στελέχη. Τά κριτήρια τά χωρίσαµε σέ τρεῖς κατηγορίες, κοινωνικά, µορφωτικά καί πολιτικά, ὥστε νά διευκολυνθεῖτε στήν (λέµε, τώρα) ἀξιολόγηση.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

ΒΗΜΑ 1ο: Τοῦ δείχνετε τήν κάτωθι εἰκόνα αὐτοκινήτου: Πῶς ἀντιδρᾶ;

Α. – Ὡραῖο, ἀλλά ποιός ξέρει πόσο θά καίει…

Β. – Εἶναι ἡ παλιά Κοµπρέσορ, ἡ καινούργια ἔχει καί θερµαινόµενα πατάκια

Γ. – Μετά τόν Ἀπρίλη τοῦ ‘41 γερµανικό πρᾶµα δέν ἀγοράζω

(Α: Ποῦ ζεῖς καηµένε!..  Β: Αὐτός σίγουρα ἔχει κάνει διαχείριση ἐπί ἐκσυγχρονισµοῦ  Γ: Ἄν πάρετε ἀπό κανέναν τέτοιαν ἀπάντηση νά µοῦ τόν δείξετε καί µένα)

ΒΗΜΑ 2ο: Τοῦ δείχνετε τό κάτωθι σύµβολο καί ζητᾶτε ἕνα σχόλιο.

Α. – Τί νά πῶ γιά τό σεµεδάκι; Καλό εἶναι.

Β. – Ἀδερφέ! Δέν µιλᾶς ὅτι εἶσαι δικός µας!

Γ. – Γ… τή µασονία σας, τσόγλανοι!

(Α: Αὐτός ὁ καηµένος θά πεθάνει καί δέν θἄχει καταλάβει τί παίχτηκε δῶ κάτω… Β: Σωστός ὁ κύριος, θά πετύχει πολλά. Μέ τήν ἀξία του, φυσικά Γ: Ναί στήν ἐλευθεροστοµία, ὄχι στόν ἐλευθεροτεκτονισµό!)

ΒΗΜΑ 3ο: Ἐµφανίζετε ἕνα 500ευρο. Τί λέει;

Α. – Ὡραῖα, ρίξτο στό τρίτο συρτάρι καί πές τί χρειάζεται γιά τά ὑπόλοιπα.

Β. – Δέν ἔχω νά τό χαλάσω.

Γ. – Ὤ, ρέ µάνα µου, ὑπάρχει καί τέτοιο χαρτονόµισµα;

(Α: Τυπική περίπτωση, γεννηµένος γιά νά ὑπηρετεῖ τά λαϊκά συµφέροντα Β: Δέν ἔχει µπεῖ ἀκόµα στό πετσί τοῦ ὑποψηφίου Γ: Σωστός µά σπάνιος τῦπος)

ΒΗΜΑ 4ο: Τόν ρωτᾶτε τί δουλειά κάνει.

Α: – Ἔεεε, δηλαδή ἐννοεῖς, ἄααα…

Β: – Ὑπάλληλος στήν (τάδε) ὑπηρεσία

Γ: – Παλιά εἶχα µιάν ἐπιχείρηση ἀλλά…

(Α: Λαµόγιος ὁ ἀνωφελής Β: Αὐτό ἔλειπε, νά ἦταν κι ἐπαγγελµατίας. Κατά πάσα πιθανότητα τυγχάνει καί συνδικαλιστής, ὅπερ ἐστί µεθερµηνευόµενον «κηφήνας» Γ: Ντάξει ρέ παληκάρι µου, καί τώρα πρέπει νά πληρώσει ἡ κοινωνία τήν ἐπαγγελµατική σου ἀποτυχία;)

ΜΟΡΦΩΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

ΒΗΜΑ 5ο: Τοῦ λέτε «Τό Ἄξιον Ἐστί», «Ὁ µικρός ναυτῖλος», «Ἥλιος ὁ Πρῶτος», «Ἡ τρελλή ροδιά», «Τό φωτόδεντρο», «Μαρία Νεφέλη» καί ζητᾶτε γρήγορα ἕνα ὄνοµα πού τοὔρχεται πρῶτο

Α. – Μαρία Δαµανάκη

Β. – Μπάµπης

Γ. – Ὀδυσσέας Ἐλύτης

(Α: Τυπική ἐκσυγχρονιστική περίπτωση, ἡ κουλτούρα του φτάνει µέχρι τή µίζα τοῦ ἰµπρεσσάριου. Β: Βαριά µορφή καθυστέ-ρησης, τό πολύ νά φτάσει µέχρι πρόεδρος τοῦ ΠαΣοΚ Γ: Ὁποιοδήποτε ἀξίωµα πάνω ἀπό πρόεδρος φιλολογικῆς λέσχης θἄναι εὐχάριστη ἔκπληξη)

ΒΗΜΑ 6ο: Τόν ρωτᾶτε κάτι ἁπλό, π.χ. πότε ἱδρύθηκε ἡ πόλη σας, τήν ὁποία θέλει καί νά διοικήσει

Α. – Τόν ἔεεε, 6ο αἰώνα. Μµµµ, πρό Χριστοῦ. Ἤ µετά, δέν εἶµαι σίγουρος…

Β. – Σιγά µή ξέρω καί τά ὀνόµατα τῶν τότε δηµοτῶν! Δήµαρχος θά γίνω, ὄχι καθηγητής ἱστορίας!

Γ. – Ἐξαρτᾶται σέ ποιάν ἱστορική µαρτυρία βασιζόµαστε καί πότε θεωροῦµε ὅτι ἔγινε ἀπό ἁπλό πόλισµα, πόλη. Νά τίς πῶ ὅλες;

(Α: Αὐτός εἶναι καί ἄτυχος, µήν ποντάρετε στό κουτσάλογο Β: Καί τενεκές καί θρασσύς. Σᾶς κάνει. Γ: Εἶναι ὁ Τάσος Βαβατσικλῆς)

ΒΗΜΑ 7ο: Φέρνετε µπροστά του τήν παρακάτω φωτογραφία καί τοῦ ζητᾶτε ἕνα τραγούδι

Νά καί µιά διαφορετική ἀνακοίνωση τῆς λεγόµενης «Συµβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς» τῆς µειονότητας, τοῦ ὀργάνου δηλαδή διά τοῦ ὁποίου ἀκοῦµε τή φωνή τῆς Ἄγκυρας γιά τά µειονοτικά ζητήµατα: Ἔχοντας ἐπί χρόνια καταγγείλει δεκάδες φορές «προσπάθειες γιά τήν διάσπαση τῆς µειονότητας» πού προέρχονται ἀπό τήν πλευρά τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους ἤ ἀπό ποικίλες πρωτοβουλίες Χριστιανῶν (συνήθως µέ στόχο τή διάσωση τῆς ποµακικῆς ἤ τῆς τσιγγάνικης πολιτισµικῆς ἰδιοπροσωπίας), τίς προάλλες ἡ ἀνακοίνωση τῶν σοφῶν αὐτῶν ἀνθρώπων ἀφοροῦσε µειονοτικό. Μέ ἀφορµή ἕνα ἄρθρο τοῦ ψυχιάτρου Ἰµπράµ Ὀνσούνογλου πού ἀναφερόταν στά πεπραγµένα τοῦ τουρκικοῦ Προξενείου τῆς Κοµοτηνῆς τήν περίοδο ἀνάδειξης τῶν σηµερινῶν µουφτήδων (Τζεµαλί καί Σινίκογλου), τό φιρµάνι τῆς 17ης Σεπτεµβρίου κατήγγειλε πώς ἄν αὐτά γράφτηκαν ἀπό ἄγνοια εἶναι ἁπλῶς λάθος ἀλλά σέ διαφορετική περίπτωση πρόκειται γιά «προδοσία»: γιά «προσπάθεια διάσπασης τῆς µειονότητας» (τελικά αὐτή ἡ «µειονότητα» δέν διατρέχει κανέναν ἄλλον κίνδυνο, παρά µονάχα νά διασπαστεῖ, πού σηµαίνει νά ὑπάρξει καί µία δεύτερη ἄποψη γιά ὅσα συµβαίνουν, ἄποψη µή ἐγκεκριµένη ἀπό τόν ἁρµόδιο τῆς ὁδοῦ Ἰώνων…).

Καί τί εἶχε γράψει ὁ Ὀνσούνογλου στό ἐπίµαχο ἄρθρο; Τήν ἄποψή του γιά γεγονότα πρό δεκαπενταετίας περίπου, χωρίς νά θέτει ὁπουδήποτε προβληµατισµούς ἄλλης στρατηγικῆς, ἁπλῶς διαφώνησε µέ χειρισµούς πού ὁδήγησαν στό σηµερινό ἀποτέλεσµα. Οὔτε κι αὐτό ὅµως, καθώς φαίνεται, εἶναι ἐπιτρεπτό στόν δηµόσιο µειονοτικό χῶρο, καί ὁ συγγραφέας τοῦ ἄρθρου ἀπειλεῖται ξεκάθαρα µέ «κοινωνικό ἀποκλεισµό»! Ἐµεῖς, παρά τήν παλαιότερη σύγκρουσή µας στά δικαστήρια µέ τόν ψυχίατρο – ἦταν µάρτυρας τοῦ Ντεντέ, καθώς τυγχάνει καί κολλητός του φίλος – τήν (ὅποια) ἀνεξαρτησία τῆς γνώµης του τήν τιµοῦµε. Καλοῦµε δέ ὅσους παραβλέπουν τήν ἀνάγκη ἐκδηµοκρατισµοῦ στό ἐσωτερικό τῆς µειονοτικῆς κοινωνίας νά προσέξουν τή νέα αὐτή περίπτωση. Δέν εἶναι πλέον ἀνάγκη νά δηλώνεις Ποµᾶκος ἤ Ρόµ γιά νά θεωρηθεῖς προδότης καί µίασµα^. καί ἡ κριτική στούς προξενικούς χειρισµούς κι αὐτή ποινικοποιεῖται!

Λίγο µετά τήν δηµοσίευση στό προηγούµενο φῦλλο µας τοῦ σχολίου µας γιά τήν ἐπιταχυνόµενη ἀποβιοµηχάνιση στή Ροδόπη, οἱ ἀπολυµένοι ἐργαζόµενοι τῶν ἐπιχειρήσεων πού κλείνουν συγκεντρώθηκαν στό Ἐργατοϋπαλληλικό Κέντρο Κοµοτηνῆς καί κάθε τοπικός πολιτικός παράγοντας πού σέβεται τόν ἑαυτό του ἐξέδωσε ἀνακοινώσεις συµπαράστασης µά καί ἀνησυχίας γιά τό µέλλον τοῦ τόπου. Γιά τίς ἀντιδράσεις αὐτές καί τά λεγόµενα περί τοῦ ζητήµατος πρέπει νά εἰπωθεῖ ἕνα κυρίως: Ὅτι δέν τολµοῦν νά ἀγγίξουν τή ρίζα τοῦ κακοῦ καί νά ποῦνε τά πράγµατα µέ τ’ ὄνοµά τους, εἴτε γιά λόγους κοµµατικῆς σκοπιµότητας, εἴτε γιά λόγους συντεχνιακοῦ συµφέροντος.

Ἐξαρχῆς δηλώνουµε ὅτι φυσικά καί δέν διαφωνοῦµε µέ τίς διαπιστώσεις γιά ἐπιδείνωση τῆς κατάστασης. Ἐµεῖς ὅµως αὐτά πού ἀνακάλυψαν ὁρισµένοι τώρα τά γράφαµε ἀπό χρόνια, ὅταν ἀκόµα οἱ ἄλλοι καθησυχάζονταν µέ τά …χαµηλά νούµερα πού ἀνακοινώνονταν γιά τήν ἀνεργία τῆς περιοχῆς. Κι ὄχι φυσικά µόνο λόγῳ γνώσης τοῦ πραγµατικοῦ τοπίου – αὐτήν τήν διαθέτουν πολλοί – ἀλλά καί γιατί δέν εἴχαµε κανέναν λόγο νά πανηγυρίζουµε γιά τήν ἀνακοίνωση νέων θνησιγενῶν ἐπενδύσεων. Γιά νά τό καταλάβετε καλύτερα: Δέν µᾶς ἔδινε κανένας µίζα γιά νά περάσουµε τήν ἐπένδυση, δέν κρατούσαµε γιά τήν πάρτη µας – ἤ γιά τόν πολιτικό µας χῶρο – κανένα ποσοστό, δέν µεσολαβούσαµε γιά ρουσφετολογική πρόσληψη κανενός πουθενά, δέν ἐπωφελούµασταν πολιτικά ἀπό τήν λογιστική (καί προσωρινή) βελτίωση τῆς ἀπασχόλησης στόν νοµό, δέν ἐξασφαλίζαµε κανέναν χρηµατο-δότη προεκλογικοῦ ἀγώνα µας… Καταλα-βαίνετε λοιπόν ὅτι ἄλλη …ἐπιλογή δέν εἴχαµε ἀπό τό νά γράφουµε τήν ἀλήθεια: Ὅτι ὅλα βρίσκονταν στόν ἀέρα, ὅτι οἱ περισσότερες ἐπενδύσεις µοναδικό στόχο εἶχαν τήν ἁρπαχτή, ὅτι τά λεφτά τοῦ λαοῦ τά µοιράζονταν τά κοράκια τοῦ κυκλώµατος (πού εἶναι ἐπίτηδες ἔτσι στηµένο γιά νά ἐξυπηρετοῦνται) κτλ κτλ. Κι ἔχεις τώρα τήν βουλευτίνα τοῦ τόπου, τήν κ. Μανωλιᾶ, νά ρωτάει τή Βουλή τί θά γίνει µέ τήν κατάσταση ὅπου περιήλθαµε ἀφοῦ «ἡ περιοχή ἔχει ἀφεθεῖ στό ἔλεος τῶν µηχανισµῶν τῆς ἐλεύθερης ἀγορᾶς», κάτι πού τό διαβάσαµε καί στήν σχετική ἀνακοίνωση τῆς ΝΕ ΠαΣοΚ Ροδόπης! Δηλαδή, ἀγαπητοί σύντροφοι, µέχρι πέρυσι ὁ …σοσιαλισµός ἤλεγχε τούς µηχανισµούς αὐτούς; Καί πῶς ἐλέγχονταν; Μέ τήν παντοδυναµία τοῦ περιφερειάρχη; Μέ τήν συνενοχή ἐλεγκτῶν καί ἐλεγχοµένων; Μέ τήν µή ἀπόδοση ΠΟΤΕ εὐθυνῶν; Μέ τήν µή ἐπιστροφή ΠΟΤΕ καµµιᾶς ἐπιδότησης ἀπό ἐπενδύσεις πού ἀνακλήθηκαν; Τά «κίνητρα» τῆς περιοχῆς ἦταν ὁ καρκίνος της: Τά 99 ἐργοστάσια πού ἀνέφερε ὁ πρόεδρος τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου εἶναι ὁ κακοήθης ὄγκος πού ἄρχισε νά σπάει. Τό ζήτηµα δέν εἶναι πόσα κλείσανε ἀλλά πόσα µποροῦν νά ἐπιβιώσουν. Εἶναι πέντε; Ἕξι; Ὄχι πολύ περισσότερα πάντως. Κι ὅποιος τό ἀµφισβητεῖ, ἄς κάνει ἕναν δηµόσιο διάλογο, µέ στοιχεῖα γιά µιά µιά περίπτωση. Ἐπανάσταση θά γίνει!

Τά σκατά πού τρῶµε κύριοι τοῦ ΠαΣοΚ εἶναι ὅλα τοῦ κόµµατός σας (τῶν ἀλλωνῶν θ’ ἀκολουθήσουν). Δυστυχῶς ἄσχηµος εἶναι καί σήµερα ὁ ρόλος τῆς Περιφέρειας πού µᾶς τά σερβίρει σιωπηλή – οὔτε ποιός φταίει, οὔτε τί θά γίνει, λέξη! Κι αὐτή ἡ σιωπή γίνεται ὅλο καί περισσότερο παρεξηγήσιµη…

Γιά τό πρωτοσέλιδο σχόλιό µας στό προηγούµενο φῦλλο µας, ἀναφορικά µέ τήν κατάσταση στά ἐντοπισµένα θρακικά ἱερά καί τή δράση τῶν ἀρχαιοκάπηλων, ἀπό τήν Προϊσταµένη τῆς ΙΘ΄ Ἐφορείας Προϊστορικῶν καί Κλασικῶν Ἀρχαιοτήτων κ. Ν. Κοκκοτάκη λάβαµε τήν κάτωθι ἀπαντητική ἐπιστολή, γιά τήν ὁποίαν καί τήν εὐχαριστοῦµε:

Ἀξιότιµε κ. Διευθυντά,

Ἀναφερόµενη στό χθεσινό δηµοσίευµα τῆς ἐφηµερίδας σας µέ τίτλο «Θρακικά Ἱερά καί πάλι» πού ἀφορᾶ τήν Ὑπηρεσία µας καί ἐµένα προσωπικά καί ἀφοῦ σᾶς εὐχαριστήσω γιά τήν καλή διάθεση µέ τήν ὁποία ἀντιµετωπίζετε τή δουλειά µας θά «ἀπολογηθῶ».

Ὁµολογῶ καταρχήν ὅτι δέν εἶδα τό προηγούµενο δηµοσίευµα στό ὁποῖο ἀναφέρεστε, ὥστε ἀπαντώντας νά ἀποφύγω τό παράπονό σας γιά ἀδιαφορία. Αὐτά ὡς πρός τό τυπικό µέρος τοῦ δηµοσιεύµατος. Καί τώρα στήν οὐσία:

1. Ὑπαίθρια Ἱερά τοῦ Ἥρωα Ἱππέα ἔχουν ἐντοπισθεῖ καί καταγραφεῖ ἀπό τήν Ὑπηρεσία µας σέ κορυφές ὑψωµάτων τῆς Ροδόπης καί τοῦ Ἰσµάρου, κοντά στά χωριά Μοναχοί, Ἴασµος, Μεγάλο Πιστό, Μίσχος, Μοίρανα, Ξυλαγανή, Σάπες, Νέδα, Νίψα. Μέ τή µελέτη τους ἔχει ἀσχοληθεῖ ὁ ἐπίτιµος Ἔφορος Ἀρχαιοτήτων καί πρώην προϊστάµενος τῆς ΙΘ΄ ΕΠΚΑ Διαµαντῆς Τριαντάφυλλος.

Ἡ λατρεία τοῦ Ἥρωα Ἱππέα εἶχε µεγάλη διάδοση στή Θράκη κατά τούς ρωµαϊκούς αὐτοκρατορικούς χρόνους. Ἀπό τούς ὑπαίθριους χώρους λατρείας ἔχουν περισυλλεγεῖ λίθινα µικρά πλακίδια µέ παράσταση τοῦ θεοῦ, χάλκινα εἰδώλια τοῦ θεοῦ ὡς Ἀπόλλωνα ἤ ἀλόγων ἀπό συµπλέγµατα καί πολλά µικροαντικείµενα – ἀφιερώµατα τῶν πιστῶν, κυρίως ὀξυπύθµενοι ἀµφορίσκοι πού σχετίζονται µέ τίς προσφορές ὑγρῶν (κρασί, λάδι, γάλα) ἀλλά καί τίς τελετές πού γίνονταν ἐκεῖ.

Σέ πολλές ἀπό τίς γνωστές θέσεις τά εὑρήµατα µαρτυροῦν ὅτι ἦταν σέ χρήση καί πολύ πρίν τούς αὐτοκρατορικούς χρόνους, κατά τήν κλασική καί ἑλληνιστική ἐποχή ἀλλά καί τήν πρώιµη ἐποχή τοῦ Σιδήρου, πρᾶγµα πού ἐνισχύει τήν ἄποψη ὅτι ἡ λατρεία τοῦ Ἥρωα Ἱππέα ἀποτελεῖ τή συνέχεια τῆς λατρείας τοῦ µυθικοῦ βασιλιᾶ τῶν Θρακῶν Ρήσου, ὅπως µαρτυρεῖται ἀπό τόν Φιλόστρατο.

2. Μέ τά γλίσχρα οἰκονοµικά τῆς Ὑπηρεσίας µας οἱ ἐργασίες στά ὑπαίθρια ἱερά ἔχουν περιορισθεῖ µέχρι τώρα σέ ἐπιφανειακή ἔρευνα – περισυλλογή (πλήν µιᾶς ἀνασκαφικῆς ἔρευνας στήν περιοχή τοῦ Μίσχου) καί καταγραφή τῶν θέσεων. Ἐλπίζουµε σέ κάτι περισσότερο στό ἄµεσο µέλλον.

3. Ἡ µάστιγα τῆς ἀρχαιοκαπηλείας στή χώρα µας χτυπᾶ καί σέ πιό προσιτές ἀρχαιολογικές θέσεις ἀπό τίς κορυφές τῶν ὑπαίθριων ἱερῶν. Ἡ κακοήθεια δυστυχῶς δέν προλαµβάνεται οὔτε ἀναχαιτίζεται µέ περιφράξεις, γιαυτό καί «οἱ σκῦλοι» µποροῦν «νά ἀλέσουν» ἀκόµα κι ὅταν «ὁ µυλωνᾶς» εἶναι ἐκεῖ. Ἡ Ὑπηρεσία µας µέ τόν ἕναν φύλακα πού διαθέτει γιά ὅλον τόν ὀρεινό ὄγκο τῆς Ροδόπης περιοδεύει διαδοχικά ὅλους τούς χώρους καί δέν τούς ἐγκαταλείπει. Οἱ δύο ἀπόπειρες λαθρανασκαφῆς πού ἔγιναν φέτος στό ὑπαίθριο ἱερό βόρεια τοῦ Ἰάσµου ἐντοπίστηκαν καί ἀναφέρθηκαν στήν Ἀστυνοµία.

4. Γιά τήν Ἀρχαιολογική Ὑπηρεσία καί τούς ἀρχαιολόγους ἰδιαίτερα δέν ὑπάρχουν «σηµαντικές» καί «ἀσήµαντες» ἀρχαιότητες. Ὁ,τιδήποτε συνιστᾶ παρουσία τοῦ ἀνθρώπου σ’ αὐτόν τόν τόπο καί ἀπόδειξη τοῦ ἱστορικοῦ µας παρελθόντος ἀντιµετωπίζεται µέ σεβασµό, προστατεύεται καί ἀναδεικνύεται µέσα στό πλαίσιο τῶν δυνατοτήτων µας κάθε φορά.

Μέ ἐκτίµηση

Στό γνωστό ἑβδοµαδιαῖο διεθνές περιοδικό ΤΙΜΕ (6-6-2005, σελ. 63-64) δηµοσιεύθηκε ἄρθρο µέ τίτλο Treasures fit for the Kings πού τό ὑπογράφουν ὡς δηµοσιογράφοι ἡ Ἀνθή Καρασάββα καί ἡ Βιολέτα Σιµεόνοβα καί ὡς συγγραφέας ἡ Jumana Farouky. Παραθέτω ἐκτεταµένη µετάφραση ἀποσπασµάτων τοῦ ἄρθρου.

«Ἔσκαβαν γιά 12 χρόνια, 4 µῆνες τόν χρόνο, 18 ὧρες τήν ἡµέρα. Ὁ Γκεόργκι Κίτωφ καί ἡ ὁµάδα του ἔψαχναν στή βουλγαρική κοιλάδα τῶν βασιλέων, µιά περιοχή γεµάτη δάση µήκους 100 χλµ στό κέντρο τῆς χώρας. Ἡ κοιλάδα εἶναι γεµάτη ἀπό ἀρχαίους ταφικούς σωρούς πού ἀνήγειραν οἱ Θρᾶκες, πού ἡ κληρονοµιά τους ὡς ἕνας ἀπό τούς στύλους τῆς ἀρχαίας Εὐρώπης ζεῖ σέ κείµενα καί ἱστορίες ἀλλά ὁ πολιτισµός τους παραµένει ἕνα µυστήριο (…)

Ὁ Κίτωφ, 62 χρόνων, ἀρχαιολόγος γνωστός ὡς ὁ Ἰντιάνα Τζόουνς τῆς Βουλγαρίας, σκάβοντας στό Kazanlak, 170 χλµ ἀνατολικά τῆς Σόφιας τόν περασµένο Ἰούλιο, µετά ἀπό ἕναν µήνα χτύπησε κυριολεκτικά φλέβα χρυσοῦ. Μέσα στόν τάφο βρῆκαν τά ὑπολείµµατα ἑνός ἀνδρός πού εἶχε τεµαχισθεῖ σέ κοµµάτια. Δίπλα στόν σκελετό βρισκόταν ἕνα χρυσό προσωπεῖο φυσικοῦ µεγέθους. Τό 2400 ἐτῶν προσωπεῖο εἶναι τό πρῶτο ἀντικείµενο ἑνός θησαυροῦ πού περιλαµβάνει ἕνα χρυσό δαχτυλίδι σκαλισµένο µέ τήν εἰκόνα ἑνός ἀθλητῆ, µιά σχεδόν πλήρη σειρά πανοπλίας, χάλκινες αἰχµές βελῶν καί δοράτων, ξίφη, πλάκες προστασίας στήθους, συνολικά 130 ἀντικείµενα, µεγαλόπρεπα στολίδια, ὁπλισµό καί τελετουργικά ἀντικείµενα πού δείχνουν ὅτι ὁ Θρακικός πολιτισµός ἀνταγωνιζόταν τόν Ἑλληνικό. Ἀποδεικνύουν ὅτι οἱ Θρᾶκες «δέν ἦταν κοινωνία βαρβάρων», λέει ὁ Ἀλεξάντερ Φόλ, Βούλγαρος ἐµπειρογνώµων τῆς θρακικῆς ἱστορίας. «Εἶχαν ἕνα σύστηµα ἀξιῶν καί ἐνσυνείδητα ἔµειναν σέ αὐτό. Ἦταν µιά ἀριστοκρατική κοινωνία µέ µεγάλη ἱεραρχία».

(…) Τώρα πού οἱ ἀρχαῖοι βασιλεῖς δέν τά χρειάζονται πλέον, ὁ Κίτωφ µαζί µέ φίλους ἀρχαιολόγους καί ἱστορικούς µποροῦν νά χρησιµοποιήσουν αὐτά τά ἀντικείµενα γιά νά µάθουν περισσότερα γιά τίς ζωές τῶν προγόνων τῆς Βουλγαρίας. Στό µεταξύ αὐτός καί ἡ ὁµάδα του ἀσχολοῦνται σχεδιάζοντας περαιτέρω ἀνασκαφές. Ἐνῷ ὑπάρχει πολύ µυστήριο ἀκόµη πού ἀφορᾶ τούς Θρᾶκες, ὁ Κίτωφ εἶναι ἀποφασισµένος νά συνεχίσει τίς ἀνασκαφές.»

Αὐτή ἡ ἐθνογενετική θεωρία ὁρισµένων Βουλγάρων ἐπιστηµόνων καί ἀρχαιολόγων πού ἐπεκτείνουν τή βουλγαρική ἱστορία καί τόν πολιτισµό στά Βαλκάνια σέ περίοδο πρίν τήν ἐγκατάσταση τῶν Βουλγάρων (6ος-7ος αἰ. µ.Χ.) µέ οἰκειοποίηση τῶν Θρακῶν καί τοῦ πολιτισµοῦ τους, θυµίζει τήν ἀντίστοιχη θεωρία τῶν Σκοπιανῶν – ὅτι εἶναι ἀπευθείας ἀπόγονοι τῶν ἀρχαίων Μακεδόνων – καί τῶν Τούρκων – ὅτι οἱ Τρῶες καί οἱ Ἴωνες ἦσαν πρόγονοί τους (βλ. Σπ. Βρυώνης «Ἡ Κλειώ συναντᾶ τόν Γκρίζο Λῦκο», Ἰνστιτοῦτο Βαλκανικῶν Σπουδῶν, Θεσσαλονίκη 1991). Αὐτή ἡ διαστροφή τῆς Ἱστορίας διδάσκεται στά σχολικά βιβλία καί τῶν τριῶν χωρῶν, φαίνεται πάντως ὅτι οἱ Βούλγαροι πρῶτοι ἐδίδαξαν. Ἡ οἰκειοποίηση τῶν προγόνων ὑπό Βουλγάρων, Σκοπιανῶν καί Τούρκων δέν εἶναι ἀθώα ἀλλά ἐκ τοῦ πονηροῦ, διότι ἔτσι διεκδικοῦν ὡς δικά τους ἐδάφη πού κατεῖχαν παλαιότερα οἱ Ἕλληνες Θρᾶκες, οἱ Ἕλληνες Μακεδόνες καί οἱ Ἕλληνες Τρῶες ἀντίστοιχα.

Διαµαρτυρόµενος γιά τήν αὐθαίρετη αὐτή οἰκειοποίηση τοῦ πολιτισµοῦ καί τῆς ἱστορίας τῶν ἀρχαίων Θρακῶν, ἀπηύθυνα στίς 15/6/05 ἐπιστολή – µέ e-mail καί ταχυδροµικῶς – στό ΤΙΜΕ ἀλλά δέν γνωρίζω ἄν τελικῶς θά δηµοσιευθεῖ…

Πασχάλης Χριστοδούλου,

Δρ. Χηµικός Μηχανικός, Θεσσαλονίκη

Εὑρισκόµενοι πρό ἡµερῶν στό πανηγύρι (µόνο γιά τέτοια εἴµαστε…) τῆς Καρυδιᾶς, ἀκούσαµε µέ προσοχή τίς δηλώσεις τῶν ἐπισήµων σχετικά µέ τή βοήθεια πού δόθηκε ἤ θά δοθεῖ στόν δραστήριο πολιτιστικό σύλλογο τοῦ χωριοῦ. Χαρήκαµε τήν εὐφράδεια ὅλου τοῦ πολιτικοῦ προσωπικοῦ µας ἀλλά ξεχωρίσαµε κάτι συγκεκριµένο στίς δηλώσεις τοῦ νοµάρχη Ροδόπης Ἄρη Γιαννακίδη, κυρίως, µά καί στοῦ προέδρου τοῦ νοµαρχιακοῦ συµβουλίου, Γιώργου Πεταλωτῆ.

Δέν λέω, εἶναι γνωστό πώς ἡ Νοµαρχία δέν ἔχει καί πολλά χρήµατα πλέον νά διαχειριστεῖ. Καί σαφῶς δέν εἶναι µεµπτό τό νά µήν ἔχεις ἐνισχύσει οἰκονοµικά µιά πολιτιστική δράση τῆς περιοχῆς, ἀκόµη κι ἄν αὐτή ὑλοποίησε ἕνα θαυµάσιο λαογραφικό Μουσεῖο. Θαρρῶ ὅµως ὅτι δέν µπορεῖς νά ἀπευθύνεσαι στούς Καρυδιῶτες ὑποσχόµενος τήν ἠθική καί ψυχική σου συµπαράσταση, τήν ὁλόκαρδη ταύτισή σου, τήν πέραν τῶν ὑλικῶν καί µετρήσιµων στοιχείων παρουσία σου, τή στιγµή πού κάπου ἀλλοῦ, «σέ ἄλλες χωροχρονικές συγκυρίες», πού λέει κι ὁ νοµάρχης, ὅλα τοῦτα, τά µέχρι δακρύων συγκινητικά, τά ὑπογραµµίζεις µέ ἀφειδώλευτες ὑποσχέσεις οἰκονοµικῶν ἐνισχύσεων. Θυµίζουµε τίς περιπτώσεις τοῦ δρόµου γιά τόν ἀποµονωµένο χῶρο τοῦ ἐκτουρκισµένου πανηγυριοῦ στό ὕψωµα «Χίλια» (ὅπου ἀναµένουν 600.000 εὐρώ!) καί τοῦ ὑπό συζήτησιν πολιτιστικοῦ κέντρου στό µειονοτικό Δουκᾶτο (300.000 εὐρώ;). Ναί, νά δεχθοῦµε καί µεῖς τή σηµασία τοῦ ψυχικοῦ παράγοντα, «τί θά κερδίσει ὁ ἄνθρωπος τόν κόσµο ὅλον ν’ ἀποκτήσει µά νά χάσει τήν ψυχή του;», ἀλλά ἕνα µικρό µέρος τῶν προαναφερθέντων ποσῶν θά βοηθοῦσε σηµαντικά καί τά χριστιανικά χωριά τοῦ νοµοῦ. Ἴσως αὐτή ἡ στάση τῆς Νοµαρχίας ἐρείδει ἐπί τῆς ἀντίληψης «τῶν χριστιανῶν ἡ Πολιτεία εἶναι ἡ Ἄνω Ἱερουσαλήµ, ἐνῷ τό Ἰσλάµ εἶναι ἐνδοκοσµική θρησκεία» ἀλλά ἐπισηµαίνουµε φιλικά στούς διοικοῦντες της ὅτι µερικές συγκρίσεις κάνουν τούς Χριστιανούς συντοπίτες µας… Τούρκους!

Γιὰ ἄλλη µία χρονιὰ «ἀναβίωσε» τὸ «παραδοσιακό» πανηγύρι στὸ ὕψωµα Ἀκρίτας (Ἀλάν Τεπέ). Ἀπὸ τὸ 1998, τὸ πανηγύρι ἔχει χάσει τὸν ὅποιο παραδοσιακὸ ποµάκικο χαρακτήρα καὶ ἔχει µετατραπεῖ σὲ ἕναν µηχανισµὸ ἐκτουρκισµοῦ τῶν Ποµάκων, ἀφοῦ ὅλοι οἱ τουρκόφρονες προσπαθοῦν νὰ πείσουν τοὺς Ποµάκους ὅτι αὐτὰ ποὺ τοὺς παρουσιάζουν (τουρκικὰ τραγούδια, φορεσιὲς µαϊµοῦδες, δῆθεν αἰῶνες ἱστορίας καὶ ἄλλες ἀρλοῦµπες) εἶναι ἡ ταυτότητα τῶν Ποµάκων. Δυστυχῶς ὁ ἁπλὸς κόσµος ἐλέγχεται ἀπόλυτα ἀπὸ τοὺς µηχανισµοὺς τῶν τουρκοφρόνων οἱ ὁποῖοι συµπράττοντας µέ φτηνοὺς χριστιανοὺς ἐπαρχιῶτες πολιτικάντηδες µετέτρεψαν µία συνήθεια σὲ θέατρο τουρκικοῦ ἐθνικισµοῦ, ψηφοθηρίας καὶ ἐπίδειξης δυνάµεως. Ἡ βίαιη ἀποµάκρυνση τὸ 1998 τοῦ τελευταίου ἀγᾶ τοῦ πανηγυριοῦ, Μεχµὲτ Χατὶπ, ἀπὸ τὴν Κάτω Βυρσίνη, σηµατοδότησε τὴν συµβολικὴ καὶ οὐσιαστικὴ ἅλωση τῆς ποµάκικης παράδοσης ἀπό τὸν τουρκικὸ ἐθνικισµό. Ἕνα συνοθύλευµα Τούρκων ἐθνικιστῶν καὶ ἐπαρχιωτῶν πολιτικάντηδων, ἀναµεµιγµένων µέ ἀλλοτριωµένους συνειδησιακὰ καὶ πολιτισµικὰ Ποµάκους, κάτι σὰν τοὺς ἰθαγενεῖς τῆς Λατινικῆς Ἀµερικῆς, συνθέτουν ἕνα ἀποκρουστικὸ σκηνικὸ ὑπὸ τὴ σκιὰ τῶν χιλιοχρησιµοποιηµένων καὶ σκονισµένων ρητῶν τοῦ Μουσταφᾶ Κεµὰλ γιὰ τὸν ἀθλητισµὸ (καὶ κατ’ ἐπέκτασιν γιὰ τὴν ἀνδρεία τῶν Τούρκων…) καὶ τοὺς ἤχους τῆς τουρκικῆς µουσικῆς, τὴν ὁποία ὅταν δὲν παραποιοῦν οἱ ἴδιοι οἱ «καλλιτέχνες» τὸ πράττουν οἱ µικροφωνικὲς ἐγκαταστάσεις… Φέτος εἴχαµε καὶ µία καταπληκτικὴ καινοτοµία, ἀφοῦ τὸ Τουρκικὸ Ὑπουργεῖο Πολιτισµοῦ θέλησε νὰ ἀναβιβάσει τοὺς Ποµάκους στὶς ὑψηλότερες σφαῖρες τῆς τουρκικῆς ἔντεχνης µουσικῆς καὶ ἔστειλε στὸ πανηγύρι ἕνα µουσικὸ σύνολο µέ… τσέλο, βιολὶ, κλπ! Δυστυχῶς οὔτε τὰ µαῦρα κοστούµια τῶν µουσικῶν, οὔτε οἱ ἦχοι τῶν ὀργάνων τους ἄγγιξαν τὰ µάτια ἢ τὰ ἐθισµένα στὰ νταούλια καὶ τοὺς ζουρνάδες αὐτιὰ τῶν Ποµάκων, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφερόντουσαν περισσότερο γιὰ τὸ ἂν τὸ κοµµάτι ποὺ «ἐκτελοῦσαν» οἱ Τοῦρκοι µουσικοὶ εἶναι τὸ τελευταῖο (ἐπιτέλους) ἢ ὄχι καὶ πολὺ λιγότερο γιὰ τὸ περιεχόµενό του… Ἕνα σουρεαλιστικὸ τοπίο στὰ ὑψώµατα τῆς Ροδόπης. Τοῦ χρόνου θὰ ἀκούσουµε καὶ… Μότσαρτ στὰ ποµακοχώρια, σχολίασε Ποµάκος Ἐπαθίτης δάσκαλος…

Πιὸ προσγειωµένος ἦταν ὁ τραγουδιστής τῆς… καταργηθείσης «Τουρκικῆς» Ἕνωσης Ξάνθης, ὁ ὁποῖος µεταξὺ ἄλλων τραγούδησε τὸ «Τσανάκκαλε», ἕνα ἐθνικὸ ἡρωϊκὸ καὶ θλιβερὸ τραγούδι γιὰ τοὺς Τούρκους στρατιῶτες ποὺ πολέµησαν καὶ νίκησαν τοὺς Ἀγγλογάλλους στὴ µάχη τῶν Δαρδανελλίων τὸ 1915…

Φολκλορικὸ ἐνδιαφέρον πάντως παρουσιάζει κάθε χρόνο καὶ ἡ τελετὴ ὑποδοχῆς τῶν «ἐπισήµων», ὅπως καὶ ἡ συµπεριφορὰ ὑφισταµένων ἢ ἐκκολαπτόµενων πολιτικῶν ἀστέρων, χριστιανῶν καὶ µουσουλµάνων: κοψοµεσιάσµατα καὶ ὀθωµανικὲς ὑποκλίσεις ἐνώπιον τοῦ Τούρκου Προξένου, δουλικὰ χαµόγελα χωρὶς µέτρο – σὰν νὰ γεννήθηκαν µέ τὸ χαµόγελο στὸ στόµα -, φιλιὰ καὶ ἀγκαλιές, µέχρι καὶ ὀθωµανικὰ χειροφιλήµατα.

Οἱ ὁµιλητὲς καὶ οἱ ἀφίσες προβολῆς τοῦ πανηγυριοῦ ἔκαναν λόγο ψευδέστατα γιὰ αἰῶνες ζωῆς τοῦ πανηγυριοῦ, ὑπονοώντας φυσικὰ τὴν ἀπὸ αἰώνων παρουσία τῶν… Τούρκων στὴν ὀρεινὴ Ροδόπη (ἡ ὁποία στὴν ἐθνικιστικὴ ὁρολογία ἔχει καθιερωθεῖ ὡς Μπαλκάν Κολού, δηλ. Βαλκανικὸς Βραχίονας!). Πρόκειται φυσικὰ γιὰ ἕναν ἐντελῶς ἀβάσιµο καὶ ἀτεκµηρίωτο ἰσχυρισµό, καθὼς δὲν ὑπάρχει οὔτε ἕνα γραπτὸ ἢ ἄλλο στοιχεῖο τὸ ὁποῖο νὰ µᾶς βεβαιώνει ὅτι τὸ πανηγύρι αὐτὸ ἔχει ἱστορία ἔστω ἑνὸς αἰώνα. Ἀντίθετα, σύµφωνα µέ προφορικὲς µαρτυρίες γέρων Ποµάκων, τὸ πανηγύρι γινόταν κοντὰ σὲ ὕψωµα τῆς Ὀργάνης, ἡ ὁποία ἦταν τὸ διοικητικὸ καὶ οἰκονοµικὸ κέντρο τῆς περιοχῆς, ἐπειδὴ ὅµως ἦταν µακρυά ἀπὸ τὴν ποµακικὴ ἐνδοχώρα τὸ µετέφεραν στὴν σηµερινὴ τοποθεσία. Μόνο µεταπολεµικὰ µεταφέρθηκε στὴ νέα τοποθεσία. Πιθανότατα ἡ συγκέντρωση αὐτὴ καθιερώθηκε µετὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς ἑλληνικῆς Θράκης, διότι ἀκριβῶς σταµάτησε βίαια ἡ ἐπικοινωνία καὶ οἱ ἀνταλλαγὲς µέ τὴ µεγάλη µᾶζα τῶν Ποµάκων τῆς βουλγαρικῆς Θράκης. Τὸ «πανηγύρι» εἶναι νέος θεσµὸς, συνέπεια τῆς χάραξης τῆς ἑλληνοβουλγαρικῆς µεθορίου. Ἕως τότε οἱ Ποµάκοι εἶχαν ὡς κέντρο κυρίως τὸ Κίρτζαλι ἀλλὰ καὶ µικρότερους οἰκισµοὺς τῆς βουλγαρικῆς Ροδόπης. Ἐπὶ τῆς οὐσίας δὲν ἐπρόκειτο γιὰ κάποιο πανηγύρι µέ πολιτιστικὸ χαρακτήρα ἀλλὰ ἀντίθετα γιὰ µία θερινὴ συγκέντρωση ὀρεινῶν Ποµάκων κτηνοτρόφων καὶ γεωργῶν οἱ ὁποῖοι ἐνόψει τοῦ βαρὺ χειµώνα ἀντάλλασσαν προϊόντα καὶ πληροφορίες, προέβαιναν σὲ ἀγοραπωλησίες ζώων καὶ ζωοτροφῶν κλπ.

Τὸ σκηνικὸ ὅπως ἄλλωστε κάθε χρόνο ἦταν τόσο καλὰ στηµένο, ὥστε ὁ ἐπίσηµος προσκαλεσµένος νοµάρχης Ἀδριανούπολης κύριος Μίρογλου, δήλωσε ἀπὸ τὸ βῆµα µέ ἀπόλυτη εἰλικρίνεια ὅτι «ἐδῶ αἰσθάνοµαι σὰ νὰ βρίσκοµαι στὴν πατρίδα µου (σσ. Τὴν Τουρκία)…» καὶ ὅτι τὸ πανηγύρι εἶναι µία µικρογραφία τῶν ἐκδηλώσεων πάλης ποὺ γίνονται κάθε καλοκαίρι στὴ τοποθεσία Κίρκπιναρ τῆς Ἀδριανούπολης. Ὁ δὲ βουλευτὴς Ροδόπης τῆς Νέας Δηµοκρατίας κ. Ἰλχάν Ἀχµὲτ δήλωσε τὸ ἐκπληκτικό, ὅτι ἂν συµβεῖ κάποια θεοµηνία στὴν περιοχὴ «µετὰ τὸν νοµάρχη Ροδόπης καὶ τὸν Γενικὸ Γραµµατέα τῆς Περιφέρερειας, θὰ ζητήσει βοήθεια ἀπὸ τὸν… νοµάρχη τῆς Ἀδριανούπολης!»

Πάντως ὅσον ἀφορᾶ τὶς ὀργανωτικὲς λεπτοµέρειες, ἡ δουλειὰ ποὺ ἔκανε ἡ κοινότητα Ὀργάνης ἦταν πολὺ καλὴ καὶ παρόλες τὶς τουρκοπρέπειες αὐτὲς ἦταν συγκριτικὰ µέ πέρυσι λιγότερο προκλητικές. Ἐλπίζουµε ὅτι τὰ µηνύµατα ἀδελφοσύνης καὶ συνύπαρξης εἶναι οὐσιαστικὰ λόγια καὶ ὄχι ἐθνικιστικὰ προπετάσµατα καπνοῦ, ὥστε τοῦ χρόνου νὰ δοῦµε καὶ χορευτικὰ συγκροτήµατα ἀπὸ τὴ Βουλγαρία καὶ τὴν Ἑλλάδα, ὅπως ἄλλωστε ὑπάρχουν παλαιστὲς καὶ ἀπὸ τὶς τρεῖς χῶρες. Βέβαια τὰ περὶ συµµετοχῆς τριῶν χωρῶν εἶναι ἕνα ὡραῖο ψέµµα, ἀφοῦ καὶ ἀπὸ τὴ Βουλγαρία ὅλοι οἱ παλαιστὲς ποὺ προσκαλοῦνται εἶναι µουσουλµάνοι καὶ ὄχι χριστιανοὶ βουλγαρικῆς καταγωγῆς. Ἐὰν ἡ ὀργανωτικὴ ἐπιτροπὴ ἦταν εἰλικρινὴς καὶ ἀντιµετώπιζε τὴν ἐκδήλωση ὡς σηµεῖο ἀδελφοσύνης καὶ ὄχι ὡς τουρκικὸ ἐθνικιστικὸ θέατρο, θὰ προσκαλοῦσε καὶ ἀπὸ ἕνα χορευτικὸ συγκρότηµα ἀπὸ τὴ Βουλγαρία γιὰ νὰ παρουσιάσει βουλγάρικους χοροὺς (καὶ ὄχι τουρκικούς τῆς Βουλγαρίας…) ἀλλὰ καὶ ἕνα χριστιανικὸ χορευτικό τῆς περιοχῆς µας, ἀντὶ νὰ βοµβαρδίζει τοὺς Ποµάκους µέ τουρκικὴ µουσική, τουρκικοὺς χοροὺς µέ στολὲς καὶ χορογραφία ποὺ ἀποτελοῦν τὸν ὁρισµὸ τοῦ κίτς, τουρκικὴ προπαγάνδα, τουρκικὴ κόκα κόλα, τουρκική…

Πρίν µερικούς µῆνες γράφαµε γιά τίς θέσεις τῶν θρακικῶν ἱερῶν πού εἶναι γνωστές στούς πρόποδες τῆς Ροδόπης καί λεηλετοῦνται συστηµατικά ἀπό τούς ἀρχαιοκάπηλους, ντόπιους καί µή. Εἰδική ἀναφορά εἴχαµε κάνει τότε καί στή θέση πάνω ἀπό τόν Ἴασµο, ὅπου τά σηµάδια τῆς λαθρανασκαφῆς ἦταν ὁλοφάνερα ὄταν τήν εἴχαµε ἐπισκεφθεῖ. Δυστυχῶς ὄχι µόνο δέν λάβαµε καµµία ἀπάντηση ἀπό τήν προϊσταµένη τῆς ἁρµόδιας Ἐφορίας ἀρχαιοτήτων κ. Κοκκοτάκη ἀλλά καί τίποτε µᾶλλον δέν ἄλλαξε στήν «µπᾶτε σκῦλοι ἀλέστε» κατάσταση πού περιγράφαµε. Ἔτσι, πρό ἡµερῶν εἴχαµε µία ἀκόµη τοµή στό συγκεκριµένο σηµεῖο πού γράφαµε ἀπό ἀρχαιοκάπηλους, σηµάδια τῆς ὁποίας µπορεῖ νά δεῖ κανείς καί στήν διπλανή φωτογραφία. Ἐκτιµώντας τό σηµαντικό ἔργο τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ὑπηρεσίας καί τῆς κ. Κοκκοτάκη προσωπικά, τούς καλοῦµε καί πάλι – µέσα στόν κυκεώνα τῶν ὑποχρεώσεών τους, εἶναι ἡ ἀλήθεια – νά µήν ξεχάσουν καί τήν περίπτωση αὐτή: Μπορεῖ νά µήν πρόκειται γιά κάποια τοποθεσία µείζονος ἀρχαιολογικοῦ ἐνδιαφέροντος ἀλλά πέρα ἀπό τή σηµασία τῶν θρακικῶν ἱερῶν γιά τόν τόπο, αὐτή ἡ εἰκόνα τῆς ἐγκατάλειψης δέν τιµᾶ κανέναν µας.

Συνεχίστηκε γιὰ ἄλλη µιά χρονιὰ (5-7 Αὐγούστου) τὸ πανηγύρι -µαϊµοὺ ποὺ ἅρπαξαν ἀπὸ τὰ χέρια τῶν Κιζιλµπάσηδων τῆς ὀρεινῆς Ροδόπης, µία χούφτα φανατικῶν ἀνθελλήνων, στηριζόµενοι ἀπὸ τὸ Τουρκικὸ Προξενεῖο Κοµοτηνῆς. Μὲ ἀναρτηµένα σὲ πανώ τουρκόγλωσσα συνθήµατα τοῦ Μουσταφά Κεµάλ, µέ αἰσθητικὲς καὶ πρακτικὲς ποὺ ἀκολουθοῦνται σὲ ἀνάλογες ἐθνικιστικὲς ἐκδηλώσεις στὴν Τουρκία, καπέλωσαν ἕνα παραδοσιακὸ πανηγύρι τὸ ὁποῖο πλέον ἔχασε παντελῶς τὸν παραδοσιακὸ θρησκευτικὸ καὶ κοινωνικό του χαρακτήρα. Χαρακτηριστικό: Ἐνῷ κάποτε τό πανηγύρι κατέληγε στόν σηµαντικότερο τεκέ τῶν κιζιλµπάσηδων τῆς περιοχῆς, σήµερα ξεκινάει µέ… σουνιτικό µεβλίτ. Πλήρης ἀνατροπή! Πρόκειται γιὰ µία ἐκδήλωση ποὺ διακηρύσσει καὶ ἐπίσηµα τὸν ἐκτουρκισµὸ τῶν Ποµάκων, ἀλλὰ ταυτόχρονα δίνει τὴν εὐκαιρία σὲ πολιτικάντηδες ἐπαρχιακοῦ διαµετρήµατος καὶ ἀντιλήψεων νὰ πουλοῦν τὴν πολιτικὴ τους πραµάτια καὶ νὰ ἐπιδιώκουν νὰ κερδίσουν τὴν εὔνοια τῶν φανατικῶν. Διακηρύξεις εἰρήνης καὶ φιλίας θυµίζουν παλιὲς σατιρικὲς ἰταλικὲς ταινίες.

Κύριε διευθυντή

Σχετικά µέ δηµοσίευµα τῆς ἐφηµαρίδας σας, πού εἶχε σάν θέµα τόν ἔλεγχο ποιότητας καί κατασκευῆς τῶν δηµοτικῶν τεχνικῶν ἔργων πού ἐκτελοῦνται στόν νοµό µας καί σέ ὅ,τι ἀφορᾶ βεβαίως τόν Δῆµο Κοµοτηνῆς, ἡ ἁρµόδια Διεύθυνση Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Δήµου σᾶς ἐνηµερώνει γιά τά ἑξῆς:

Ἡ Ὑπηρεσία µας ἐκτελεῖ πληθώρα ἔργων µικρῶν καί µεγάλων χρηµατοδοτούµενων ἀπό εὐρωπαϊκά προγράµµατα, ἀπό δηµόσιες ἐπενδύσεις ἤ ἀπό ἴδιους πόρους. Τά ἔργα αὐτά εἶναι ἔργα ἀναπλάσεων, κτιριακά, ὁδοποιίας, ἀθλητικά, πρασίνου, κτλ.

Σέ ὅ,τι ἀφορᾶ στά ἔργα πού χρηµατοδοτοῦνται ἀπό κοινοτικά προγράµµατα εἴτε ἀπό δηµόσιες ἐπενδύσεις, πέραν τοῦ διαρκοῦς ἐλέγχου πού γίνεται µέ µέριµνα τῆς ὑπηρεσίας ἀπό τό δηµόσιο περιφερειακό ἐργαστήριο τῆς ΔΕΣΕ, πρός διασφάλιση τῆς ποιότητάς τους διενεργοῦνται ἐπιπλέον ἔλεγχοι ἀπό ἀνεξάρτητους µηχανισµούς (ΕΔΕΛ, ΕΣΠΕΛ) ἀλλά καί ἀπό µονάδες τοῦ Φορέα χρηµατοδότησης πού δέν εἶναι ἄλλος ἀπό τό Ἑλληνικό Δηµόσιο.

Εἰδικότερα, ὅλα τά µεγάλα τεχνικά ἔργα τοῦ Δήµου ἔχουν ὑποστεῖ ἐλέγχους καί ὄχι µόνο δέν ἔχει διαπιστωθεῖ τίποτα πού νά δείχνει πληµµέλεια ποιότητας τῶν ὑλικῶν καί τῆς κατασκευῆς τους ἀλλά συχνά εἰσπράτουµε ἐπαίνους γιά τήν αὐστηρότητα στήν ἐπίβλεψη καί στήν τήρηση τῶν νόµων, στοιχεῖα πού διασφαλίζουν τήν ποιότητα τῶν ἀποτελεσµάτων.

Ὅσον ἀφορᾶ στἀ ὑπόλοιπα τεχνικά ἔργα τοῦ Δήµου µας, πού ἐκτελοῦνται µέ χρηµατοδότηση ἀπό ἴδιους πόρους, ὁ ποιοτικός ἔλεγχος τῶν ὑλικῶν καί τῆς κατασκευῆς τους διασφαλίζεται ἀπό τόν ἔλεγχο πού διενεργεῖ τό Περιφερειακό Ἐργαστήριο τῆς ΔΕΣΕ, γιά κάθε ἕνα χωριστά, µετά ἀπό αἴτηµα τοῦ Δήµου ἀλλά καί αὐτεπάγγελτα, ἀφοῦ ἰσχύει γενικότερο αἴτηµα τοῦ Δήµου πρός τό Δηµόσιο Ἐργαστήριο γιά διαρκεῖς ἐλέγχους στά δηµοτικά ἔργα.

Ὡστόσο παρουσιάζεται τό ἐνδεχόµενο τῶν φθορῶν τῶν κατασκευῶν µας µετά ἀπό παρεµβάσεις ἔργων τῶν Ὀργανισµῶν Κοινῆς Ὠφέλειας. Στίς περιπτώσεις αὐτές φροντίζουµε τίς ἀποκαταστάσεις µέ ἔργα συντηρήσεων ἀλλά τό ἀποτέλεσµα δέν µπορεῖ νά εἶναι ἰσότιµο µέ τήν ἐξαρχῆς κατασκευή καί σέ αὐτήν τήν περίπτωση ζητοῦµε τήν κατανόηση τῶν συνδηµοτῶν µας.

Ὅλα τά ἀναφερόµενα περιλαµβάνονται σέ νοµοθετικές ἐπιταγές καί διαδικασίες τίς ὁποῖες ὁ Δῆµος Κοµοτηνῆς ἐφαρµόζει κατά γράµµα. Σέ κάθε περίπτωση ἡ Ὑπηρεσία µας προχωρεῖ στίς ἀπαραίτητες ἐνέργειες ὥστε κάθε ἔργο νά παραδίδεται στή χρήση τῶν συνδηµοτῶν µας στήν καλύτερη τεχνική κατάσταση.

Μέ τιµή, Ἡ διευθύντρια Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν

Ζωή Κοσµίδου

«Α»: Εὐχαριστοῦµε γιά τήν ἀπάντηση µά θά ἦταν χρήσιµη καί µία θέση τῆς ΔΕΥΑΚ ἀφοῦ ἡ ΔΕΥΑΚ εἶναι Ὑπηρεσία ὁµόσταυλη µέ τήν Τεχνική Ὑπηρεσία τοῦ Δήµου. Κατόπιν τούτου, καί ἀφοῦ τά ἔργα ἐλέγχονται τόσο στενά ἀπό ἐργαστηριακῆς πλευρᾶς, ἐπεκτείναµε λίγο τήν ἔρευνά µας σέ αὐτούς πού διενεργοῦν τούς ἐλέγχους καί ὡς ἐκ τούτου φέρουν καί αὐτοί µερίδιο τῆς εὐθύνης. Καί γιά νά µήν γενικολογοῦµε, ἀναφερθήκαµε σέ ὁρισµένα γνωστά ἔργα τῆς Κοµοτηνῆς πού µᾶς θυµίζουν τίς Ἀριστοφανικές µας καταβολές στήν δηµιουργική ὑβρεογένεση.

Πρῶτα πρῶτα στήν ὁδό Σισµάνογλου ὅπου δέν ἔγινε κανένας ἐργαστηριακός ἔλεγχος τοῦ ὁδοστρώµατος πρίν ἀσφαλτοστρωθεῖ ὁλικά ἀλλά καί στίς ἐπιµέρους τάφρους. Στήν παλιά ὁδό Ξάνθης πρίν καί µετά τίς σιδηροδροµικές γραµµές πάλι κανένας ἐργαστηριακός ἔλεγχος. Γενικά στήν περιοχή τῆς ΕΚΤΕΝΕΠΟΛ καί τοῦ νέου οἰκισµοῦ τῶν παλλινιστούντων, ὅποια τάφρος ἀνοίγεται γιά νά τοποθετηθεῖ κάποιος ἀγωγός µπαζώνεται χωρίς τήν ἀπαραίτητη προφόρτιση τῶν ὑλικῶν, µέ ἀποτέλεσµα σέ µικρό χρονικό διάστηµα νά κάνει µιά σειρά ἀπό χαρακτηριστικές λακκοῦβες. Μιά σειρά ἀπό ὁδοποιίες στόν Ἥφαιστο ἔγιναν µέ τόν ἴδιο τρόπο. Στήν περιοχή τῆς ἐπέκτασης τοῦ σχέδιου πόλεως δίπλα στήν ΕΚΤΕΝΕΠΟΛ ὅλες οἱ τάφροι µπαζώνονται χωρίς ἐργαστηριακούς ἐλέγχους. Γιά νά µήν µακρυγοροῦµε ἀρκεῖ νά ποῦµε ὅτι στήν πενταετία 2001-2005 τό Ἐργαστήριο κλήθηκε γιά διενέργεια ἐλέγχων συνολικά ἕξι (6) φορές καί ἐνῷ τά ἀποτελέσµατα τῶν ἐλέγχων αὐτῶν ἦταν ἐκτός ὁρίων, αὐτό δέν εἶχε καµµία σηµασία γιά τήν ὑλοποίησή τους!

Αὐτά σέ µιά πρώτη προσέγγιση τοῦ θέµατος, σέ σχέση µέ τόν ἔλεγχο τοῦ Δηµοσίου, νοµίζουµε ἀρκοῦν. Ἄν γίνονται ἔλεγχοι ἀπό ἰδιωτικά ἐργαστήρια θά ἦταν χρήσιµο νά τό ξέρουµε, ὅπως ἐπίσης θά εἶχε ἐνδιαφέρον νά γνωρίζαµε τά δηµοτικά ἔργα πού εἰσέπραξαν ἐπαίνους ἀπό ἐλεγκτικούς φορεῖς.

Στίς 3 Ἰουλίου στήν Προύσσα τό ἐκεῖ τμῆμα τῆς (ἄτυπης) μειονοτικῆς Συμβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς διοργάνωσε τό 7ο Πανηγύρι τῶν Δυτικοθρακιωτῶν Τούρκων. Ἀπό τόν γνωστό τουρκοθίασο συμμετεῖχαν νῦν καί πρώην μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, μειονοτικοί δήμαρχοι καί κοινοτάρχες, ἄλλοι παρατρεχάμενοι τοῦ Προξενείου τῆς Κομοτηνῆς καί ἐπικεφαλῆς ἦταν ὁ ψευδομουφτῆς Ἰμπραήμ Σερήφ.

Ἐκεῖ λοιπόν, μέσα σέ τούρκικες σημαῖες, πορτραῖτα τοῦ Κεμάλ καί χάρτες τῆς «Δυτικῆς Θράκης», κι ἐνῷ συγκεντρώνονταν ὑπογραφές μεταξύ τῶν παρισταμένων ὑπέρ τῆς καταπιεζόμενης τουρκικῆς ταυτότητας τῆς μειονότητας στή Θράκη, παρίστατο κι ἕνας μέ ἑλληνικό ὀνοματεπώνυμο: Ὁ Στέλιος Χατζηευαγγέλου, δήμαρχος Τοπείρου! Ὁ διεθνιστής αὐτός πολιτικός ἦταν ὁ πρῶτος Ἕλληνας πού συμμετεῖχε ποτέ στήν ἀλυτρωτική φιέστα τῶν φανατικότερων ἀπόδημων Τούρκων, ἐπικεφαλῆς τριῶν λεωφορείων ἀπό τήν περιοχή του (πληρωμένα προφανῶς ἀπό τό δημοτικό ταμεῖο), ἀπηύθυνε χαιρετισμό καί τιμήθηκε μέ ἀναμνηστική πλακέτα. Δέν μάθαμε ἄν ὑπέγραψε καί τό περιφερόμενο χαρτί ἀλλά καθόλου δέν θά μᾶς ἐξέπληττε.

Δέν ξέρουμε ἄν ὑπάρχει κάποιο ἐπιχείρημα πού νά μπορεῖ νά ὑποστηρίξει τήν ἀναγκαιότητα μιᾶς ἐλάχιστης ἀξιοπρέπειας καί φιλοπατρίας. Καί εἶναι δεδομένο ὅτι σέ μερικές περιπτώσεις πέραν τῶν ἀνωτέρω ὑπάρχουν προβλήματα καί ἄλλης φύσεως, π.χ. ἀντίληψης. Ὅταν ὅμως κάποιος ἐκπροσωπεῖ ὡς δήμαρχος τήν τοπική κοινωνία ὀφείλουν νά ὑπάρχουν καί κάποια ὅρια. Μποροῦν ὅλα νά προσπερνῶνται ὡς πολιτικαντισμοί ἤ ὡς ἀφέλειες; Καί οἱ τεμενάδες στό Τουρκικό Προξενεῖο καί ἡ συγκρότηση ψηφοδελτίων μέ συμπαγεῖς κεμαλικές ὁμάδες καί οἱ ἀμέτρητες χάρες καί οἱ ἀναστολές τῶν ἀναδασμῶν γιά νά μήν θιχτοῦν οἱ (μειονοτικοί) καταπατητές δημοσίων ἐκτάσεων καί … καί… καί… Ὅταν ὁ ἄλλος χτίζει μ’ αὐτά μιά καρριέρα ἐπαγγελματία δημάρχου νομίζουμε ὅτι καμμία ἀνοχή δέν δικαιολογεῖται.

Μέ ἀφορµή τή γνωστή κατάσταση στήν ὁδοποιία τῆς πόλης τῆς Κοµοτηνῆς (ἐκτενής παρουσίαση στή στήλη τῶν ΤΟΞΙΚΩΝ στά τρία προηγούµενα φῦλλα τῆς ἐφηµερίδας µας) κάναµε µία µικρή ἔρευνα γιά τόν ποιοτικό ἔλεγχο στόν ὁποῖον ὑπόκεινται ὅλα τά δηµοτικά ἔργα, ὄχι µόνο τῆς πόλης µας ἀλλά καί τῶν ἄλλων Δήµων, Καποδιστριακῶν καί µή, τῆς Ροδόπης καί τοῦ Ἕβρου.

Ὅπως ἤδη κάθε ὑποψιασµένος ἀναγνώστης φαντάζεται, οἱ ἔννοιες «δηµοτικά τεχνικά ἔργα» καί «ἔλεγχος ποιότητας» ἔχουν, στήν καλύτερη περίπτωση, µία πολύ χαλαρή κι ἐλεύθερη σχέση. Κατ’ ἀρχήν στήν πόλη µας ἑδρεύει σχετική ὑπηρεσία, πού ἐλέγχει τήν ποιότητα τῶν δηµοσίων ἔργων, ἡ ὁποία µάλιστα βρίσκεται σέ τροχιά πιστοποίησης κατά ISO, πρᾶγµα σπάνιο γιά παροχή ὑπηρεσίας ἀπό τό Ἑλληνικό Δηµόσιο. Ἡ ὑπηρεσία αὐτή πιστοποιεῖ ἐλέγχους ποιότητας στά ὑλικά καί τήν ἐφαρµογή τους στά δηµόσια ἔργα ἐάν κληθεῖ ἀπό ἕναν ἐκ τῶν δύο ἄµεσα ἐµπλεκόµενων σέ αὐτά, δηλαδή εἴτε ἀπό τόν ἐργολάβο τοῦ ἔργου εἴτε ἀπό τόν ἐπιβλέποντα. Σέ περίπτωση πού δέν κληθεῖ δέν σηµαίνει πώς κανένας ποιοτικός ἔλεγχος δέν γίνεται: Μπορεῖ ὁ ἔλεγχος νά γίνει ἀπό τόν ἴδιον τόν ἐργολάβο πού κατασκευάζει τό ἔργο (!!!) ἤ ἀπό κάποιον τρίτο ἰδιώτη, διαπιστευµένο γιά τό συγκεκριµένο ἔργο, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐξ ὁλοκλήρου τήν εὐθύνη τοῦ ποιοτικοῦ ἐλέγχου τοῦ ἔργου. Ὥς ἐδῶ καλά, ἀλλά τί ἔχουν τά ἀµορτισέρ µας καί ψοφᾶν;…

Ὅπως καί πάλι καταλάβατε ΤΙΠΟΤΕ ἀπό τά παραπάνω δέν γίνεται στά δηµοτικά ἔργα τῆς Ροδόπης καί τοῦ Ἕβρου. Ἀφοῦ µπορεῖ τό ἐργαστήριο τοῦ ἐργολάβου νά κάνει ἐλέγχους, τί νά τό κάνουµε τό δηµόσιο ἐργαστήριο; Γιατί νά κάνουµε σύµβαση µέ ἰδιώτη; Γιά νά ἀνεβάσουµε τό κόστος; Ὄχι βέβαια, ἀφοῦ µποροῦµε νά κάνουµε τό ἔργο µία καί δύο φορές ἀκόµα µέχρι νά γίνει… καλό, χωρίς νά µᾶς πεῖ κανένας τίποτε. Μποροῦµε νά κάνουµε συµβάσεις συµπληρωµατικές καί παραπληρωµατικές χωρίς νά δίνουµε λογαριασµό σέ κανέναν, ποιός θά ἐλέγξει ἄν ὁ φάκελος τοῦ ἔργου ἔχει µέσα πλήρη ἐργαστηριακά ἀποτελέσµατα ὅπως προβλέπει ἡ σύµβαση (καί ἡ νοµοθεσία, ἔ;), ποιός θά δεῖ ἄν τά ὑλικά πού χρησιµοποιήθηκαν εἶναι ἐπαρκῆ; Κανένας «γραφικός» µονάχα σάν τόν Πετρίδη στή Μαρώνεια πού φωνάζει γιά τίς ρεµατιές καί τούς ὀχετούς ἀλλά καί πάλι τί θά γίνει; Ἐδῶ ἀµφισβητοῦνται ΑΠΟ ΟΛΟΥΣ ὄχι µόνον ὅσα εὐλόγως συµπεραίνονται ἀλλά καί ὅσα διά γυµνοῦ ὀφθαλµοῦ διαπιστώνονται…

Στά πλαίσια λοιπόν αὐτῆς τῆς ἐλεύθερης καί χαλαρῆς σχέσης ὁ καθένας κάνει ὅ,τι θέλει ἤ ὅ,τι τοῦ ἐπιτρέπει ἡ συνείδησή του. Ὁ ἐργολάβος κάνει τό ἔργο ὅπως καταλαβαίνει καί ἡ ἐπίβλεψη τῶν δήµων τό παρακολουθεῖ… διακριτικά µέχρι νά τό παραλάβει. Κάπου – κάπου κάποιος θυµᾶται καί τόν ποιοτικό ἔλεγχο καί ἀπευθύνεται στό ἐργαστήριο µέ διάθεση περιπαικτική µᾶλλον, ἀφοῦ εἴτε τά ἀποτελέσµατα εἶναι καλά εἴτε ὄχι τό ἔργο προχωράει καί παραλαµβάνεται κανονικά (καί παράνοµα). Ποιός τά κοιτάει τώρα αὐτά;…

* Ὅπως λέµε Ἐλεγειακή µεσοπολεµική ποίηση καί µαλακτικά πλυντηρίου

Επιστημονικό συνέδριο για τους Πομάκους διοργανώθηκε (15-16 Ιουλίου) στο Πανεπιστήμιο του Erlangen (Νυρεμβέργη). Ο τίτλος του συνεδρίου ήταν: «Οι Πομάκοι στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία – Μία χαρακτηριστική περίπτωση για τις διασυνοριακές μειονότητες στα Βαλκάνια». Οι θεματικοί άξονες του συνεδρίου αναφέρονταν σε ζητήματα γλώσσας, ιστορίας, εθνοτικής ταυτότητας καθώς και στην ευρύτερη παρουσία του Ισλάμ στα Βαλκάνια. Αναφέρουμε παρακάτω τις εισηγήσεις που παρουσιάστηκαν: