Είναι λίγο πολύ γνωστή η ιστορική συγκυρία που επέτρεψε την παραμονή στην Ελλάδα των μουσουλμάνων της Θράκης μετά το 1922. Η – λανθασμένη, όπως αποδείχθηκε – αντίληψη του Ελευθερίου Βενιζέλου για ένα «αντίβαρο» στην παραμονή των Ελλήνων της Πόλης (και στα δήθεν αυτοδιοικούμενα νησιά της Ίμβρου και της Τενέδου) προικοδότησε την περιοχή με μία μειονοτική παρουσία ουδόλως ευκαταφρόνητη, που κατά καιρούς, δυστυχώς, αποδεικνύεται μάλλον πρόβλημα παρά πλεονέκτημα. Ωστόσο τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι πολύ καλύτερα αν στα 80 χρόνια που μεσολάβησαν μέχρι τις μέρες μας το ελληνικό κράτος αποδεικνυόταν περισσότερο ελληνικό ή, έστω, περισσότερο κράτος.

Είναι επίσης λίγο πολύ γνωστός ο τρόπος με τον οποίον η πολυάριθμη και εύπορη αστική τάξη των Ελλήνων της Πόλης τερμάτισε την προαιώνια παρουσία της στο διάστημα των οκτώ αυτών δεκαετιών. Ζώντας σε ένα καθεστώς ημιφασιστικό, ρατσιστικό, στρατοκρατούμενο και κάτω από μέτρα δρακόντεια έως βάρβαρα, εξεμέτρησε το ζην της, ώστε ήδη να αναφερόμαστε πια στο έσχατο απολειφάδι της. Τα μέτρα σε βάρος της ουσιαστικά δεν έπαυσαν ποτέ από την επομένη της Συνθήκης της Λωζάνης, με αποκορύφωμα το 1941 (με τον Φόρο Βαρλίκ και τα Τάγματα Εργασίας), το 1955 (με τα Σεπτεμβριανά, τυπικό δείγμα τούρκικης πολιτισμικής γραφής) και το 1964 (με τις απελάσεις χιλιάδων Ελλήνων από την Πόλη). Πρόκειται για ένα έγκλημα διαρκές και απαράγραπτο, για το οποίο έχουμε ηθική υποχρέωση – αλλά και υλικό συμφέρον – να απαιτήσουμε συγγνώμη και αποζημίωση, στον δρόμο που έδειξε η Τιτίνα Λοϊζίδου.

Η πορεία της μουσουλμανικής μειονότητας στην ελληνική Θράκη δεν ήταν καθόλου παράλληλη. Ακόμη και στις αυταρχικότερες περιόδους διακυβέρνησης της χώρας μας ο ελληνικός πολιτισμός πρωτίστως και η αδύναμη εξωτερική μας πολιτική δευτερευόντως απέτρεψαν αντίποινα ή εκδικητικά μέτρα κλίμακας ανάλογης των προαναφερθέντων εγκλημάτων της Τουρκίας. Αντιθέτως, τα κέρδη της γείτονος στις περιόδους ύφεσης των διμερών σχέσεων αποτελούσαν το εκάστοτε εφαλτήριο για την επόμενη περίοδο. Έτσι, η ελληνική Πολιτεία συνήργησε άλλοτε παθητικά κι άλλοτε με …ενθουσιασμό στον εκτουρκισμό και τον εκκεμαλισμό του μουσουλμανικού πληθυσμού της περιοχής, με αξιοθαύμαστη συνέπεια: Το 1930 – με την αφορμή της πρώτης ελληνοτουρκικής «φιλίας» Βενιζέλου – Ατατούρκ – παραγκώνισε ή και απέλασε από το θρακικό έδαφος τους παλαιομουσουλμάνους που αντιδρούσαν στον τουρκικό σωβινισμό (μεταξύ αυτών και ο τελευταίος Οθωμανός σεϊχουλισλάμης, ο Μουσταφά Σαμπρή Εφέντη). Προχώρησε στην νομιμοποίηση σωματείων με τον όρο «τουρκικός» στον τίτλο (και με ανοιχτά κεμαλική ιδεολογία), μια πληγή που χάσκει μέχρι και σήμερα. Επέβαλε συν τω χρόνω το λατινικό αλφάβητο αντικαθιστώντας το παραδοσιακό αραβικό, ακολουθώντας έτσι τις μεταρρυθμίσεις της Άγκυρας εντός του ελληνικού εδάφους. Προχώρησε στα Μορφωτικά πρωτόκολλα του 1951 και του 1968, αποδεχόμενη ουσιαστικά την επίσημη κηδεμονία της Τουρκίας για τον μειονοτικό πληθυσμό της Θράκης κι επιβάλλοντας την τουρκική ως επίσημη γλώσσα του. Την περίοδο μάλιστα των νατοϊκών ελληνοτουρκικών ερώτων, όχι μόνο ίδρυσε και χάρισε στην Κομοτηνή Γυμνάσιο με την επωνυμία «Τζελάλ Μπαγιάρ»* αλλά και επέβαλε την ονομασία «τουρκικά» στα τότε λειτουργούντα μειονοτικά σχολεία!  Η τουρκική εισβολή στην Κύπρο και, ακόμη περισσότερο, η κυβερνητική Αλλαγή του 1981 έβαλαν ένα πρόσκαιρο φρένο στην πολιτική των μονομερών παραχωρήσεων. Στη διάρκεια της δεκαετίας του ’80 ελήφθησαν κάποια μέτρα κι έγιναν μερικές προσπάθειες προς την σωστή κατεύθυνση για το συμμάζεμα της κατάστασης, όμως ήταν ήδη αργά. Η υποχώρηση στο πρώτο Νταβός (Ανδρέας Παπανδρέου- Τοργκούτ Οζάλ) υπογραμμίστηκε με …νόημα από τα επεισόδια του Γενάρη του 1988 στην Κομοτηνή και την περιφέρειά της. Ήταν η εποχή του «ανεξάρτητου» πολιτευτή Σαδίκ Αχμέτ, ο οποίος εξευτέλισε επανειλημμένως την ελληνική πολιτεία, λόγω και έργω. Αξέχαστη ήταν η πρόκληση που απηύθυνε μέσα στη Βουλή των Ελλήνων, όπου τεκμηρίωνε την διεκδίκηση της τουρκικής ταυτότητας για την μειονότητα της Θράκης, λέγοντας: «Όλοι οι μουσουλμάνοι στη Θράκη είναι Τούρκοι. Φέρτε μου ΕΝΑΝ που να δηλώνει ότι δεν είναι Τούρκος! Δεν υπάρχει ούτε ένας!» Και οι 299 σιγούσαν: Όντως, δεν ήταν σε θέση να επιδείξουν ούτε έναν από τις 40.000 των σλαβόφωνων Πομάκων, ούτε έναν από τις 20.000 των εγκατεστημένων και μη Τσιγγάνων! Τότε μάλιστα διαμορφώθηκε και το …αιτηματολόγιο της Άγκυρας που το περιέφεραν δεξιά κι αριστερά διάφοροι εγκάθετοί της, κυρίως υποψήφιοι πολιτευτές, ανεξαρτήτως κόμματος: Αναγνώριση της μειονότητας ως εθνικής, δηλαδή τουρκικής, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το καθεστώς της. Απόδοση της ελληνικής ιθαγένειας στους χιλιάδες τουρκογενείς που εγκατέλειψαν την Ελλάδα σε παρελθούσες δεκαετίες. Εκλογή – κι όχι διορισμός – των μουφτήδων και των διαχειριστικών επιτροπών βακουφικής περιουσίας. Ενίσχυση της μειονοτικής εκπαίδευσης, διορισμοί διδασκόντων από τις σχολικές εφορίες, επιμορφώσεις μειονοτικών δασκάλων στην Τουρκία, κατάργηση της Ειδικής Παιδαγωγικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης, εισαγωγή της διδασκαλίας της τουρκικής σε σχολεία της δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης… Με λίγα λόγια πλήρης έλεγχος της Τουρκίας στην εκπαίδευση των μουσουλμανοπαίδων και στην εν γένει ζωή της μειονότητας. Τα αιτήματα αυτά εξακολουθούν και σήμερα να υποβάλλονται ανελλιπώς, αυτούσια ή παραλλαγμένα.Στην δεκαετία που ακολούθησε πολλά άλλαξαν. Η πρόοδος σε κάποια επίπεδα είναι σημαντική, αυτό είναι αλήθεια. Κατ’ αρχήν ήδη από το 1990 ήρθησαν όλοι οι διοικητικοί περιορισμοί που ίσχυαν για τον μειονοτικό πληθυσμό, περιορισμοί που ετέθησαν ως μέτρο πίεσης για μετανάστευση και δημογραφική συμπίεσή του**. Περνώντας πλέον στο αντίθετο άκρο, υιοθετήθηκαν – επισήμως ή όχι – πολιτικές προνομιακής μεταχείρισης των μουσουλμάνων έναντι των συμπολιτών τους χριστιανών. Και δεν αναφερόμαστε μόνο στην ουσιαστική εισαγωγή τους στα ελληνικά Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα άνευ εξετάσεων (με την ποσόστωση του 0,5% – που είναι αλήθεια ότι έστρεψε την μειονοτική νεολαία προς το δημόσιο σχολείο) αλλά και στην υπέρ το δέον ευνοϊκή μεταχείρισή τους σε ζητήματα της καθημερινότητας: πολεοδομικών παραβάσεων, φορολογικών προστίμων, τίτλων κυριότητος ακινήτων, τροχαίων κλήσεων… Με τον αμφιλεγόμενο αυτόν τρόπο άδειασε η φαρέτρα των επίδοξων ταραχοποιών και ταυτοχρόνως διαμορφώθηκε ένα πλαίσιο για την ένταξη του μουσουλμανικού πληθυσμού στην ευρύτερη τοπική κοινωνία. Το κλίμα λοιπόν στην περιοχή είναι πια εντελώς διαφορετικό.Πέραν όμως του κλίματος, υπάρχουν και οι εθνικές πραγματικότητες που σήμερα ίσως εκδηλώνονται με τον άλφα τρόπο, αύριο ενδεχομένως με τον βήτα. Στον τομέα αυτόν, και παρά την εργώδη προσπάθεια του ιδιωτικού τομέα, τα αποτελέσματα είναι μεν σημαντικά αλλά όχι αρκετά. Ο εκτουρκισμός των Πομάκων και των Ρωμά (Τσιγγάνων) έχει μεν επιβραδυνθεί αλλά δεν έπαυσε. Οι γλώσσες τους, η Πομακική και η Ρωμανί, δεν ακούγονται ούτε στην Εκπαίδευση αλλά ούτε και σε άλλους χώρους της δημόσιας ζωής. Η ίδια η ταυτότητα των μη τουρκογενών μειονοτικών αμφισβητείται από τον μηχανισμό του Τουρκικού Προξενείου της Κομοτηνής και κάθε απλή μνεία της, έστω, αντιμετωπίζεται ως «απόπειρα διάσπασης της Τουρκικής Μειονότητας». Είναι αναμφίβολα η αχίλλειος πτέρνα της τουρκικής πολιτικής στη Θράκη και δυστυχώς την κρατική αβελτηρία (ή εσκεμμένη απουσία;) δεν μπορεί να την καλύψει ούτε η υπερδραστηριοποίηση κάποιων πολιτιστικών συλλόγων ούτε η αυτοσυνειδησία μερικών μειονοτικών που θέτουν τον εαυτό τους ηρωικά στο μάτι του κυκλώνα. Όσο για τον τουρκογενή πληθυσμό, εκεί η δουλειά που έπρεπε να γίνει ήταν ιδεολογική: Έπρεπε να γίνει ξεκάθαρο ότι η Ελλάδα ναι μεν προσφέρει όλα όσα υποχρεούται κι ακόμη περισσότερα αλλά απαιτεί τη στοιχειώδη νομιμοφροσύνη όλων στο δημοκρατικό πολίτευμα. Δεν μπορεί να διακηρύττεται μέσα στην ελληνική Επικράτεια από άτομα και συλλογικούς φορείς ο κεμαλικός ρατσισμός και να υμνείται ο σφαγέας των προγόνων μας, τη στιγμή μάλιστα που γίνεται διεθνώς αγώνας για την περιθωριοποίηση τέτοιων απόψεων. Δυστυχώς όμως μία τέτοια πολιτική αντίληψη δεν είναι ακόμη εδραία ούτε και στο εσωτερικό του πλειονοτικού πληθυσμού, εντός κι εκτός Θράκης (βλ. κατάθεση στεφάνου στο μαυσωλείο του Κεμάλ). Ένας άλλος παράγοντας με μακροπρόθεσμα ολέθριες, κατά τη γνώμη μας, συνέπειες είναι το ευρωχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα του «Δικτύου Δήμων Ανατολικής και Δυτικής Θράκης». Μπορεί αυτή τη στιγμή κάποιοι δήμαρχοι να κάνουν πληρωμένα ταξιδάκια και φιγούρα στα επαρχιώτικα ΜΜΕ, καταναλώνοντας με βουλιμία τα ευρώ των Βρυξελλών, όμως η νομιμοποιημένη παρουσία της κεμαλικής Τουρκίας – πολιτική, πολιτιστική, οικονομική, κτλ – ρίχνει ρίζες και θα πληρωθεί κάποια μέρα ακριβά (και τότε ίσως να μην βρίσκεται στο προσκήνιο ο προαγωγός της και η πανταχού παρούσα βουλγαροαμερικάνα μάνα του ώστε να τους ζητηθούν ευθύνες). Στο κάτω κάτω όταν ως Ελλάς μπήκαμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση άλλες παρέες φανταζόμασταν στο πλευρό μας… Τέλος, υπάρχουν και οι οικονομικές πραγματικότητες στην περιοχή που παίζουν σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις. Η παραδοσιακά αγροτική Θράκη – και η μειονοτική της συνιστώσα – έχει μπροστά της δύσκολες μέρες. Τα περισσότερα από τα ευρωπαϊκά κονδύλια που επενδύθηκαν αφορούσαν την εκβιομηχάνιση του τόπου αλλά το αποτέλεσμα είναι φτωχό (για να το διατυπώσουμε κομψά). Τα δισεκατομμύρια που δόθηκαν στην περιοχή τόνωσαν μεν την τάξη των βιομηχάνων και τους κομματικούς φίλους, διέξοδο όμως από τον φθίνοντα πρωτογενή τομέα δεν έδωσαν. Η αναθεώρηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, η αντικαπνική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης – χιλιάδες μειονοτικές οικογένειες ζουν από την καπνοκαλλιέργεια – και το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο των παραγωγών συνθέτουν μία εικόνα που ελάχιστη αισιοδοξία επιτρέπει για το μέλλον. Στα ανωτέρω ας προστεθεί και ο κίνδυνος που συνιστούν για την περιοχή οι επί θύραις χρυσοθηρικές επενδύσεις, που απειλούν να μετατρέψουν σε σύντομο διάστημα τη θρακική ύπαιθρο σε κρανίου τόπο. Οι δρόμοι της μετανάστευσης προς Γερμανία, Ολλανδία, Βέλγιο, κτλ ξανανοίξανε, για (νεοπρόσφυγες, κυρίως) χριστιανούς και μουσουλμάνους, παρότι ειδικά για τους τελευταίους προέκυψε μία πολλά υποσχόμενη επαγγελματική διέξοδος: Η εισαγωγή από την Τουρκία της φθηνής της παραγωγής, χιλιάδων βιομηχανικών προϊόντων που κατέκλυσαν ήδη την ελληνική αγορά, επιδεινώνοντας δραματικά το εμπορικό ισοζύγιο σε βάρος της χώρας μας.Κλείνοντας τη σύντομη αυτή σκιαγράφηση του ζητήματος, ανακεφαλαιώνουμε τις βασικές μας θέσεις: Η υποχωρητική μέχρις παρεξηγήσεως ελληνική πολιτική επέτρεψε στην Τουρκία να εδραιωθεί στη Θράκη και να αμφισβητεί επί του πρακτέου την κυριαρχία της. Η σημερινή πολιτική των παροχών και της ισοπολιτείας από μόνη της δεν αρκεί για να ανατρέψει τις πραγματικότητες στη Θράκη. Η πλειονότητα έχει χρέος να αναγνωρίσει την πολιτισμική ιδιαιτερότητα Πομάκων και Τσιγγάνων αλλά και να καταδικάσει τον κεμαλισμό ως κλασική φασιστική ιδεολογία και πράξη. Οι δυσοίωνες οικονομικές προοπτικές μπορεί να μην αφίστανται εκείνων της υπόλοιπης χώρας, όμως οι ιδιαιτερότητες της περιοχής επιβάλλουν μία αυξημένη ευαισθησία και διόρθωση της μέχρι τούδε πορείας.

Καραΐσκος Κώστας, Κομοτηνή

διευθυντής του «Αντιφωνητή»

* Προς τιμήν του τότε Προέδρου της Τουρκίας και πρώην …εγκληματία πολέμου σε βάρος του Ελληνισμού της Ιωνίας (!) – και προς δόξαν της νατοϊκού τύπου εθνικοφροσύνης της Φρειδερίκης.

** Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι ναι μεν η Ελλάδα καταστρατηγούσε τις έννοιες της ισονομίας και της ισοπολιτείας, όμως για μια δίκαιη εκτίμηση του φαινομένου δεν πρέπει να ξεχνάμε το ιστορικό πλαίσιο της εποχής. Να μην ξεχνάμε, επί παραδείγματι, πότε απέκτησαν πλήρη δικαιώματα οι αριστεροί Έλληνες, παρά την πλήρη επικράτηση της Δεξιάς στον Εμφύλιο ήδη από το 1949. Ήταν δυνατόν να αντιμετωπισθούν καλύτερα αλλόθρησκοι κι αλλόφυλοι που συχνά πυκνά έδιναν κι αφορμές για υποψίες ότι λειτουργούν ως Πέμπτη Φάλαγγα μιας εχθρικής χώρας;

Στην ελληνική Θράκη εδώ και μερικά χρόνια παίζεται ένα άθλιο παιχνίδι από πλευράς των τουρκοφρόνων τής μειονότητας σε βάρος των υπολοίπων μουσουλμάνων συντοπιτών μας και σχεδόν τίποτε δεν ακούγεται παραέξω. Είναι η προσπάθεια εκτουρκισμού των πομάκικων και τσιγγάνικων εθίμων, προκειμένου να επιβληθεί ένα ενιαίο πολιτισμικό πρόσωπο της «τουρκομουσουλμανικής μειονότητας».

Ήταν πριν επτά χρόνια που η άτυπη μειονοτική «Συμβουλευτική Επιτροπή» ανακοίνωνε με περισσό θράσσος την απόφαση για δημιουργία τουρκικής κουλτούρας (!) στον μειονοτικό πληθυσμό και ονομάζοντας έναν έναν όλους τους θεσμούς που είχε στοχεύσει. Επρόκειτο κυρίως για τα δύο πομάκικα πανηγύρια της ορεινής Ροδόπης, του «Χίλια» (στα όρια των νομών Έβρου και Ροδόπης) και του Αλάνατ ή Αλάν Τεπέ (στη θέση Ακρίτας της Ροδόπης).

Τα δύο αυτά πανηγύρια διοργανώνονταν κάθε Αύγουστο ως ζωοπανηγύρεις και παράλληλα γίνονταν και παλαιστικοί αγώνες οι οποίοι κι αποτελούσαν πόλο έλξης για τον πληθυσμό της περιοχής. Επρόκειτο για γεγονότα τοπικής σημασίας μέχρι που τα ανακάλυψε το τουρκικό Προξενείο της Κομοτηνής.

Πομάκοι; Ποιοι Πομάκοι;

Έτσι, το 1998 άρχισαν τα όργανα: Ο Πομάκος Μεμέτ Χατίπ, κληρονομικώ δικαιώματι «αγάς» (δηλ. τελετάρχης) του πανηγυριού του Αλάν Τεπέ, παραμερίστηκε από τους μηχανισμούς της Άγκυρας γιατί δεν συμφωνούσε με την αλλαγή του χαρακτήρα του εθίμου. Το πανηγύρι που προσπάθησε να οργανώσει σε παραπλήσιο χώρο εμποδίστηκε παντί τρόπω από τον τοπικό κοινοτάρχη Μουσταφά Χατζηγιακούπ (πολιτικό συνεργάτη και φίλο του τότε νομάρχη Ροδόπης Στ. Σταυρόπουλου) και από τις …ελληνικές υπηρεσίες (δασαρχείο). Αντιθέτως, το πανηγύρι που οργάνωσαν οι τουρκόφρονες, τόσο στη θέση «Ακρίτας» όσο και στο ύψωμα «Χίλια», έτυχε της πλήρους νομιμοποίησης από όλες τις τοπικές Αρχές: Νομάρχες, δήμαρχοι, βουλευτές, σύμβουλοι, πρόεδροι σωματείων και οργανώσεων, τίμησαν με την παρουσία τους – και τις χρηματοδοτήσεις τους, παρακαλώ – έναν θεσμό που όλο και …τούρκευε. Προφανώς ο τότε διευθυντής του θρακικού γραφείου του Υπουργείου Εξωτερικών είχε την δική του, ιδιόμορφη ας την χαρακτηρίσουμε, αντίληψη για τα πράγματα…

Συν τω χρόνω η προπαγάνδα ξεπέρασε κάθε όριο. Ήδη την επόμενη χρονιά όλα τα πανώ στον χώρο ήταν γραμμένα μόνο στα τουρκικά (αργότερα αναγκάστηκαν να προσθέσουν και λίγα ελληνικά) και στο κεντρικότερο εξ αυτών δέσποζε μια ρήση του …Κεμάλ Ατατούρκ περί αθλητισμού, οι ομιλίες γίνονταν όλες στα τουρκικά, οι στολές των παλαιστών φερμένες από την Τουρκία, τα τραγούδια όλα τούρκικα, τούρκικες σημαίες αναρτημένες, μόνιμη παρουσία του επισήμως προσκαλούμενου «αγά» του πανηγυριού της …Αδριανούπολης, μηνύματα από το Υπουργείο Πολιτισμού της Τουρκίας και τον Τούρκο πρέσβη στην Αθήνα, χορευτικά συγκροτήματα του τουρκικού Υπουργείου Πολιτισμού, παρούσα ενίοτε και η τουρκική τηλεόραση TRT…

Ενα σημείο άξιο προσοχής ήταν οι παλαιστές: Τούρκοι εξ Ανατολών και μουσουλμάνοι της Βουλγαρίας έδεναν με το μήνυμα που ήθελαν να περάσουν οι διοργανωτές: «Δεν έχουν θέση στην «παλαίστρα» όλοι όσοι δεν υπηρετούν τον τουρκικό πολιτισμό» (εφημερίδα Gundem, 21-8-2001). Το πρόβλημα ήταν οι Έλληνες, οι οποίοι είχαν και το κακό συνήθειο να κερδίζουν και κάμποσους αγώνες. Έτσι, από το 2000 μεθοδεύεται κάθε χρόνο η εξωπέταξή τους από τους αγώνες: Τη μια φορά δεν αποζημιώθηκαν για τα έξοδά τους, την άλλη τους ανακοινώθηκε ο αποκλεισμός τους επειδή δεν δηλώσανε εγκαίρως συμμετοχή… Ήταν σαφές ότι ήθελαν να τους βγάλουν έξω από την διοργάνωση, αν και το 2001 κατάφεραν το αντίθετο: Τούρκοι και Έλληνες παλαιστές, παλιοί γνώριμοι μεταξύ τους, αποχώρησαν από την κεντρική παλαίστρα εις ένδειξη διαμαρτυρίας για τις μεθοδεύσεις των οργανωτών (1) και πάλαιψαν σε παρακείμενη αλάνα, όπου τους ακολούθησε και η συντριπτική πλειοψηφία του κόσμου!
Ούτε Ελληνικό, ούτε Κράτος

Ποια ήταν η στάση των ελληνικών Αρχών έναντι όλου αυτού του αίσχους; Αυτή της παροιμίας με τις ροχάλες και τις ψιχάλες. Απολάμβαναν όλο αυτό το κεμαλικό υπερθέαμα καθήμενοι δίπλα στους ψευδομουφτήδες, στους προέδρους των παράνομων σωματείων, στους εκπροσώπους του πιο ακραιφνούς σωβινισμού, χωρίς να τολμούν να αρθρώσουν ούτε λέξη. Μία φορά μονάχα ο τότε νομάρχης Έβρου Γ. Ντόλιος έκανε μία παρατήρηση για την παντελή απουσία της ελληνικής γλώσσας κι άλλη μία φορά κάτι πήγε να υπαινιχθεί ο τότε νομάρχης Ροδόπης Στ. Σταυρόπουλος για «συμμετοχή και του ντόπιου πολιτισμού» στα δρώμενα. Αυτό ήταν. Κατά τ’ άλλα δεν έδειχναν διόλου ενοχλημένοι από τούτη την ασύλληπτη παραποίηση (2) ενός τοπικού θεσμού που προσεταιρίζονταν η Άγκυρα μέσα στην ελληνική Θράκη. Ούτως ή άλλως η χριστιανική πλειοψηφία είτε αγνοούσε παντελώς το ζήτημα είτε καθησυχάζονταν με τα προσεγγιστικά και πολυπολιτισμικά παραμύθια της εξουσίας. Μόνη φωνή εναντίωσης σε τούτη την ετήσια ελληνική ξεφτίλα ήταν ο δεκαπενθήμερος «Αντιφωνητής» της Κομοτηνής, φωνή βοώσα εν τη εκσυγχρονιστική ερήμω…

Δεν είχαμε όμως ακόμα πιάσει πάτο. Όταν οι άλλοι είδαν ότι παίζουν μόνοι τους, αποθρασύνθηκαν. Άρχισαν λοιπόν να διαρρέουν ότι τα πανηγύρια – ειδικά αυτό στο «Χίλια» – γίνεται σε υπόμνηση της …οθωμανικής κατάκτησης της Θράκης! Τό έγραψε πρώτα η τουρκόφωνη εφημερίδα «Γκιουντέμ» (7-7-1999) και το επανέλαβε σαφέστερα κι εκτενέστερα η ίδια φυλλάδα στις 4-6-2002. Έγραφε τότε η θεωρούμενη «φωνή της Άγκυρας» στη Θράκη: «…πραγματικός σκοπός των πανηγυριών είναι ο εορτασμός της επετείου της κατάκτησης της Δυτικής Θράκης». Ανέφερε μάλιστα ότι παλιότερα ο ίδιος εορτασμός γίνονταν λίγο βορειότερα, στη θέση «Κοτζά Γιαϊλά», αφ’ ότου όμως αυτή βρέθηκε σε βουλγαρική επικράτεια (από το 1920), ο εορτασμός μεταφέρθηκε πέντε χιλιόμετρα νοτιοανατολικά, στη σημερινή θέση «Χίλια». Και πάλι μόνο ο «Αντιφωνητής» το επεσήμανε, χωρίς να ιδρώσει το αυτί κανενός υπευθύνου: Δυο μήνες μετά πήγαν πάλι όλοι να τιμήσουν την εν λόγω «εκδήλωση», αυτή τη φορά και με μια υψηλή παρουσία (στο Αλάν Τεπέ), σκέτη τραγωδία: ο τότε υφυπουργός Εσωτερικών Σταύρος Μπένος παραβρέθηκε, απηύθυνε τον λόγο ξεκινώντας με «καλημέρα» στα τουρκικά, αναφέρθηκε στις «δύο κοινότητες» της Θράκης (!) και ξεφούρνισε και μία αχαρακτήριστη «ιδέα», για «συνδιοργάνωση του πανηγυριού από το ελληνικό και το τουρκικό Υπουργείο Πολιτισμού»!

Τέλος καλό;

Κι αφού κι αυτό το αντέξαμε, ήρθε η φετινή χρονιά που κάτι δείχνει ν’ αλλάζει. Την αφορμή την έδωσε η άλλη πλευρά με τον εκτραχηλισμό της: Λίγο πριν την διοργάνωση των φετινών πανηγυριών, οι αξιότιμοι οργανωτές στην πρόσκληση που απηύθυναν θεώρησαν καλό να συμπεριλάβουν όλες τις προκλήσεις που σκέφτηκαν. Διαβάζουμε: «Η παραδοσιακού τύπου πάλη και τα πολιτιστικά δρώμενα του Σέτσεκ (ΣτΜ: δηλ. του «Χίλια») πού ξεκίνημα του θεωρείται η χρονολογία της άλωσης του Διδυμοτείχου το 1361, έφτασαν να γίνονται και στις μέρες μας, μεταφερόμενα από γενιά σε γενιά…» Και παρακάτω για τον «φίλαθλο τουρκικό λαό» και την «αποφασιστικότητά του να μεταφέρει εκτός πατρίδας την ισχύ της πολιτισμικής του δυναμικότητας». Κάπου εδώ ήταν φαίνεται τα όρια της υποχωρητικότητας κάποιων αρμοδίων. Στη φετινή διοργάνωση παρέστησαν ελάχιστοι χριστιανοί επίσημοι: ο υφυπουργός Οικονομικών Απ. Φωτιάδης, οι βουλευτές Έβρου Νικολαΐδης και Λυμπερακίδης κι ο νομάρχης Ροδόπης Α. Γιαννακίδης (βραβεύθηκε κιόλας!). Δεν δόθηκε βίζα στο χορευτικό συγκρότημα του Υπουργείου Πολιτισμού της Τουρκίας να έρθει, ούτε και στους Τούρκους παλαιστές, κάτι που μάλλον αιφνιδίασε την άλλη πλευρά… Παρέστησαν βέβαια ο δήμαρχος της …Αδριανούπολης, ο (Τούρκος εκ Βουλγαρίας) δήμαρχος του Ρούεν, ο Τούρκος Πρόξενος στην Κομοτηνή…

Να ελπίσουμε ότι κάτι σαν αυτοσεβασμός άρχισε να γεννιέται σε μερικούς ιθύνοντες, έστω και μετά από χρόνια;

Κώστας Καραΐσκος,

διευθυντής του «Αντιφωνητή»

Σημειώσεις

(1) Πρόκειται τυπικά για τον Μειονοτικό Εκπολιτιστικό και Μορφωτικό Σύλλογο «Χίλια», όπου λύνει και δένει κάποιος Χασάν Μπεκήρουστα. Να σημειωθεί ότι κάθε χρόνο τα έσοδα του πανηγυριού, τα οποία υπολογίζονται σε 15 περίπου εκατομμύρια δρχ, εισπράττονται με …αθεώρητες αποδείξεις! Εφέτος μάλιστα τούτη η αρπαχτή έγινε παρόντος και του …υφυπουργού Οικονομικών, Απ. Φωτιάδη!

(2) Αξίζει μνείας το γεγονός ότι η περιοχή του «Χίλια» κατοικείται από Αλεβίτες μουσουλμάνους, οι οποίοι δεν είχαν ποτέ ιδιαίτερες σχέσεις με την σουνιτική πλειοψηφία της Θράκης

Ἕνα τεράστιο φιάσκο. Αὐτός εἶναι, χωρίς καµµία δόση ὑπερβολῆς, ὁ µοναδικός τρόπος νά χαρακτηρισθεῖ ἐπιτυχῶς ἡ ἀπόπειρα Τούρκων καί Ψευτοµακεδόνων νά φέρουν στίς παρυφές τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Κοινοβουλίου τίς ἐθνικιστικές τους φαντασιώσεις καί διεκδικήσεις. Τόσο στή συνέντευξη Τύπου, ὅσο καί στήν ἡµερίδα πού διοργάνωσαν (χάρη σέ κάποιους ἀφελεῖς καί ἄσχετους µέ τό θέµα Εὐρωβουλευτές τῆς Ἐλεύθερης Εὐρωπαϊκῆς Συµµαχίας – EFA) ἔλαβαν τέτοιες ἀπαντήσεις καί ἐκτέθηκαν τόσο ἀποκαλυπτικά, πού µᾶλλον θά τό διπλοσκεφτοῦν πρίν ἀποτολµήσουν κάτι ἀντίστοιχο ξανά στό µέλλον.

Ἡ διοργάνωση

Τήν πρόσκληση λοιπόν στήν Εὐρωπαϊκή Ὁµοσπονδία Τούρκων Δυτικῆς Θράκης καί στό (ψευτοµακεδόνικο) «Οὐρἀνιο Τόξο» ἀπηύθυνε ἕνας Βάσκος εὐρωβουλευτής (Μικέλ Ἰρούχο Ἀµεθάγα), πού ἔδειχνε ἐµφανῶς ἀµήχανος στίς παρεµβάσεις πού γίνανε. Προφανῶς ὁ ἄνθρωπος δέν εἶχε ἰδέα γιά τό θέµα καί βρέθηκε ἐκτεθειµένος. Ἀπό πλευρᾶς δεοντολογίας πάντως ἡ διοργάνωση ἦταν ἄθλια. Τήν τελευταία µέρα ἄλλαξε ἡ ὥρα τῆς συνέντευξης Τύπου, στήν ὁποία ἀπαγορεύτηκε ἡ χρήση τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας (ὅπως καί στήν ἡµερίδα), ἐνῷ στήν αἴθουσα ὑπῆρχαν σχεδόν ἀποκλειστικά Ἕλληνες δηµοσιογράφοι! Καί καλά, στήν ἡµερίδα ὑποτίθεται ὅτι δέν διέθεσαν µεταφραστή γιά τά ἑλληνικά (οὔτε καί δέχτηκαν τήν προσφορά ἀπό τήν ἑλληνική πλευρά, θεωρώντας τήν παρέµβαση στά ὀργανωτικά!), στήν συνέντευξη Τύπου; Καί τήν αὐστηρότητα πού ἐπέδειξαν κατά τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας δέν τήν εἴδαµε ὅταν ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ «Οὐρανίου Τόξου» (Πέτρος Καζίας) µίλησε στά… ἰταλικά! Τά γνώριζε, λέει, καλύτερα ἀπό τά ἑλληνικά καί ἔχει ἰταλική κουλτούρα! Στήν δέ ἡµερίδα ἔγινε παρέµβαση καί στά γαλλικά ἀπό κάποιον πού πῆγε νά κολλήσει καί θέµα «βλάχικης µειονότητας» καί τότε πάλι ὑπῆρξε µετάφραση. Τελικά ἀκούστηκαν πέντε γλῶσσες καί ὄχι ἡ Ἑλληνική, γιά µία ἡµερίδα πού ἀφοροῦσε ἀποκλειστικά τή χώρα µας! Ὅσο γιά τίς παρεµβάσεις πού γίνανε στό τέλος τῶν εἰσηγήσεων, στήν πλειοψηφία τους ἦταν κόλαφος γιά τίς ἀπόψεις τοῦ πάνελ. Ἕνα πάνελ ἀπό τό ὁποῖο σκόπιµα εἶχε ἀποκλειστεῖ ἡ ἑλληνική ἄποψη, γιατί – κατά τήν Νέλυ Μάες πού προήδρευε – ἤθελαν νά ἀκουστεῖ καί ἡ φωνή τῶν µειονοτήτων καί ὄχι ἡ ἐπίσηµη Ἑλλάδα. Ἄλλωστε τήν ἑλληνική θέση γιά τό «Μακεδονικό» τήν ἔµαθε ἡ ἴδια διαβάζοντας ἕνα βιβλίο γιά τήν… Ἀρχαία Μακεδονία πού µάλιστα τό ἐπέδειξε καί στήν αἴθουσα! Τί νά πεῖς, σκέτη κωµωδία…

Ἡ συνέντευξη Τύπου

Σὲ µιὰ πρωθύστερη ἀκολουθία, ἡ συνέντευξη Τύπου προηγήθηκε τῆς ἡµερίδας, µὲ τὴν ἀλλαγὴ νὰ ἀνακοινώνεται τὴν τελευταία µέρα. Παρέστησαν σχεδὸν ἀποκλειστικὰ Ἕλληνες δηµοσιογράφοι οἱ ὁποῖοι – σχεδὸν ὅλοι – περιορίστηκαν… σ’ αὐτό. Μὲ τὸ τέλος τῶν ἀνούσιων προλόγων ἀπὸ πλευρᾶς διοργανωτῶν (ὁ Χαµπίπογλου εἰδικὰ ἦταν τόσο εὐγενὴς καὶ διακριτικός, τόσο ἄψογος ποὺ δὲν εἶπε σχεδόν λέξη γιά τήν ταµπακέρα!) δόθηκε ὁ λόγος στοὺς παρόντες. Πήραµε λοιπὸν πρῶτοι ἐµεῖς τὸν λόγο καὶ ὑποβάλαµε τὸ βασικὸ µας ἐρώτηµα στὸν Χαµπίπογλου καὶ στὸ σύνολο τῶν διοργανωτῶν: “Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ µιλάει στὸ Εὐρωπαϊκὸ Κοινοβούλιο γιὰ ἀνθρώπινα δικαιώµατα ὁ κ. Τσαούσογλου, ὁ ὁποῖος εἶναι στὴν συντακτικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ περιοδικοῦ «Γενὶ Μπατὶ Τράκια», τὸ ὁποῖο εἶναι ἄµεσα συνδεδεµένο µὲ τὸ σκάνδαλο «Ἐργκενέκον» ποὺ συγκλονίζει τὴν Τουρκία; Πρόκειται γιὰ τὴν παρακρατικὴ ὀργάνωση ποὺ δεκάδες µέλη της συνελήφθησαν ἀπὸ τὶς τουρκικὲς Ἀρχὲς γιὰ φόνους, ἐκβιασµούς, τροµοκρατικὲς πράξεις καὶ ἀπόπειρα ἀνατροπῆς τοῦ συνταγµατικοῦ πολιτεύµατος µὲ τὴ βία. Ὁ ἀρχισυντάκτης (καὶ ὑποστράτηγος ἐ.ἀ. τῆς Στρατοχωροφυλακῆς) Βελὶ Κιουτσοὺκ καὶ ὁ ἐπικεφαλῆς τῶν νοµικῶν συµβούλων τοῦ περιοδικοῦ δικηγόρος Κεµὰλ Κεριντσὶζ, βρίσκονται στὴ φυλακὴ κατηγορούµενοι ὡς φονιάδες Κούρδων καὶ δηµοκρατῶν Τούρκων καὶ συνωµότες. Μάλιστα ὁ Βελὶ Κιουτσοὺκ εἶχε γράψει λίγο πρὶν τὴ δολοφονία τοῦ Ἀρµένιου δηµοσιογράφου Χρὰντ Ντὶνκ ἄρθρο στὸ περιοδικὸ µὲ τίτλο “Χρὰντ Ντίνκ, προβοκάτορας ἢ πράκτορας;” Κι ὅλοι ξέρουµε τί συνέβη µετά… Εἶναι δυνατὸν σήµερα ὁ µόνος ὀµιλητὴς τῆς ἡµερίδας γιὰ τὰ ἀνθρώπινα δικαιώµατα τῶν Τούρκων νὰ εἶναι ὁ κ. Τσαούσογλου, ἀπὸ τὴν συντακτικὴ ὁµάδα τοῦ ἴδιου περιοδικοῦ, τὸ ὁποῖο ἐδῶ καὶ 24 χρόνια ἐκφράζει τὴν ἀποσχιστικὴ ἰδεολογία τῶν δυτικοθρακιωτῶν Τούρκων τῆς Τουρκίας;” Ὁ Χαµπίπογλου ποὺ ἀνέλαβε νὰ ἀπαντήσει µᾶς εἶπε µερικὰ καλὰ λόγια γιὰ τὸν κ. καθηγητὴ ποὺ «εἶναι ἀναγνωρισµένος καὶ στὴν Ἑλλάδα» ποὺ ἔχει µάλιστα καὶ ἑλληνικὸ διαβατήριο καὶ ἔκλεισε λέγοντας ὅτι «καθένας ἔχει τὴν προσωπική του εὐθύνη γιὰ ὅ,τι γράφει». Τοῦ ἀποκριθήκαµε ὅτι δὲν µᾶς ἀπάντησε καὶ ἐπιφυλαχθήκαµε γιὰ τὴν ἡµερίδα. Ἡ δεύτερη ἐρώτηση τῆς ὁµάδας µας ἦταν ἀναφορικὰ µὲ τὴ φράση ποὺ ὑπῆρχε στὴν πρόσκληση τῆς διοργάνωσης καὶ ὅπου ἡ Εὐρωπαϊκὴ Ὁµοσπονδία Τούρκων Δυτικῆς Θράκης µιλοῦσε γιὰ τοὺς Τούρκους τῆς Θράκης εἴτε ἀπὸ καταγωγὴ εἴτε ἀπὸ “πολιτισµικὴ ἐνσωµάτωση” (acculturation). Ρωτήθηκε λοιπὸν ὁ κ. Χαµπίπογλου τί ἐννοεῖ µὲ τὸν ὅρο αὐτὸν καὶ ἂν συνδέεται µὲ τὴν καταγγελία ποὺ συµπεριελήφθη ἀκόµα καὶ στὴν πρόσφατη ἔκθεση τοῦ Στέητ Ντηπάρτµεντ γιὰ τὰ ἀνθρώπινα δικαιώµατα στὴν Ἑλλάδα, πὼς «µέλη τῆς ποµάκικης µειονότητας δέχονται πιέσεις γιὰ νὰ ἀπαρνηθοῦν τὴν ταυτότητά τους καὶ νὰ δηλώνουν Τοῦρκοι». Ἡ “ἀπάντηση” ἦταν καὶ πάλι ἄραθα µάραθα, καθὼς ὁ Χαµπίπογλου περιορίστηκε νὰ ἀντιπαραβάλει τὴν ἐνσωµάτωση τῶν Ἑλλήνων µεταναστῶν στὶς… ΗΠΑ, µὲ τὴν παράλληλη διατήρηση τῆς ἑλληνικῆς τους ταυτότητας. Καµµία ἄλλη ἐρώτηση οὐσίας δὲν τέθηκε, παρὰ µονάχα 2-3 γιὰ τὰ ζητήµατα ποὺ προαναφέραµε (γλῶσσα, δεοντολογία…).

Ἡ ἡµερίδα

Στὴν ἡµερίδα ὑπῆρξαν εἰσηγήσεις ἀπὸ τὶς ὁποῖες οἱ δύο εἶχαν ἐ νδιαφέρον, αὐτὴ τοῦ Τσαούσογλου ποὺ µίλησε γιὰ ὅσους στερήθηκαν τὴν ἑλληνικὴ ἰθαγένεια σὲ παρελθοῦσες δεκαετίες καὶ ἡ (ἀνθελληνικότερη ὅλων) τοῦ Π. Δηµητρᾶ. Αὐτὸς ὁ τελευταῖος ἔδωσε καὶ πάλι ἕνα σώου ἐµπάθειας καὶ µίσους κατὰ παντὸς ἑλληνικοῦ, φέρνοντας σὲ φανερὴ ἀµηχανία ἀκόµη καὶ κάποιους διοργανωτές. Τόσο στὴν εἰσήγησή του, ὅσο καὶ στὶς ἀπαντήσεις του χρησιµοποίησε κατὰ κόρον ὅποιες ἀθλιότητες βρῆκε ἢ ἐφηῦρε κατὰ τῆς χώρας του, µὲ βασική του πηγὴ καί ἀναφορά τὸν λέκτορα τῆς Νοµικῆς Θράκης, Γ. Κτιστάκη. Πάντως δὲν κατάφερε νὰ σώσει τὴν κατάσταση, καθὼς οἱ παρεµβάσεις τῆς ὁµάδας µας ἦταν καταλυτικές. Ἡ Ἐµινέ Μπουρουτζὴ ἀπὸ τὸν Σύλλογο Ποµάκων Ξάνθης ζήτησε τὸν λόγο ἀπὸ τὸν Τσαούσογλου γιὰ τὶς ἀπίστευτες βρωμιές καὶ ἀπειλὲς ποὺ γράφτηκαν ἀνώνυµα στὸ περιοδικὸ του ἐναντίον τοῦ συζύγου της (καὶ προέδρου τοῦ συλλόγου) µά καὶ τῆς ἰδίας προσωπικά. Ἐκεῖνος ἔκανε τὸν χαζὸ, µιλώντας γιὰ πλῆθος ἐντύπων ποὺ δηµοσιεύουν τὰ ἄρθρα του καὶ πὼς ὁ ἴδιος δὲν εἶχε σχέση µὲ τὸ συγκεκριµένο δηµοσίευµα. Ἡ Σαµπιχὰ Σουλεϊµάν ἀπὸ τὸν Σύλλογο Ρὸµ τοῦ Δροσεροῦ ἦταν καταπέλτης. Μίλησε µὲ πάθος γιὰ τὶς τόσες ἀδικίες ποὺ ὑφίσταται ἡ κοινωνία τῶν Ροµὰ ἀπὸ τοὺς οµόθρησκους Τούρκους καὶ γιὰ τὸν γλωσσικὸ ἐκτουρκισµὸ ποὺ ὑφίσταται ἀκόµη καὶ στὴν Εὐρωβουλή. Ἡ Ἀϊνοὺρ ἀπὸ τὴν Ἀλεξανδρούπολη δήλωσε Ἑλληνίδα µουσουλµάνα, ἄσχετη µὲ ὁτιδήποτε τουρκικό, ἀπολύτως εὐχαριστηµένη ἀπὸ τὴν πατρίδα της τὴν Ἑλλάδα ποὺ δὲν τῆς στερεῖ τίποτε καὶ ζήτησε ἀπὸ ὅσους πᾶνε νὰ δηµιουργήσουν προβλήµατα µὲ τουρκισµοὺς καὶ ἀνάλογα ζητήµατα νὰ τοὺς ἀφήσουν ἥσυχους. Ὁ Κεµὰλ Ἐµίνογλου ποὺ ἐπανεκδίδει τὴν ποµάκικη ἐφηµερίδα “Ζαγάλισα” µίλησε γιὰ τοὺς Ποµάκους ποὺ ἀριθµοῦν περὶ τοὺς 40.000 ἀνθρώπους, ποὺ δὲν γνωρίζουν τουρκικὰ ἀλλὰ τὰ µαθαίνουν θέλοντας καὶ µή, γιὰ τὶς πιέσεις ποὺ δέχονται ὥστε νὰ δηλώνουν Τοῦρκοι καὶ ἔφερε ὡς παράδειγµα τὴν πρόσφατη προσωπική του περιπέτεια µὲ τοὺς τραµπούκους ποὺ τοῦ ρίχτηκαν λίγες µέρες µετὰ τὴν πρώτη ἐπανεµφάνιση τῆς ἐφηµερίδας του…

Μέ λίγα λόγια ἔφυγε ἀπὸ τὸ τραπέζι ἐντελῶς τὸ ζήτηµα τῶν Τούρκων καὶ τοποθετήθηκε στὸ κέντρο τῆς συζήτησης τὸ θέµα τῶν Ποµάκων καὶ τῶν Ροµά, διαλύοντας τὰ σχέδια τῶν πρώτων. Κι ὅπως σωστὰ ἐλέχθη καὶ ἀπὸ τὸν Κύπριο εὐρωβουλευτὴ κ. Ματσάκη, συζητᾶµε γιὰ τὶς ἀναγνωρισµένες ἢ µή µειονότητες τῆς Ἑλλάδας, γιὰ µερικὲς χιλιάδες σλαβόφωνους καὶ λίγο περισσότερους Τούρκους. Μήπως ἔχουµε ἀκούσει ποτὲ γιὰ ἀναγνωρισµένες µειονότητες (εκατοµµυρίων) στὴ Βρετανία, στὴ Γαλλία ἢ στὴν Γερµανία;

Μόνο τὸ ζήτηµα τῶν ψευτοµακεδόνων δὲν ἀπαντήθηκε δεόντως, ἀφοῦ δὲν ὑπῆρχε ἐκεῖ κανένας γιὰ νὰ τὸ πράξει. Εὐτυχῶς ποὺ βρέθηκε ἕνας ἐξαίρετος Ἄγγλος καθηγητής, ποὺ µὲ ἄψογο, φλεγµατικὸ τρόπο σκόρπισε τὶς ἀνοησίες τοῦ Καζία καὶ τοῦ Δηµητρᾶ, καρφώνοντάς τους µὲ ὀξυδερκέστατες παρατηρήσεις: Τὸ ἀναγνωστικὸ ABCDAR ποὺ ξανακυκλοφορήσατε ἀποδίδει µία σλαβονικὴ γλῶσσα, πολὺ διαφορετικὴ ἀπὸ αὐτὴν ποὺ ὀνοµάζεται “µακεδονικὴ” στὰ Σκόπια σήµερα. Ἤρθατε ὡς ἐκπρόσωποι τῶν Μακεδόνων ἀλλὰ ἐπειδὴ ὑπάρχουν πολλοὶ φορεῖς µὲ τὴν ἐπωνυµία αὐτὴ στὴν Ἑλλάδα, ἀκόµη κι ὁ πρωθυπουργὸς αὐτοπροσδιορίζεται ὡς Μακεδόνας, µήπως ἡ πρόσθεση ἑνὸς προθέµατος σλαβο- θὰ ἔλυνε τυχὸν παρεξηγήσεις;  Παραπονεῖσθε ὡς Οὐράνιο Τόξο πώς σᾶς ἀγνοεῖ ἡ Πολιτεία ἢ ἡ Κυβέρνηση, ὅµως γνωρίζω πὼς τὴν ἴδια µοίρα ἔχουν καὶ πολὺ µεγαλύτερα κόµµατα τῆς χώρας. Καὶ οἱ τίτλοι τῶν ἐφηµερίδων ποὺ διάβασε ὁ κ. Δηµητράς (προηγουµένως ὁ Π.Δ. εἶχε διαβάσει τίτλους ἐφηµερίδων σὰν τὸ Πρῶτο Θέµα, ὅπου ἀποκαλοῦνταν προδότες κτλ οἱ Ἕλληνες δικαστὲς ποὺ καταδίκασαν τὴν χώρα µας στὸ Εὐρωπαϊκὸ Δικαστήριο) δὲν ἔχουν, ἂν µεταφραστοῦν, παντοῦ τὴν ἴδια βαρύτητα.  Πάντως ἄν ὡς χώρα εἴχαµε µία συγκροτηµένη παρουσία, ἔστω ἀνάλογη αὐτῆς ποὺ εἴχαµε γιὰ τὸ θρακικό, δὲν θὰ τολµοῦσαν νὰ ξανακάνουν τέτοια κίνηση οἱ ἀντίπαλοι. Ὅταν ὅµως ἀπέχεις, δῆθεν γιατί δὲν θέλεις νὰ τὸ ἀναδείξεις ὡς θέµα (λὲς καὶ εἶπε κανεὶς νὰ παραστεῖ ἐκεῖ σύσσωµη ἡ Κυβέρνηση!) ἀφήνεις χῶρο στὸν ἄλλον νὰ κάνει δηµόσιες σχέσεις καὶ παιχνίδια. Νοµίζουµε πὼς ἡ δικὴ µας παρουσία στὶς Βρυξέλλες ἔδειξε καὶ τὸν τρόπο ἀντιµετώπισης τέτοιων καταστάσεων καὶ τὸ µῆκος κύµατος ποὺ πρέπει νὰ ἀκολουθήσει ἡ ἐθνικὴ µας ἐπιχειρηµατολογία στὴ Θράκη. Βεβαίως ἔµειναν ἀναπάντητες οἱ τελευταῖες βρωµίτσες τοῦ Δηµητρᾶ, ὁ ὁποῖος µὲ τὶς παρεµβάσεις τῶν φίλων µας ἔνιωσε ἐπιβεβαιωµένος γιὰ ὅσα ἔλεγε, ὅτι δηλαδή ἡ Ἑλλάδα ἀντιµετωπίζει µέ “ὕποπτη εὐµένεια” τά ποµάκικα καὶ τσιγγάνικα σωµατεῖα στή Θράκη. Δὲν πειράζει, τὴν επόµενη φορά ποὺ θὰ βρεθοῦµε καὶ ποὺ ἐνδεχοµένως θὰ παίξουµε µὲ ὅρους ἰσηγορίας, τότε θὰ πάρει κι αὐτὸς (µερικὲς ἀπό) τὶς ἀπαντήσεις ποὺ τοῦ χρειάζονται…

Κώστας Καραΐσκος, Κομοτηνή

Διευθυντής του «Αντιφωνητή»

Καλοδεχούμενες οἱ ὑποσχέσεις Στυλιανίδη γιά αὔξηση τῶν εἰσακτέων στίς σχολές τῆς Κομοτηνῆς, κατά ἑκατοντάδες νέους φοιτητές, ἀλλά νομίζουμε ὅτι ὑπάρχουν καί κάποιες ἄλλες προτεραιότητες. Π.χ. ἡ στέγαση (ἐπιτέλους!) τοῦ Τμήματος Ἑλληνικῆς Φιλολογίας τοῦ ΔΠΘ, τό ὁποῖο ἐπί τόσα χρόνια συνεχίζει νά κάνει μαθήματα μέσα σέ. τόλ καί παραπήγματα, τά δέ γραφεῖα τῶν καθηγητῶν εἶναι κάτι χῶροι μέ διαστάσεις καί ποιότητα κατασκευῆς πέραν κάθε φαντασίας (πάντως τά φίδια τῆς περιοχῆς τά βρίσκουν μᾶλλον βολικά). Δέν θέλουμε νά πιστέψουμε ὅτι ἡ χρόνια παραμέληση τοῦ Τμήματος ἔχει νά κάνει μέ τήν… ψήφο του στίς πρυτανικές ἐκλογές ἀλλά κάποιες καταστάσεις δέν προκύπτουν τυχαῖα.

Χαρακτηριστικό εἶναι τό πρόβλημα τῆς… τηλεφωνικῆς ἐπικοινωνίας τῆς Γραμματείας καί τῆς Προέδρου τοῦ Τμήματος μέ τόν ἔξω κόσμο! Πρό ἡμερῶν ἡ πρόεδρος κ. Χαρίκλεια Ἰωαννίδου, καί μετά ἀπό ἀπόφαση τῆς Γ.Σ. τοῦ Τμήματος, ἐπανέφερε στό Πρυτανικό Συμβούλιο τό χρόνιο (!) αἴτημα παροχῆς τεσσάρων κωδικῶν ὥστε νά λειτουργήσει στοιχειωδῶς ἡ ἐπικοινωνία μέ φοιτητές, διδάσκοντες, ἱδρύματα καί ὑπηρεσίες. Σήμερα, ἐλλείψει κωδικῶν, οὔτε φάξ δέν μπορεῖ νά στείλει ἡ γραμματεία, π.χ. σέ ἕναν γονέα πού ζητᾶ μιά βεβαίωση! Εἶναι δυνατόν ἡ ἀπίστευτη αὐτή κατάσταση νά μήν μεθοδεύεται ἀπό κάποιους πού ἔχουν κάνει στό ΔΠΘ τήν ἴντριγκα καί τήν καμοριά… ἐπιστήμη;

Καί βεβαίως οἱ φοιτητές τοῦ Τμήματος εἶναι ἐκεῖνοι πού πρωτίστως εἰσπράττουν τήν ἀπαξίωση αὐτή. Διαβάζουμε στήν πρόσφατη ἀνακοίνωση τοῦ φοιτητικοῦ ἀριστεροῦ «Δικτύου» τά προβλήματα πού ἀντιμετωπίζει τό Τμῆμα: «…Ἡ μόνιμη ὑποχρηματοδότηση τοῦ Τμήματος συνεπάγεται τεράστια ὑλικοτεχνικά προβλήματα, ὅπως αὐτό τοῦ κτιριακοῦ, τῆς γραμματείας καί τῆς βιβλιοθήκης. Ἡ γραμματειακή ὑποστήριξη συγκεκριμένα εἶναι ἐλάχιστη, καθώς ἡ γραμματεία λειτουργεῖ μόλις δύο ὧρες καθημερινά καί ὁ μή ἐπιπλέον διορισμός μόνιμου, σταθεροῦ καί πλήρους ἀπασχόλησης προσωπικοῦ καθιστοῦν τήν κατάσταση ἰδιαίτερα προβληματική. Στό παρελθόν τό Τμῆμα εἰσέπραξε ἀρκετές ὑποσχέσεις ἀπό τό ἑκάστοτε πρυτανικό σχῆμα, ὅμως δέν ἔχει γίνει ἀπολύτως τίποτε στήν κατεύθυνση ἐπίλυσης τοῦ προβλήματος. Ἀντιθέτως, ἡ κατάσταση ὅλο καί χειροτερεύει καθώς δέν ὑπάρχει προσωπικό νά «περάσει» τίς βαθμολογίες, νά δώσει πιστοποιητικά ἀναλυτικῶν βαθμολογιῶν, νά ἐξυπηρετήσει τούς καθηγητές καί τούς φοιτητές τοῦ Τμήματος. Ἡ ἀπουσία ἐπίσης μηχανοργάνωσης εἶναι ἐνδεικτική, καθώς οἱ βαθμολογίες δέν εἶναι περασμένες σέ ὑπολογιστές, γεγονός πού πολλές φορές καθυστερεῖ τά πιστοποιητικά ἀναλυτικῶν βαθμολογιῶν. Εἶναι προφανές ὅτι δέν μπορεῖ νά προαχθεῖ ἐπιστημονική ἔρευνα σέ ἕνα πανεπιστήμιο τοῦ ὁποίου οἱ καθηγητές καί φοιτητές ἐκτελοῦν καθήκοντα διοικητικοῦ προσωπικοῦ. Μάλιστα ἡ ἀπόφαση τοῦ Ὑπουργείου νά αὐξηθοῦν κατά 25% οἱ εἰσακτέοι στά περιφερειακά πανεπιστήμια μᾶς κάνει νά ἀντιληφθοῦμε ὅτι τό ἤδη προβληματικό Τμῆμα μας δέν θά μπορεῖ νά ἀνταπεξέλθει καθόλου στίς ἀνάγκες τῶν φοιτητῶν καί φοιτητριῶν…»

Περί πλαγιαρισμού ο λόγος, κι επειδή οι περισσότεροι αναγνώστες θα διαβάζουν για πρώτη φορά τον όρο, σπεύδουμε να τον επεξηγήσουμε. Αν έπρεπε να αποδοθεί με μια λέξη, αυτή θα ήταν: λογοκλοπή. Αναλυτικότερα πρόκειται για τη δημοσίευση σε διαφορετικά επιστημονικά περιοδικά ξανά και ξανά της ίδιας δουλειάς – αν έχει γίνει κι αυτή – ολόκληρης ή τμημάτων της, με ελαφρώς παραλλαγμένο κείμενο, δεδομένα ή/και συγγραφική ομάδα. Έχει υπολογιστεί ότι αφορά διεθνώς στο 20-30% των επιστημονικών δημοσιεύσεων – και δεν τολμούμε να σκεφτούμε το ποσοστό του φαινομένου στο ενταύθα κρατίδιο. Η μέθοδος του πλαγιαρισμού περιγράφεται παντού ως μείζον ηθικό πρόβλημα, ως ατασθαλία, παράβαση ή και απάτη (misconduct, infraction, infringement, breach, offenses).

Γιατί τα αναφέρουμε όλα αυτά; Διότι αντί οποιασδήποτε επί της ουσίας απάντησης σε όσα σοβαρότατα καταγγείλαμε ότι συμβαίνουν στην Ιατρική -και όχι μόνο- του ΔΠΘ σε πρόσφατα δημοσιεύματά μας, παρακολουθούμε εμβρόντητοι την ένδοξη πορεία του Ιδρύματος προς το μέλλον σαν να μη συμβαίνει απολύτως τίποτα! Έτσι οι διαδικασίες των κρίσεων διδασκόντων συνεχίστηκαν απρόσκοπτα, και μετά την εξέλιξη σε επίκουρη μιας καθηγήτριας (όπου σκορπίστηκαν φέιγ βολάν με… ενδιαφέρον περιεχόμενο), ήρθε η ώρα για την κρίση για μονιμοποίηση του επίκουρου ο οποίος είχε ζητήσει εγγράφως και εντελώς αναιτιολόγητα την «απόσυρση» από το βιογραφικό του τεσσάρων εργασιών. Αίτημα που υπέβαλε αμέσως μετά το πρώτο δημοσίευμά μας για την αποδεδειγμένα πλαστή εργασία με το όνομα και του πρύτανη, εξ αιτίας της οποίας ακυρώθηκε η κρίση άλλου (αναπληρωτή σε πρωτοβάθμιο) καθηγητή.

Εκεί λοιπόν μεταξύ άλλων ευτράπελων (ο υποψήφιος ρωτήθηκε για τις εργασίες που ζήτησε να αποσυρθούν και αντί να απαντήσει παρέπεμψε στον… προαναφερθέντα του οποίου ακυρώθηκε η κρίση!) κι αφού σχεδόν εκθειάστηκε ο ρόλος της μεθόδου, παρέμεινε αδιευκρίνιστος ο αριθμός των πλαγιαρισμών στις εργασίες του βιογραφικού του, όπως και της πλειοψηφίας των άλλων μελών ΔΕΠ. Έτσι, πέρα από το σχετικά πρόσφατο e-mail που απέστειλε σε συναδέλφους του ο καθηγητής πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου όπου κάνει λόγο για ψευδείς (fake: σημαίνει και πλαστές) εργασίες, είχαμε κι όσα λέχθηκαν στη διάρκεια της κρίσης: Κάποιοι κάνανε λόγο για δεκάδες τέτοιες ψευτοεργασίες, άλλοι για εκατοντάδες, κάποιοι είπαν ότι ντρέπονται και τέλος ο υποψήφιος κρίθηκε… παμψηφεί άξιος για μονιμοποίηση αφού δεν έπρεπε – και ορθώς – να γίνει το εξιλαστήριο θύμα ενός εξαιρετικά σαθρού συστήματος. Εκείνο που για μια ακόμη φορά προκάλεσε αλγεινή εντύπωση είναι ότι – πέραν της σαφέστατης αναφοράς του στο παραπάνω e-mail – και σε αυτή την περίπτωση και σε άγνωστο αριθμό πλαγιαρισμών εμφανίζεται φαρδύ πλατύ και το όνομα του πρύτανη. Κι αυτό τη στιγμή που σε διάφορα papers που ασχολούνται με το θέμα δίνονται κατευθυντήριες οδηγίες, στους πρυτάνεις κυρίως και την ακαδημαϊκή κοινότητα εν γένει, για την αποφυγή του φαινομένου και τη διατήρηση υψηλών standards δημοσιεύσεων!

Αναμένοντας καρτερικά το πόρισμα της ΕΔΕ για την πρώτη πλαστή εργασία που καταγγείλαμε (πιθανότατα θα ενδιέφερε την έρευνα η αλληλογραφία μας με το περιοδικό ONKOLOGIE που ουσιαστικά παραπέμπει στις αρμόδιες εθνικές αστυνομικές Αρχές για τη διαλεύκανση της υπόθεσης, όπως εξάλλου και η άποψη του καθηγητή προέδρου του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΠΓΝΑ), παραμένουμε στη διάθεση οποιουδήποτε ενδιαφέρεται να διακριβώσει την ορθότητα των γραφομένων.Εν τω μεταξύ μείνετε συντονισμένοι, ακολουθεί καινούργιο επεισόδιο στο σήριαλ «Ανεπιστήμιο», με τίτλο «καθηγητής με πλαστή διατριβή»!

 Συνεχίζουμε σήμερα τίς ἀποκαλύψεις γιά τίς – ἄς τίς ὀνομάσουμε – «ψευδοεργασίες» μέ τίς ὁποῖες προικίστηκαν (γιά τήν ἐξέλιξη ἤ τόν διορισμό τους) κάποια μέλη ΔΕΠ τοῦ Δημοκριτείου Πανεπιστημίου, ἕνα σκάνδαλο πρώτου μεγέθους πού ἀγγίζει πρωτίστως καί ὀνομαστικά τόν ἴδιον τόν πρύτανη Κωνσταντίνο Σιμόπουλο. Τήν προηγούμενη φορά περιγράψαμε δίχως ἄλλα ὀνόματα ὄχι μόνο τήν πρόσφατη ἱστορία πού ἀνέδειξε τό θέμα μά καί ἄλλες παλαιότερες ὑποθέσεις. Σήμερα, καί μέ ἀφορμή τήν (ἀνώνυμη!) ἀπάντηση πού λάβαμε ἀπό τόν πλέον ἄμεσα ἐνδιαφερόμενο καθηγητή (ὄχι τόν Κ.Σ.), συνεχίζουμε μέ νέα ἀποκαλυπτικά στοιχεῖα. Ἄ, καί νά διατυπώσουμε καί μιάν ἀπορία: Κανένας στό τοπικό Τῦπο, ἠλεκτρονικό καί ἔντυπο, δέν ἀντιλήφθηκε τί γράψαμε πρό δεκαπενθημέρου; Οὔτε μία ἀναπαραγωγή τοῦ ἄρθρου, οὔτε ἕνα σχόλιο, οὔτε μία νύξη; Μά… τόσο;;;!!!

Παρακάτω δημοσιεύουμε καί σχολιάζουμε τήν ἐπιστολή πού λάβαμε ἀπό τόν ἄμεσα ἐμπλεκόμενο στήν ὑπόθεση καί (μᾶλλον) ἄμεσο θῦμα της:

Κύριε Διευθυντά,

Σχετικά με το άρθρο σας της 31ης Οκτωβρίου 2007 περί πλαστής εργασίας και επειδή τυγχάνω υπεύθυνος αλληλογραφίας για τη συγκεκριμένη εργασία που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Onkologie» θα ήθελα να σας διευκρινίσω τα παρακάτω:

1ο) Ο κύριος συγγραφέας της εργασίας που αναφέρεται και ως πρώτος συγγραφέας, ανέλαβε ήδη την ευθύνη για το λάθος που προέκυψε κατά τη σύνταξη της εργασίας, που έγινε με βάση και σημείο αναφοράς την εργασία που επίσης αναφέρετε στο άρθρό σας (Current Medical Research and Opinion, 2002), και απέστειλε τελικά τα ίδια νούμερα χωρίς να τα αντικαταστήσει με τα πραγματικά νούμερα του δικού μας υλικού που αφορά ασθενείς με κακοήθη νεοπλάσματα του μαστού που αντιμετωπίσθηκαν στις Γυναικολογικές Κλινικές του Γ.Π.Ν. Αέξ/πολης. Ήδη έχει ζητηθεί από το περιοδικό «Onkologie» η δημοσίευση εκ νέου της εργασίας με την μορφή του Erratum, πράγμα το οποίο έχει ήδη γίνει αποδεκτό.

2ο) Είναι γεγονός ότι η συγκεκριμένη εργασία δημιούργησε σοβαρά προβλήματα στους φερόμενους ως συγγραφείς, οι οποίοι θεωρούσαν και δικαίως την εργασία ως ακριβή, αφού και το υλικό υπήρχε και είχε δοθεί στον κύριο συγγραφέα για επεξεργασία.

3ο) Ως προς την αναφορά σας στο πρόσωπο του Πρύτανη οφείλω να διευκρινίσω ότι ο ίδιος δεν είχε σχέση με το υλικό της εργασίας, ούτε την επεξεργασία του, παρά μόνο χρησιμοποιήθηκαν οι εγκαταστάσεις του Εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουρ-γικής το οποίο διευθύνεται από τον ίδιο και η συμμετοχή του θεωρήθηκε εκ μέρους μας επιβεβλημένη και τιμητική. Ήδη έχει ζητηθεί από τον ίδιο η διαγραφή του από τους συγγραφείς στο Erratum.

Σας παρακαλώ, να δημοσιεύσετε την παρούσα επιστολή, ώστε να αποκατασταθεί κατά το δυνατό το κύρος της Ιατρικής Σχολής και να αναδειχθεί η πραγματική συνθήκη που χαρακτηρίζει το περιστατικό όπως έχει παρουσιασθεί. Στη διάθεσή σας η αλληλογραφία με το περιοδικό και οι επιβεβλημένες διορθώσεις που έχουν γίνει.

Απάντηση «Α»:

Δεν είναι σπάνιο φαινόμενο κάποιος να προσπαθεί να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα όταν βρίσκεται σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Υπ’ αυτήν την έννοια η «επιστολή» μόνο έκπληξη δεν προκάλεσε, άλλο που το περιεχόμενό της θα μπορούσε να θεωρηθεί περίπου προσβλητικό για τη νοημοσύνη ημών τε και αναγνωστών – χώρια η ανεξήγητη απουσία υπογραφών, κραυγαλέα απάδουσα της ιδιότητας των συντακτών της.

Επί της ουσίας, το «φταίει ο γάιδαρος, χτυπάμε το σαμάρι» τα λέει όλα. Ουδεμία αμφισβήτηση της ορθότητας του δημοσιεύματος προκύπτει από τα γραφόμενα του κ. Παπαδόπουλου, ο οποίος και ανέλαβε την υποχρέωση να απαντήσει ως μη όφειλε, αφού το δημοσίευμα ούτε τον ονομάτιζε, ούτε κατ’ επέκταση στρεφόταν εναντίον του προσωπικά. Η επίμαχη εργασία είναι δημοσιευμένη σε περιοδικό και καταχωρημένη σε ιατρικό ιστότοπο στο Διαδίκτυο, και αποτελεί αντιγραφή (ήγουν είναι πλαστή) με ολόιδια νούμερα, ολόιδιους πίνακες και ελαφρώς παραλλαγμένο κείμενο άλλης πρωτότυπης η οποία είχε δημοσιευθεί τέσσερα χρόνια πριν. Αν αυτό μπορεί να δικαιολογηθεί ως «λάθος που προέκυψε κατά τη σύνταξη της εργασίας … και απέστειλε τελικά τα ίδια νούμερα χωρίς να τα αντικαταστήσει με τα πραγματικά…» επαφίεται στην κρίση οποιουδήποτε στοιχειωδώς νοήμονα.

«Οι φερόμενοι ως συγγραφείς» μας θύμισαν το φονιά στην Αιτωλοακαρνανία που αφού εκτέλεσε εν ψυχρώ πέντε ανθρώπους επειδή κυνηγώντας μπήκαν στο χωράφι του, στη συνέχεια τα ΜΜΕ τον ανεβοκατέβαζαν «φερόμενο ως δολοφόνο» σε έναν ακραία υποκριτικό –όσο και επιλεκτικό- διαγκωνισμό πολιτικής ορθότητας. Αναφορικά με το αν ο τελευταίος εκ των φερομένων ως συγγραφέων της πλαστής εργασίας – ο οποίος τυγχάνει να είναι και Πρύτανης- γνώριζε για την εργασία, δεν ξέρουμε τι είναι χειρότερο. Να μη γνώριζε τίποτα για μια εργασία που ως τελευταίο όνομα κατά τα ειωθότα υποτίθεται ότι είχε επιβλέψει, ή να γνώριζε για μια εργασία που δεν έγινε ποτέ αφού ήταν αντιγραφή άλλης. Σε τελική ανάλυση και για να αποφευχθούν παρόμοιες περιπλοκές στο μέλλον, ας δημοσιοποιήσουν έναν κατάλογο με τις εργασίες που αναφέρουν στο CV τους (και χρησιμοποιούν για κατάληψη θέσεων) για τις οποίες δεν γνωρίζουν τίποτα!

Διότι μετά το δημοσίευμα του «Α» νέο εντυπωσιακότερο ίσως περιστατικό έλαβε χώρα. Επίκουρος καθηγητής της Ιατρικής υποψήφιος για μονιμοποίηση στη θέση του, με έγγραφο που απέστειλε στους εκλέκτορες άκουσον άκουσον «αποσύρει» τέσσερις (4) δημοσιευμένες εργασίες από το βιογραφικό του χωρίς καμία περαιτέρω εξήγηση. Σε μια από αυτές εμφανίζεται μεταξύ άλλων εκ νέου το όνομα του κ. Πρύτανη ενώ και στις τέσσερις το όνομα του κ. Παπαδόπουλου. Τόση δουλειά στράφι, γιατί; Εμείς πάντως οι άσχετοι επαρχιώτες παρόμοια επιστημονική πρακτική πρώτη φορά ακούσαμε παγκοσμίως.

Με όλα αυτά, φοβόμαστε ότι το τρωθέν κύρος της Ιατρικής Σχολής όχι απλώς δεν αποκαθίσταται με τη δημοσίευση της παρούσας «επιστολής» αλλά αντίθετα καταβαραθρώνεται με όσα συνέβησαν και όπως φαίνεται εξακολουθούν να συμβαίνουν. Με την ευκαιρία σημειώνουμε πως ουδεμία απάντηση λάβαμε αρμοδίως για τις υπόλοιπες καταγγελίες σχετικά με προηγούμενη κρίση καθηγήτριας, διδακτορικά-μαϊμούδες καθηγητών και όχι μόνο κοκ. Επιμένουμε ότι το θέμα είναι εξαιρετικά σοβαρό και με μεγάλο βάθος για να μείνει στο επίπεδο ενός δημοσιεύματος επαρχιακού φύλλου.

(Υ.Γ.: Από υπερβάλλοντα ζήλο στο προηγούμενο δημοσίευμα καταγράφηκε μαζί με τα υπόλοιπα και η εξέλιξη αναπληρωτή σε τακτικό καθηγητή με αναφορά στην ιδιότητά του ως αδελφού βουλευτή της ΝΔ, γεγονός ουδόλως επιλήψιμο και ως εκ τούτου άδικο και παραπλανητικό για την επιστημονική του επάρκεια την οποία και σεβόμαστε.)

Γνωστή ἡ κρίση στά Ἑλληνικά ΑΕΙ, πού βρίσκεται στά ὅρια τῆς παρακμῆς, ὅπως ὅλη ἡ χώρα. Τά χαρακτηριστικά της εἶναι κοινός τόπος πλέον: Αὐθαιρεσία, ἀναξιοκρατία, κομματισμός, διαπλοκή, ξεκοκκάλισμα προγραμμάτων, ταρίφες γιά κατάληψη / ἐξέλιξη θέσεων ΔΕΠ, οἰκογενειοκρατία (μπροστά στήν ὁποία αὐτὴ τῆς πολιτικῆς ὠχριᾶ), δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία, δραματική ὑποβάθμιση τοῦ ἐπιπέδου σπουδῶν… Γιά πρύτανη ὅμως μέ… πλαστές ἐργασίες, πρώτη φορά ἀκούσαμε!

Πληροφορίες γιὰ διάφορα ποὺ συμβαίνουν στὸ βασίλειο τῆς θρακικῆς Δανιμαρκίας ἀπὸ τὴν ἐποχὴ Γαλούση μέχρι σήμερα κυκλοφοροῦσαν πάντα. Εἶναι γνωστὸ ὅτι ἐδῶ στὸν «Α» τὶς παρακολουθοῦμε μὲ μεγάλο ἐνδιαφέρον. Ἔχουμε ἀναφερθεῖ γιὰ παράδειγμα καὶ παλαιότερα σὲ κρίσεις μελῶν ΔΕΠ στὴν ἰατρική, μὲ τελευταία (φῦλλο 197/07-06-2006) αὐτὴν ἐπίκουρης καθηγήτριας – γόνου γνωστῆς πολιτικοδημοσιογραφικῆς οἰκογενείας – ποὺ ἐπρόκειτο νὰ γίνει ἀναπληρώτρια καὶ νὰ τῆς ἀνατεθεῖ ἡ διεύθυνση κλινικῆς αἰχμῆς τοῦ νοσοκομείου Ἀλεξανδρούπολης. Ἐνῶ λοιπὸν ἀνέμενε αὐτὴ τὴν μείζονα ἐξέλιξη γιὰ τὴν καριέρα της, βρέθηκε ξαφνικὰ «παραιτημένη» ἀφοῦ διαπιστώθηκε ὅτι εἶχε προσκομίσει στὸ CV της πλαστές/παραποιημένες ἐργασίες. Ποτὲ δὲν δόθηκε κάποια ἐξήγηση ἀπὸ τὰ ἁρμόδια ὄργανα, οὔτε πολὺ περισσότερο βέβαια ἀναζητήθηκαν εὐθῦνες σὲ κανένα ἐπίπεδο. Οἱ πιὸ πρόσφατες κρίσεις εἶχαν ἐπίσης ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον ἐξ αἰτίας (καί) τῶν προσωπικῶν ἀντιπαραθέσεων ποὺ ἔχουν ἀναπτυχθεῖ μεταξὺ διαφόρων ὑψηλὰ ἱστάμενων. Ἐπιτυχὴς ἐξέλιξη λέκτορα ἡ ὁποία ἔγινε παρὰ τὶς ἀντίθετες «ὁδηγίες», ἐπεστράφη γιὰ νὰ ἀκυρωθεῖ. Ἀντιστρόφως, ἄλλη κρίση ἀνεπιτυχὴς γιὰ τὸν ὑποψήφιο παρὰ τὶς ἀντίθετες «ὁδηγίες», ἐπεστράφη ἐπίσης γιὰ νὰ μετατραπεῖ σὲ ἐπιτυχή. Ἀπόσυρση ὑποψηφιότητας γιὰ ἐξέλιξη ἀναπληρωτῆ καθηγητῆ μετὰ ἀπὸ πιέσεις λόγω παλιᾶς ἱστορίας μὲ «κλεμμένο» βιβλίο στὸ βιογραφικό του. Ἐξέλιξη σὲ κορυφαία βαθμίδα στενοῦ συγγενῆ βουλευτοῦ τῆς ΝΔ. Ὥσπου ἔσκασε καὶ ἡ βόμβα!

Τὸ σκηνικό: κρίση ἀναπληρωτῆ καθηγητῆ γιὰ νὰ ἐξελιχθεῖ σὲ πρωτοβάθμιο. Συνοπτικὲς διαδικασίες, θετικὴ εἰσήγηση τοῦ πρύτανη στὸ ἐκλεκτορικό, ἕτοιμοι νὰ ψηφίσουν. Ξαφνικὰ σούσουρο! Κυκλοφοροῦν φωτοτυπίες ἐπιστημονικῆς ἐργασίας – μαϊμοῦ τοῦ ὑποψηφίου τακτικοῦ καθηγητῆ δημοσιευμένης στὸ περιοδικὸ «ONKOLOGIE» τὸ 2006, ἡ ὁποία εἶναι πιστὴ ἀντιγραφὴ (μὲ ὁλόιδια νούμερα καὶ πίνακες, οἱ ἀθεόφοβοι!) πρωτότυπης βουλγάρικης ἐργασίας ποὺ εἶχε δημοσιευτεῖ στὸ «Current medical research and opinion» τὸ 2002! Στὴν ἐργασία – μαϊμοὺ τὸ ὄνομα τοῦ ὑποψηφίου εἶναι δεύτερο στὴ σειρὰ τῶν συγγραφέων, μεσολαβοῦν τὰ ὀνόματα 2-3 ἄλλων καθηγητῶν καὶ τελευταῖο ἐμφανίζεται τὸ ὄνομα τοῦ …πρύτανη. Ὅπως εἶναι γνωστὸ στοὺς ἐπιστημονικοὺς κύκλους, ὁ τελευταῖος ἐκ τῶν ἐμφανιζομένων συγγραφέων ἔχει καὶ τὴν συνολικὴ ἐποπτεία – ἐπίβλεψη τῆς ἐργασίας, ὅπερ ἔστι μεθερμηνευόμενο ὅτι κάποιος εἶχε τὴν ἐπίβλεψη μιᾶς ἐργασίας ποὺ ποτὲ δὲν ἔγινε, ἀφοῦ ὅπως ἀποδείχθηκε ἦταν κλεμμένη. Ὑπάρχουν ἐνδείξεις ὅτι ἡ ἔκταση τοῦ φαινομένου εἶναι ἐξαιρετικὰ μεγαλύτερη καὶ ἤδη συλλέγονται στοιχεῖα. Ὁ ὑποψήφιος, ὅπως ἦταν φυσικὸ, ἀποσύρθηκε ἄρον – ἄρον ἀκολουθώντας τὶς σχετικὲς «ὁδηγίες» καὶ εἰκάζεται βάσιμα ὅτι θὰ χρησιμοποιηθεῖ – ἀπὸ κοινοῦ μὲ τὸν πρῶτο συγγραφέα – ὡς ἀποδιοπομπαῖος τράγος τῆς ὅλης ἱστορίας.

Τὸ θέμα εἶναι τεράστιο, ὄχι μόνο γιὰ λόγους ἠθικῆς τάξεως ἀλλὰ καὶ γιατί ἀνοίγει μία μικρὴ χαραμάδα στὴ βαριὰ βιομηχανία παραγωγῆς / ἀντιγραφῆς ἄχρηστων / εἰκονικῶν ἐργασιῶν, μὲ βάση τὶς ὁποῖες «χτίζονται» βιογραφικὰ ποὺ στὴ συνέχεια ἐξαργυρώνονται μὲ καταλήψεις θέσεων, τίτλων, ἀξιωμάτων, συνήθως ἁδρότατα ἀμοιβομένων. Ὁ σκυλοκαυγᾶς τῶν μεγαλοκαθηγητάδων τῆς Ἀθήνας πάνω ἀπὸ τὸ κρεβάτι τοῦ Ἀρχιεπισκόπου (τὸν ὁποῖο ἔνιοι ἐξ αὐτῶν ὁδήγησαν στὴν τραγικὴ θέση ποὺ βρίσκεται) ἦταν ἐξόχως ἀποκαλυπτικὸς καὶ γιὰ τοὺς πιὸ δύσπιστους, τόσο γιὰ τὸ ποιὸν τῶν ἀνθρώπων ὅσο καὶ γιὰ τὸν τρόπο ἀντίληψης καὶ ἄσκησης τῶν καθηκόντων τους.

Ἐκτίμηση μας εἶναι ὅτι ἐκτὸς ἀπὸ τὴ Δικαιοσύνη, τὸ θέμα ποὺ ἔχει ἐνσκήψει (θὰ ἔπρεπε νά) ἐνδιαφέρει σφόδρα καὶ τὸ ἁρμόδιο Ὑπουργεῖο Παιδείας – πόσω μᾶλλον ἂν θυμηθοῦμε καὶ προηγούμενα δημοσιεύματα ἀθηναϊκῶν ἐφημερίδων (τοπικὰ κανεὶς δὲν ψελλίζει λέξη!) ποὺ οὐδέποτε διαψεύστηκαν γιὰ πανίσχυρους προστάτες παραγόντων τοῦ ΔΠΘ. Θὰ ἀρκεστεῖ ἁπλῶς σὲ παραιτήσεις δευτεραγωνιστῶν καὶ κουκούλωμα ἢ αὐτὴ τὴ φορὰ θὰ προσπαθήσει νὰ σπάσει τὸ ἀπόστημα; Ὀψόμεθα.

Στά μπεκτασίδικα χωριά ἀπό τούς Προξενικούς  

Οἱ Μπεκτασήδες μουσουλμάνοι τῆς Θράκης εἶναι μία παραμελημένη πληθυσμιακή συνιστώσα τοῦ τόπου μας, πού ἐπιβιώνει στά βόρεια ὅρια τῶν νομῶν Ροδόπης καί Ἕβρου. Τά ὀρεινά χωριά τους (Μέγα Δέρειο, Ρούσσα, Γονικό, Πετρόλοφος, Χλόη, Μεσημέρι…) σιγά σιγά ἐγκαταλείπονται, ὅμως τό πρόβλημα δέν εἶναι μόνο ἡ ἀστυφιλία. Τό βασικό τους «πρόβλημα» εἶναι ἡ ἰδιαίτερη ταυτότητά τους, ἡ ὁποία φαίνεται νά ἐνοχλεῖ ἰδιαίτερα κάποιους. Κάποιους πού ἄλλοτε σκίζονται στίς ἐπικλήσεις τῆς πολυπολιτισμικότητας* (ὅταν πρόκειται νά μιλήσουν γιά τούρκικα στοιχεῖα) κι ἄλλοτε πασχίζουν νά σκίζουν ὅποιον ἀναφερθεῖ στήν πολιτισμική πραγματικότητα τοῦ χωριοῦ του, τοῦ χθές μά καί τοῦ σήμερα. Ὅσο γιά τήν πληροφόρηση τῆς πλειονοτικῆς κοινωνίας γιά τό τί συμβαίνει στά μπεκτασίδικα χωριά, εἶναι περίπου μηδενική. Ὅ,τι καί νά συμβεῖ, γίνεται γνωστό μονάχα στούς ἐλάχιστους χριστιανούς πού ζοῦν κοντά τους, σέ 2-3 ἐρευνητές πού ἐνδιαφέρθηκαν γιά τήν περίπτωση τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν καί σέ κάποια πολιτικά στελέχη τῶν μεγάλων κομμάτων πού ἀνέχονται καί στηρίζουν μέ τή στάση τους τήν ἐπιβολή τῶν μηχανισμῶν τῆς Ἄγκυρας. Οἱ τελευταῖες ἐξελίξεις (μέ λεπτομέρειες καί, φυσικά, ὀνόματα) στό θέμα αὐτό, τό σχετιζόμενο ἄμεσα μέ τήν ἐπιβολή τῆς (σουνιτικῆς) ὁμοιομορφίας στό ἐσωτερικό μιᾶς μειονότητας ὁλοένα καί ὁμοιογενέστερης.

Ὁ μπεκτασίδικος πληθυσμός τῆς Ροδόπης, οἱ λεγόμενοι καί Κιζιλμπάσηδες, πού κατάφεραν ἐπί τόσους αἰῶνες νά διασώσουν τήν θρησκευτική ἰδιοπροσωπεία τους μέσα στή σουνιτική θάλασσα, κινδυνεύουν μέ ἀφανισμό τά τελευταῖα χρόνια (ἐντός τῆς ἑλληνικῆς δημοκρατίας!) ἀπό τόν ἀφομοιωτικό μηχανισμό τοῦ Τουρκικοῦ Προξενείου τῆς Κομοτηνῆς. Ὁ κύριος θεσμικός μοχλός αὐτῆς τῆς ἐν ἐξελίξει προσπάθειας εἶναι ὁ «μορφωτικός πολιτιστικός σύλλογος Χίλια», ὅπου προεδρεύει ὁ Χασάν Μπεκήρουστα (πρώην ἀντιδήμαρχος Ὀρφέα). Καθώς οἱ ἄνθρωποι τῆς Ἄγκυρας χρειαζόντουσαν στήν περιοχή μία νομιμοφανή παρουσία, ἔστησαν τό σωματεῖο αὐτό, τό ὁποῖο (ὅπως ἐπανειλημμένως ἔχουμε γράψει στό παρελθόν) πῆρε ἀρχικά στά χέρια του τό πανηγύρι τοῦ «Χίλια», μετατρέποντάς το σέ τούρκικη φιέστα. Ἐξαλείφθηκε κάθε θρησκευτικός χαρακτήρας τῆς παραδοσιακῆς πανήγυρης (ἡ ἔναρξη τῶν ἐθίμων μέ ἐπίσκεψη στόν τεκκέ, π.χ.) καί ὁ κόσμος πού κάποτε συμμετεῖχε στά δρώμενα, πάλευε στούς ἀγῶνες καί γιόρταζε, σήμερα εἶναι ἁπλός θεατής τοῦ τσίρκου πού κουβαλιέται ἀπό τήν Τουρκία (τραγουδιάρες, χορευτές, παλαιστές, ἀγάς, ὀργανοπαῖκτες, μέχρι καί …θεατές).

Τό δεύτερο βῆμα ἦταν ἡ ἁρπαγή τοῦ τεκκέ τῆς Ρούσσας, τοῦ πιό διάσημου τεκκέ δηλαδή τοῦ βουνοῦ, ἱδρυμένου τό 1402 (ἀνακαινίστηκε τό 1759). Οἱ ἄνθρωποι τοῦ συλλόγου κάνανε κάποιες ἐργασίες ἐκεῖ, πῆραν τά κλειδιά, τά δώσανε σέ κάποιον Χασάν Τσεγκέλ πού ὁρίσανε φύλακα καί ἔκτοτε ὑπάρχει ἔλεγχος στό ποιός μπορεῖ νά μπεῖ καί νά δεῖ τόν τεκκέ, τί θέλει κτλ. Τώρα ὁρίσανε τόν ἴδιο “ἁρμόδιο” καί γιά τόν τεκκέ τοῦ ἰδίου ἁγίου (Σεΐντ Ἀλῆ Σουλτάν ἤ Κιζίλ Ντελή) στό Μικρό Δέρειο (βλ. ἀνωτέρω φωτογραφία) γιά τόν ἴδιο ρόλο. Ὁ ντόπιος κόσμος ὅμως ἀντιδρᾶ καί δέν δέχεται τήν οἰκονομική ἀδιαφάνεια καί τίς πολιτικές σκοπιμότητες τῶν ἀτόμων τοῦ συλλόγου. Μάλιστα πρό ἡμερῶν, στή γιορτή τοῦ Χιντρελέζ (παλιοημερολογίτικος ἑορτασμός τοῦ Ἁγίου Γεωργίου ἀπό μουσουλμανικούς πληθυσμούς) ἔγινε φασαρία στόν περίβολο τοῦ τεκκέ, καθώς ὁ γνωστός γιά τόν ρόλο του Ἀχμέτ Πεντζιάλ ἐπεδείκνυε ἕνα χαρτί ὅπου δῆθεν ὁ καθηγητής τῆς ΕΠΑΘ κ. Ε. Ζεγκίνης καταλόγιζε στούς Μπεκτασήδες διοργάνωση ἐρωτικῶν ὀργίων! Κάποιοι ἀντέδρασαν στήν προφανή συκοφαντία καί ἡ πλειοψηφία ἀγανάκτησε μέ τόν ἄθλιο ρόλο πού ὁρισμένοι ἀνέλαβαν, ὥστε νά δημιουργήσουν προβλήματα μεταξύ τῆς χριστιανικῆς πλειοψηφίας καί τῆς μπεκτασήδικης κοινότητας. Δέν μπορεῖ ὅμως ὁ ἁπλός κόσμος νά ἐναντιωθεῖ ἀνοιχτά, καθώς παραμονεύει ὁ κίνδυνος τοῦ στιγματισμοῦ καί τῆς κοινωνικῆς ἀπομόνωσης (γνωστά πλέον πράγματα καί ἀπό τήν πομάκικη ἀπόπειρα γιά αὐτοπροσδιορισμό).

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

Μία χαρακτηριστική περίπτωση προσεταιρισμοῦ τῶν μπεκτασίδικων γιορτῶν κι ἐθίμων τῆς Θράκης ἦταν κι αὐτή τοῦ φετεινοῦ Χιντρελέζ στό χωριό Μουσάκιο Ἕβρου. Παρέστησαν ὁ Τοῦρκος Πρόξενος Ἀχμέτ Ριζά Ντεμιρέρ, ὁ ψευδομουφτής Κομοτηνῆς Ἰμπράμ Σερήφ, ὁ πρόεδρος τῆς (διαλυμένης ὡς παράνομης ἀπό τά ἑλληνικά δικαστήρια) Ἕνωσης Τούρκων Δασκάλων Σαμί Τοραμάν, ὁ πρόεδρος τῆς ἐπίσης διαλυμένης Τουρκικῆς Νεολαίας Κομοτηνῆς Ἀντνάν Σελήμ, ὁ τοπικός πρόεδρος Μπεκήρ Μουσταφάογλου καί ἄλλοι γνωστοί ἱμάντες μετάδοσης τοῦ τουρκισμοῦ στή Θράκη. Παρέστη ἐπίσης ὁ δήμαρχος Ἀλεξανδρούπολης Γιῶργος Ἀλεξανδρῆς, ὁ ὁποῖος μίλησε γιά «γιορτή πού ἑνώνει τίς δυό θρησκεῖες» (πρᾶγμα πού περιέχει πολλή ἀλήθεια) καί γιά τήν ἀνάγκη διατήρησης καί διαφύλαξης τῶν ἐθίμων στά πλαίσια τῆς «πολυπολιτισμικότητας».

Οἱ ἄλλοι παριστάμενοι δέν ἔδειξαν ὅμως ἀνάλογη ἀνοχή στό διαφορετικό: Ὁ μέν ψευδομουφτής ἐπιδοκίμασε τήν «πολυπολιτισμική» ἀναφορά τοῦ δημάρχου, μιλώντας ὅμως γιά ἐποχές στίς ὁποῖες ἡ «μειονότητα» δέν εἶχε τήν δυνατότητα ἀναβίωσης τῶν παραδοσιακῶν της ἐθίμων. Ξέχασε βέβαια νά πεῖ ὅτι ὁ μεγάλος ἐχθρός τοῦ μπεκτασισμοῦ δέν ἦταν ποτέ ἡ Ἑλλάδα ἤ ὁ χριστιανισμός ἀλλά τό ὀθωμανικό κράτος καί οἱ σουννίτες. Ὅσο γιά τόν Τοῦρκο Πρόξενο, αὐτός μίλησε γιά τήν «βαθειά ριζωμένη ΤΟΥΡΚΙΚΗ γιορτή πού θά συμβάλει στήν ἐνίσχυση τῆς ταυτότητας καί τῆς συνείδησης τῆς μειονότητας»! Σᾶς θυμίζει τό κουρδικό Νεβρόζ, πού τό τουρκικό ΓΕΕΘΑ ἀνακήρυξε σέ «παλιά τούρκικη γιορτή»; Τά ποντιακά Παρχάρια πού εἶχαν ἀνάλογη μεταχείριση; Κι ἐμᾶς!

Ὁ προξενικός καρκίνος κάνει συνεχῶς μεταστάσεις. Πρίν λίγα χρόνια ἀπαγορεύτηκε σέ χωρικούς ἡ ἐπιδιόρθωση τοῦ τεκκέ στή θέση Μορσάλα, γιατί, λέει, τά χρήματα προέρχονταν ἀπό τό ἑλληνικό κράτος! Μόνο τά χρήματα ἀπό τήν Τουρκία εἶναι προφανῶς καθαρά καί ἀποδεκτά! Σήμερα στήν περιοχή κανένας δέν τολμάει νά μιλήσει γιά μπεκτασισμό, γιά τίς παραδόσεις, τά ἔθιμα, τόν πολιτισμό τοῦ τόπου – κι ὄχι ἀπό τήν μυστικότητα πού ἄλλοτε διέκρινε τά μέλη τῆς κοινότητας ἀλλά ἀπό τόν φόβο τῶν προξενανθρώπων!

Ἑλληνική Δημοκρατία, ἔτος 2007…

Κ.Κ.

 * Βλέπε γιά παράδειγμα τίς δηλώσεις τοῦ ψευδομουφτῆ Κομοτηνῆς Ἰμπράμ Σερήφ στό Μουσάκιο γιά τό Χιντρελέζ

Νομίζετε ὅτι τόν Ἀρμένιο δημοσιογράφο Χράντ Ντίνκ τόν σκότωσαν κάποιοι Τοῦρκοι φασίστες; Χά! Εἶστε πολύ μακρυά νυχτωμένοι. Σύμφωνα μέ τόν μειονοτικό Τῦπο τῆς ἑλληνικῆς Θράκης («Μιλέτ» 25/1, «Τζουμχουριέτ» 25/1) πρόκειται γιά καραμπινάτη προβοκάτσια σέ βάρος τῆς Τουρκίας! Ἡ πρώτη παραθέτει τίς ἀπόψεις τοῦ πρώην ἀρχηγοῦ τῆς ΜΙΤ, Μαχίρ Καϊνάκ, πώς «ἡ ἐπιχείρηση εἶχε ὁπωσδήποτε ξένη προέλευση» καί στήν δεύτερη «ἀναλύει» τήν ὑπόθεση ὁ Μπαρίς Χασάν κάτω ἀπό τόν τίτλο «Κάντε νά σωπάσουν αὐτοί οἱ δυτικοί!» (Μέ ποιόν τρόπο ἄραγε;)

Μέ ἐντολή τοῦ νομάρχη Ἀθηνῶν, Γιάννη Σγουροῦ, σφραγίστηκε πρό ἡμερῶν στό Μπραχάμι ὁ ἰδιωτικός παιδικός σταθμός «Νέο Γαλάζιο Πορτοκάλι», γιατί δέν εἶχε ἄδεια λειτουργίας καὶ δέν πληροῦσε τίς προϋποθέσεις ἀσφαλείας. Τό συνεργεῖο τῆς νομαρχίας ἔκανε ἔλεγχο καί διαπίστωσε τίς παρανομίες μετά ἀπό καταγγελίες κατοίκων τῆς περιοχῆς.
Στήν εὔανδρο Ροδόπη, μετά ἀπό καταγγελίες στόν Τῦπο (!) γιά λειτουργία 6-7 παρανόμως λειτουργούντων παιδικῶν σταθμῶν (στή φωτογραφία τῶν Ἀμάραντων), κανένα συνεργεῖο δέν ἔκανε ὁποιονδήποτε ἔλεγχο, κανένας νομάρχης δέν τόλμησε νά κάνει τό καθῆκον του καί κανένας εἰσαγγελέας δέν ἀσχολήθηκε μέ τήν σκανδαλώδη αὐτή ὑπόθεση. Μάλιστα, κοροϊδεύοντας τό ἑλληνικό ψευδοκράτος, οἱ λειτουργοῦντες αὐτούς τούς παιδικούς σταθμούς κάνανε καί… γιορτές γιά τή λήξη τῆς σχολικῆς χρονιᾶς, σέ μία δέ ἐξ αὐτῶν παρέστη, μέ θράσσος χιλίων πιθήκων, καί ὁ ἀντινομάρχης Ἀχμέτ Χατζηοσμάν!
Ποιοί ἐργάζονται ἐκεῖ; Πῶς ἀμοίβονται; Μέ ποιάν δικαιοδοσία προχώρησε ὁ Σύλλογος Ἐπιστημόνων Μειονότητας στήν ἵδρυση καί λειτουργία τους; Ποιοί ὅροι ἀσφάλειας καί σύννομης λειτουργίας πληροῦνται; Πέρα ἀπό τόν ἔλεγχο τοῦ ΙΚΑ σέ ἕναν τέτοιον σταθμό, τίποτε ἄλλο δέν θυμίζει πώς ὑπάρχει ἑλληνικό (ἤ ὅποιο ἄλλο) κράτος.
Ἄφεριμ, βαλή ἐφέντη, τόν Ὀκτώβριο στίς ἐκλογές θά δεῖς ὅτι δέν ξεχνᾶμε…

 Ἡ στήλη μέ χαρά σᾶς ἀνακοινώνει τήν ἐπί θύραις ἵδρυση ἑνός ἀκόμη πολιτιστικοῦ συλλόγου γιά τήν μειονότητά μας, τοῦ Συνδέσμου Συγγραφέων τῆς Μειονότητας Δυτικῆς Θράκης*. Καθώς λοιπόν τό συγγραφικό τάλαντο δείχνει νά περισσεύει στό σύνοικο στοιχεῖο, οἱ συγγραφεῖς – μέλη τοῦ σωματείου δέν ἄντεχαν νά περιμένουν τήν ἔγκριση τοῦ καταστατικοῦ τους ἀπό τό Πρωτοδικεῖο Ροδόπης καί πρό μηνός προέβησαν στήν πρώτη τους δημόσια παρουσία: Ἐξέθεσαν στήν κρίση τοῦ βιβλιόφιλου κοινοῦ ὀκτώ (ἀριθμός: 8) βιβλία πού κυκλοφόρησαν, ἐκτονώνοντας, προσωρινά, τόν συγγραφικό τους οἶστρο. Παραθέτουμε πιό κάτω τούς τίτλους καί τούς συγγραφεῖς τῶν βιβλίων, γιά νά ἀντιληφθεῖτε περί τίνος ἀκριβῶς πρόκειται:

Προσπαθώντας νά συμβάλουμε, στό μέτρο τῶν δυνατοτήτων μας, στήν καλλιέργεια τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας, προσφέρουμε σήμερα μερικές ἀσκήσεις γραμματικῆς, ὅπως καί παλιότερα τό εἴχαμε ξανακάνει. Ἔκτοτε βέβαια ἀμελήσαμε τό καθῆκον μας αὐτό ἀλλά ἐπανερχόμαστε γιά νά ἐπανορθώσουμε, χρησιμοποιώντας ἁπλά παραδείγματα ὥστε νά εἶναι κατανοητά ἀπό ἄτομα κάθε πνευματικοῦ ἐπιπέδου. Δῶστε λοιπόν προσοχή στά παρακάτω καί μήν κοιτᾶτε ἔξω ἀπό τό παράθυρο (καί βγάλτε τό δάχτυλο ἀπό τή μύτη):
   Ξεκινᾶμε μέ τά μέρη τοῦ λόγου καί δή μέ τά οὐσιαστικά. Ὅλοι ξέρετε παραδείγματα οὐσιαστικῶν, γιαυτό θά σᾶς δώσουμε ἕνα ἀντιπαράδειγμα ὅπου δέν θά περιέχεται τίποτε τέτοιο: Ὁ λόγος τοῦ πρωθυπουργοῦ συγκίνησε τό ἀκροατήριο. Στήν ἀντιφώνησή του ὁ δήμαρχος τόν εὐχαρίστησε καί ὑπογράμμισε τό ἐνδιαφέρον τῆς κυβέρνησης γιά τήν περιοχή καί τήν ἀνάπτυξή της. Βρήκατε τίποτε οὐσιαστικό; Ὅλα εἶναι ἐντελῶς ἀνούσια! Προσπαθῆστε τώρα καί σεῖς νά γράψετε ἀνάλογα παραδείγματα χρησιμοποιώντας τίς λέξεις «σοσιαλιστής», «κεντροαριστερά», «φοιτητικό κίνημα» καί «συνδικαλιστικοί φορεῖς».
Περνᾶμε τώρα στά ἀνώμαλα οὐσιαστικά. Θά ξεκινούσαμε ἀπό τά ἀνώμαλα κατά τό γένος ἀλλά θά μᾶς κατηγορήσουν γιά ὁμοφοβικούς, ὁπότε προχωρᾶμε στά ἑτερόκλιτα: ὁ πρεσβευτής – οἱ πρέσβεις, ὁ τουρκοπρόξενος – οἱ ἑλληνοτζουτζέδες, ὁ γιωργανδριανόπουλος – οἱ ἀμερικανοτσολιάδες. Νομίζω ἔγινε σαφές…
Καί συνεχίζουμε μέ τά ἑτερόκλητα: ὁ ὑπουργός – ἡ ἠθική, ὁ δημοσιογράφος – ἡ τιμιότητα, ὁ τραπεζίτης – ἡ κοινωνία, ὁ Παναθηναϊκός – τό πρωτάθλημα Ἑλλάδος. Φτιάξτε τώρα δικά σας ζευγάρια μέ τίς λέξεις «βουλευτής», «τηλεπαρουσιαστής», «βιομήχανος» ἀφενός καί «παραγωγή», «ἐπάρκεια» καί «μόρφωση» ἀφετέρου.
Καί μπαίνοντας στά ἐπίθετα, ξεκινᾶμε μέ τούς βαθμούς τῶν ἐπιθέτων καί μάλιστα στά ἀνώμαλα παραθετικά. Π.χ. αἰσχρός – κομματικός – ὑπερκομματικός, κλέπτης – σύμβουλος Περιφέρειας – ἐκδότης, βλάξ – Μπούς – Μπούς (πιό βλάξ δέν γίνεται). Γράψτε τώρα παραθετικά γιά τά ἐπίθετα «τεμπέλης», «καλπαζάνης», «τενεκές», παρακαλῶ χωρίς νά ἐμπλέξετε τή συμπαθή τάξη τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. 
Σέ προηγούμενο μάθημα παρουσιάσαμε τά πάθη τῶν φθόγγων (ἀποβολή, ἀνάπτυξη, μετάθεση, ἀνομοίωση, κτλ). Σήμερα θά ἀπαριθμήσουμε τά πάθη τῶν κομμάτων: ἀχρηστία, φλυαρία, ρουσφετολογία, σιμωνία, πατριδοκαπηλεία, μετριοκρατία, φατριασμός, παρασιτισμός.
Καί κλείνουμε μέ χρόνους καί ἐγκλίσεις τῶν ρημάτων, χρησιμοποιώντας  μερικά παραδείγματα χάριν μιᾶς πληρέστερης κατανόησης.
Πολιτικός ἀόριστος: Ὁ ὑπουργός διαβεβαίωσε ὅτι ἡ συμφωνία ὑπογράφτηκε (τίποτα, φυσικά, δέν ἔχει γίνει ἀλλά κάτι πρέπει νά ποῦμε στούς χαχόλους).
Ἐκλογικός ἐνεστώς: Οἱ μελέτες ὁλοκληρώνονται καί τό ἔργο ξεκινάει (εἴμαστε ἀκόμα στήν προεπιλογή τῆς μίζας).
Κεμαλικός μέλλων: Ἡ ἔνταξη τῆς Τουρκίας θά εἶναι ὠφέλιμη γιά τή χώρα μας (κι ὅποιος ἔχει ἀντίρρηση εἶναι ἐθνικιστής).
Σημιτικός ὑπερσυντέλικος: Ἐγώ ὅλα τά εἶχα κάνει τέλεια ἀλλά ὁ κρετίνος ὁ λαός δέν τό εἶχε ἐκτιμήσει (καί δυστυχῶς ἀκόμα ψηφίζει).
Ὑποτακτική θρακικοῦ ἐνεστῶτος: Κάθε χρόνο τιμᾶται ἡ μνήμη τῆς Ποντιακῆς γενοκτονίας κρυφά καί χαμηλόφωνα, καθότι δέν θέλουμε νά «προκαλοῦμε» (βασικά θέλουμε νά καταργηθεῖ, μέ τί μοῦτρα θά πᾶμε μετά νά ζητιανέψουμε τίς ψήφους τοῦ Προξένου;)
Μετοχή ἀορίστου γάμα: Ἐξωνημένος, προσκυνημένος, ἀνανισμένος, ξεφτιλι-σμένος, ἀμερικανισμένος (ὅλα εἶναι τῦποι τοῦ πλέον κοινόχρηστου ρήματος τῆς νεοελληνικῆς πού ἀρχίζει ἀπό -γ- καί σχηματίζεται ἀνώμαλα. Δοκιμάστε καί μέ τή ρίζα μητσοτακ-).
Ἀσκήσεις
1. Βρεῖτε τό μόριο στήν πρόταση: Ὁ κ. Γαϊδουροσκούφης σέ συνέντευξη Τύπου ἀνέλυσε τά κέρδη τῶν φορολογουμένων ἀπό τήν οἰκονομική του μεταρρύθμιση.
2. Συμπληρῶστε τίς λέξεις πού λείπουν παρακάτω ὥστε νά προκύπτει λογικό νόημα: Τόν Κοῦρδο ἡγέτη κάρφωσε ὁ τότε πρωθυπουργός ………. καί τόν παρέδωσε διά τῆς CIA στούς Τούρκους. Τό γεγονός ὅτι ἐντός 7 μηνῶν οἱ σεισμοί ἔκαναν τήν προδοσία νά ξεχαστεῖ ἦταν ………. Πρίν κλείσει χρόνος ξανακέρδισε τίς ἐκλογές ἀφοῦ ἔτσι ἤθελαν οἱ ………. μας «φίλοι».
3. Βρεῖτε ἕνα ρῆμα κοινό παράγωγο τῶν λέξεων: Διευθυντής νομαρχίας – Προϊστάμενος Πολεοδομίας – ὑπάλληλος ὑπουργείου. Ἀρχίζει ἀπό χρημα- καί τελειώνει σέ -τίζω.
4. Χαρακτηρίστε τά μέρη τοῦ λόγου στήν πρόταση: Ὁ ξεπουλημένος ναιναῖκος καλεῖ γενίτσαρους καί πρακτοράντζες σέ συστράτευση γιά κατάληψη τῆς πόλης.
5. Δίνεται ἡ πρόταση: Ὁ νομάρχης ξεπλένει τά κλεψιμέικα. Ἐντοπίστε σ’ αὐτήν μία λέξη ἀναπτύξεως σημαντική καί μία πού νά προέρχεται ἀπό τή ρίζα «σοσιαλ-».
Φτάνει γιά σήμερα, νά μήν λέτε πώς σᾶς φορτώνω ἐργασία καί δέν σᾶς μένει χρόνος οὔτε νά ξύσετε τ’ ἀχαμνά σας. Καλή ἐπιτυχία*!
Κ.Κ.

* Στίς ἀσκήσεις ἐννοῶ, στό ξύσιμο ξέρω πώς τά πᾶτε περίφημα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Τά «κέρδη», πού εἶναι τό μόριο τοῦ ὑπουργοῦ
2. Σιγά μή σᾶς ἀπαντῶ κι αὐτά πού τά ξέρει κι ἡ κάθε Τατιάνα
3. Ναί, χρηματίζω, μπράβο! «Χρημάτισε διευθυντής», ὅπως λέμε
4. Εἶναι ἁπλῶς ἀχαρακτήριστος. Ὅσο γιά τό κάλεσμά του θά πάρει ἀπάντηση στίς ἐκλογές – ἄν φτάσει ὥς ἐκεῖ…
5. Ἀνάπτυξη (ἀ λα ἑλληνικά) δηλώνουν ὅλες: νομάρχης, κλεψιμέικα, ξέπλυμα χρήματος. Ὅσο γιά τήν πρώτη ἄλλοτε προέρχεται ἀπ’ τή ρίζα σοσιαλ- κι ἄλλοτε ἀπό τήν κεντροδεξ-. Μόνη διαφορά ὅτι ἡ πρώτη ξεπλένει καλύτερα.

Πρίν λίγο καιρό καταδικάστηκε καί τελεσίδικα τό ζευγάρι τῶν γιατρῶν πού πιάστηκαν στήν Κοµοτηνή νά ἔχουν στήσει ἀπάτη σέ βάρος τοῦ ΙΚΑ καί τῶν ἀσθενῶν, µέ ἀποτέλεσµα τήν µεγάλη ζηµία τοῦ ἱδρύµατος καί τήν ἰσόποση ἰδία… κονόµα. Παρά τήν µείωση τῆς πρωτόδικης ποινῆς (τῶν 15 µηνῶν φυλάκισης στόν καθέναν) περίπου στό µισό, τό γεγονός τῆς κοµπίνας παραµένει ἀδιαµφισβήτητο καί προκαλεῖ ἀπορία τό γεγονός ὅτι µέχρι σήµερα δέν ἀκούστηκε τίποτε στήν κατεύθυνση τῆς διεκδίκησης τῶν χρηµάτων ἀπό τήν πλευρά τοῦ ΙΚΑ (Ὅ,τι φαγώθηκε καλῶς φαγωµένα; Ἤ ἔχει τόση εὐχέρεια τό ΙΚΑ ὥστε νά µήν ἀσχολεῖται µέ µερικά ψωροεκατοµµύρια;).

Πέραν ὅµως τῆς δικαστικῆς πλευρᾶς τοῦ θέµατος, ὑπάρχει µία µείζων ἠθική µά καί ἀπολύτως πρακτική ὄψη: Πῶς µπορεῖ ἕνας ἀσθενής νά πληροφορηθεῖ τό ἐπιστηµονικό καί ἀνθρώπινο ποιόν τοῦ γιατροῦ τόν ὁποῖον ἐπισκέπτεται, ὅταν ὁ µέν Τῦπος ἀποσιωπᾶ τέτοιες ὑποθέσεις (καί τίς οὕτως ἤ ἄλλως λιγοστές καταδίκες), ὁ δέ Ἰατρικός Σύλλογος ἀποφεύγει νά ἀσχοληθεῖ µέ τούς ἀποδεδειγµένα παραβάτες τοῦ ὅρκου τοῦ Ἱπποκράτους (γιά νά µήν µποῦµε σέ περισσότερες λεπτοµέρειες); Ρωτᾶµε τόν νεοεκλεγέντα πρόεδρο τοῦ τοπικοῦ Ἰατρικοῦ Συλλόγου, κ. Ν. Χατζηκωνσταντίνου, τόν ὁποῖον καί τιµᾶµε ὡς ἄνθρωπο καί ὡς γιατρό: Δέν θά ἔπρεπε νά εἶχε ἀπασχολήσει τόν Σύλλογο καί τά πειθαρχικά του ὄργανα ἡ ὑπόθεση Π.Δ. – Τ.Γ.; Δέν εἶναι σηµαντικό, τόσο γιά τό σύνολο τῶν γιατρῶν τοῦ τόπου, ὅσο καί γιά τόν ἁπλό κόσµο, νά ἔχει ἐκφραστεῖ ἡ ἀποδοκιµασία – ἀποµόνωση µιᾶς τόσο ἄθλιας µηχανῆς ἐµπορευµατοποίησης τῆς ὑγείας, µέ τόσο µάλιστα θράσσος καί ἐπιµονή λειτουργούσης;

Συχνά ἀκοῦµε ἀπό φίλους µας γιατρούς τό ὅτι τό µεγαλύτερο ὄφελος πού ἔχουν, ὅταν οἱ ἴδιοι χρειάζονται ἰατρικές ὑπηρεσίες, εἶναι ὅτι ξέρουν τό ποῦ πρέπει νά ΜΗΝ ἀπευθυνθοῦν. Πιστεύουµε ὅτι κι ὁ ἁπλός ὁ κόσµος ἕνα τέτοιο δικαίωµα, τοὐλάχιστον στίς περιπτώσεις πού τελεσιδίκησαν στίς δικαστικές αἴθουσες καί ὅπου ἀποδείχθηκε ἡ κατάφωρη παραβίαση τῆς στοιχειώδους ἰατρικῆς δεοντολογίας καί ἀγνόηση κάθε κοινωνικῆς εὐθύνης. Ἀναµένουµε τήν ἀπάντηση τοῦ Ἰατρικοῦ Συλλόγου καί βλέπουµε… Κ.Κ.

Ὡς ἀντίδοτο στήν διεθνή, ἐκ τοῦ πονηροῦ, ἰσλαµοφοβία, παρουσιάζουµε σήµερα τόν νέο δήµαρχο τῆς Νάµπλους, πόλης πού πέρυσι ὑπέγραψε πρωτόκολλο συνεργασίας µέ τήν Κοµοτηνή (χάρη σέ δική µας πρωτοβουλία). Ὁ 53χρονος κ. Ἀντλί Γιαΐς, εἶναι ἐδῶ καί ἕναν µήνα ὁ νέος Δήµαρχος τῆς Νάµπλους. Ἐκλέχτηκε µέ ἕνα συντριπτικό 73,4%, ἐπικεφαλῆς τῆς λίστας πού ὑποστήριξε ἡ Χαµάς, παρότι οὔτε ὁ ἴδιος εἶναι µέλος της ἀλλά οὔτε καί οἱ… 13 ἀπό τούς 15 δηµοτικούς συµβούλους του.  

Πολλή φασαρία ἔγινε τελευταίως, παρασκηνιακά καί προσκηνιακά, µέ τήν σχεδιαζόµενη κάθοδο ἑνός καθαρά µειονοτικοῦ συνδυασµοῦ στόν Δῆµο Ξάνθης, ὑπό τόν Ἀχµέτ Φαΐκογλου. Τίς φῆµες ἐπιβεβαίωσε ὁ ἴδιος ὁ Φαΐκογλου µιλώντας στήν µειονοτική ἐφηµερίδα «Ὀτουκέν», λέγεται δέ ὅτι πῆρε τό πράσινο φῶς ἀπό τό Τουρκικό Προξενεῖο τῆς Κοµοτηνῆς, ὅπου µαγειρεύονται καί ἄλλες τέτοιες διχαστικές τῆς κοινωνίας ὑποψηφιότητες.

Κατά τή γνώµη µας πρόκειται γιά µία µᾶλλον θετική ἐξέλιξη. Τό ποιός εἶναι ὁ Φαΐκογλου, τό πόσο «Τοῦρκος» εἶναι, τό τί βεβαρυµένο παρελθόν κουβαλάει, τό τί καφρίλα καί φανατισµό πρόκειται νά διακινήσει εἶναι γνωστά. Πέρα ὅµως ἀπό αὐτά, εἶναι καλύτερα νά ξεδιαλύνουµε κάποιες ψευδαισθήσεις καί νά πάρει καθένας µία καθαρή θέση στά τοπικά ζητήµατα. Εἶναι π.χ. κάποιος ὑπέρ τῆς λογικῆς ὅτι «ἐδῶ εἶναι Ἑλλάδα καί τά ὅποια µας προβλήµατα λύνονται µέσα τούς ἑλληνικούς θεσµούς»; Ἤ θεωρεῖ ὅτι τόν συµφέρει νά ἀλλοιθωρίζει πρός ἀνατολάς, προσδοκώντας βοήθεια ἀπό τήν Μάνα – Πατρίδα;

Κι ἀπό τήν ἄλλη, τί πετυχαίνει ἡ µέχρι τοῦδε ἀκολουθούµενη πολιτική µας τῆς δῆθεν ἐνσωµάτωσης στούς πλειονοτικούς συνδυασµούς µουσουλµάνων πολιτευτῶν πού δέν πιστεύουν οὔτε αὐτά πού λένε (οὔτε καί στήν Δηµοκρατία); Βεβαίως δέν εἶναι εὔκολο νά γίνουν ἀπολογισµοί σέ τόσο ἀµφιλεγόµενα θέµατα ὅπως εἶναι ἡ συνείδηση τῶν ἀνθρώπων, ὡστόσο δέν µποροῦµε νά ἀγνοοῦµε τίς περιπτώσεις στίς ὁποῖες ὅ,τι κερδίζει ἕνας µειονοτικός πολιτευτής µέ τήν συµµετοχή του σέ κάποιο κλιµάκιο ἐξουσίας, κατά κανόνα τό στρέφει σέ βάρος τῆς Πολιτείας πού τοῦ τό παρεῖχε. Καί φυσικά κανένα σοβαρό ἀποτέλεσµα δέν µπορεῖ νά προσδοκᾶ κανείς προτάσσοντας ὡς δόλωµα κάποια πρόσκαιρα ὑλικά ὀφέλη. Χαρακτηριστικό παράδειγµα εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Φαΐκογλου: Διετέλεσε γραµµατέας τῆς Μουφτείας Ξάνθης (1966-1981), ἐξελέγη βουλευτής µέ τό ΠαΣοΚ (1981) καί γενικῶς τό ὄνοµά του ἐνεπλάκη σέ πολλές κοµπίνες καί ὑπηρεσίες (ποιός ἦταν ἄραγε ὁ πράκτορας τῆς ΚΥΠ µέ τό ὄνοµα «Ὑπερείδης»;). Ὅταν τό 1989 ἀπέτυχε νά ἐξασφαλίσει τήν ἐπανεκλογή του, γύρισε τό φῦλλο στόν… τουρκισµό: Ἐξελέγη µέ τόν ἀνεξάρτητο συνδυασµό «Πεπρωµένο» (1990-1993) καί στήν διάρκεια τῆς δεκαετίας τοῦ ‘90 ἔγινε κήρυκας τοῦ πιό λυσσαλέου ἀνθελληνισµοῦ, γλείφοντας ὅπου ἔφτυνε ἐπί χρόνια καί παλεύοντας παντί τρόπῳ νά δηµιουργήσει στή χώρα µας πρόβληµα. Δηλώσεις ὅπως «Ἡ Θράκη µέχρι τόν Νέστο εἶναι τουρκική», «οἱ Ἕλληνες ἀφέντες θέλουν νά µᾶς στείλουν στήν Τουρκία ἀλλά ἐµεῖς θ’ ἀφήσουµε τά κόκκαλά µας ἐδῶ», «ὅποιος ψηφίζει Χριστιανό ὑποψήφιο δέν εἶναι Τοῦρκος κι ἔχει ξεπουλήσει τό γένος του» κτλ κτλ εἶναι ἐνδεικτικές τοῦ ἤθους καί τοῦ ἐπιπέδου τοῦ ἀνδρός.

Πιστεύουµε ὅτι τό καλύτερο ἀποτέλεσµα ἐπιτυγχάνεται ὅταν εἶναι ὅλα στό φῶς, ὅλα ἀνοιχτά. Ἄν κάποιοι, στό Προξενεῖο ἤ καί στήν τοπική κοινωνία προτιµοῦν νά συγκροτήσουν ξεχωριστά ψηφοδέλτια, ἄς διευκολυνθοῦν νά τό κάνουν. Καί δέν τό λέµε µόνον ἐπειδή σέ Ξάνθη καί Κοµοτηνή οἱ µειονοτικοί ψῆφοι εἶναι οἱ µισοί τῶν πλειονοτικῶν. ἡ τοπική κοινωνία δέν ἔχει ἀνάγκη ἀπό ἐπίπλαστες εἰρηνεύσεις (πού εὐνουχίζουν τούς πλειονοτικούς συνδυασµούς κι ἀποκοιµίζουν τελικά τήν κοινή γνώµη) ἀλλά ἀπό εἰλικρινή συνεννόηση καί κατά πρόσωπον ἀναµέτρηση µέ τίς προκλήσεις. Οἱ µόνοι πού κινδυνεύουν ἀπό τέτοιες ἐξελίξεις εἶναι οἱ ντόπιοι πολιτικάντηδες, πού ἴσως χάσουν συνεργάτες καί πελατεία. Πιστεύουµε ὅτι καί ἡ κατάργηση τόσο τοῦ θεσµοῦ τῆς ὑπερνοµαρχίας µά καί τοῦ ὁρίου τοῦ 3% γιά τήν εἴσοδο στήν ἑλληνική Βουλή µποροῦν µονάχα νά ἐξυγιάνουν καί νά ἐξορθολογίσουν τό πολιτικό σκηνικό τοῦ τόπου µας.

Κ.Κ.

   Τήν Τρίτη, 24-1-06, στόν Δῆμο Μαρώνειας, ἔγινε ὁ καθιερωμένος δημοτικός ἔλεγχος, μέ τρόπο ὄχι καί τόσο… καθιερωμένο γιά τά ἑλληνικά δεδομένα. Μέ τήν ἔννοια ὅτι ἔγινε – τοὐλάχιστον ἀπό μία πλευρά – ἔλεγχος οὐσιαστικός κάποιων ἐκτελεσθέντων ἔργων καί ἀποκαλύφθηκε ἡ γύμνια ὅλου τοῦ συστήματος πού λυμαίνεται τό δημόσιο χρῆμα. Γύμνια πού ὀφείλεται ἄλλοτε στήν ἄγνοια, ἄλλοτε στήν ἀνεπάρκεια, ἄλλοτε στήν πονηριά καί ἄλλοτε στό πλαίσιο λειτουργίας του (συνήθως συντρέχουν ὅλοι μαζί οἱ παραπάνω λόγοι). Ἔτσι, χρειάζεται νά βρεθεῖ κάποιος ἐξαιρετικός γνώστης τῶν πραγμάτων, πού θά εἶναι μέσα σ’ αὐτά μά καί ταυτόχρονα παθιασμένος μέ τήν ὑπεράσπιση τοῦ δημοσίου συμφέροντος, ὥστε νά ἀποδείξει πώς σχεδόν ὅ,τι γίνεται σ’ αὐτόν τόν τόπο εἶναι γιά… εἰσαγγελική ἐπέμβαση. Καί ἡ Μαρώνεια ἔχει τήν τύχη νά διαθέτει ἕναν τέτοιον ἄνθρωπο, τόν Γιῶργο Πετρίδη.
    Στόν προαναφερθέντα δημοτικό ἔλεγχο λοιπόν, ὁ προαναφερθείς δημοτικός σύμβουλος τῆς συμπολίτευσης, κατέθεσε ἔγγραφα καί στοιχεῖα πού ἀποδείκνυαν ὅτι σέ δύο τοὐλάχιστον περιπτώσεις πρόσφατων δημοτικῶν ἔργων, οἱ μέν ἐργολάβοι ἔκαναν ὅ,τι ἤθελαν (γιά τήν ἀκρίβεια: ὅ,τι τούς συνέφερε), οἱ δέ ἄλλοι ἐνδιαφερόμενοι ἔκαναν ὅ,τι (δέν) καταλάβαιναν. Στό πρῶτο ἔργο, πού  ἀφοροῦσε ὁδοποιΐα ἔξω ἀπό τήν Ξυλαγανή,  καταγγέλθηκε πώς τόσο τό πλάτος τοῦ δρόμου (πού ἔγινε γύρω στά 5 μέτρα ἀντί 6-7 πού προβλεπόταν), ὅσο καί ὁ ἀσφαλτοτάπητας εἶναι μακράν κάθε προδιαγραφῆς πού εἶχε τεθεῖ. Καί στό δεύτερο ἔργο, στήν κατασκευή ἀποχετευτικῶν ἀγωγῶν ὀμβρίων ὑδάτων στήν Ἐργάνη, τούς σωλῆνες πού προβλέπει ἡ σχετική ὑπουργική ἀπόφαση ὁ ἐργολάβος τούς… «μπέρδεψε» μέ ἄλλους, ἰδίων διαστάσεων ἀλλά μισοῦ κόστους, μέ προφανές ὄφελος.
   Ὅλα αὐτά εἰπώθηκαν εἰς ἐπήκοον ὅλων, χωρίς κανείς νά μπορεῖ νά ἀντιλέξει κάτι ἐπί τῆς οὐσίας. Καί ναί μέν οἱ ἐργολάβοι κάνουν τή δουλειά τους (γελοιοποιώντας βεβαίως τίς δημοπρασίες, τούς ὅρους, τίς μελέτες κτλ), ἀλλά τό πρόβλημα ἐντοπίζεται βασικά στούς ἐπιβλέποντες μηχανικούς, τοῦ ἑκάστοτε δήμου μά κυρίως τῆς ΤΥΔΚ.  Τί εἴδους ἐπίβλεψη εἶναι αὐτή ὅταν δέν τηρεῖται καμμία προδιαγραφή, ἀκόμη καί οἱ πιό ὀφθαλμοφανεῖς, καί τό ἔργο πληρώνεται κανονικά, σάν νά μήν τρέχει τίποτε; Κι ἐφόσον οὐδείς ἀμφισβήτησε τά στοιχεῖα τοῦ Γ. Πετρίδη, δέν τίθεται κ. δήμαρχε θέμα εἴτε ἐπιστροφῆς χρημάτων εἴτε – τοὐλάχιστον – ἀπόδοσης εὐθυνῶν; Ἐκτός κι ἄν οἱ καταγγελίες δέν εὐσταθοῦν. Ὅταν πάντως περιγράφεται δημοσίως μιά τόσο βαρειά ἀμέλεια καθήκοντος, δύο πράγματα μόνο μποροῦν νά συμβαίνουν: Εἴτε  ὁ ἕνας εἶναι συκοφάντης εἴτε ὁ ἄλλος… Πάντως ἡ μή παραλαβή τῶν ἔργων δέν ἀποτελεῖ λύση, κι αὐτό – ὡς μαθηματικός – τό ξέρει καλά ὁ δήμαρχος κ. Τοπουζλῆς. Ἐμεῖς – ὡς μαθηματικοί, ἐπίσης – ἔχουμε νά τοῦ προτείνουμε μιά λύση: τόν Εἰσαγγελέα. Δέν χρειάζεται μιὰ διερεύνηση;

Τὸ Μουσεῖο Καλαθοπλεκτικῆς τῶν Ρωμά στὸ Θρυλόριο Κομοτηνῆς ἐπισκέφτηκε ὁ Ὑφυπουργὸς Ἐξωτερικῶν Εὐρυπίδης Στυλιανίδης τὸ ἀπόγευμα τῆς 28ης Δεκεμβρίου 2005. Στὸν χῶρο, ὑπὸ τοὺς ἤχους τοῦ  νταουλιοῦ καὶ τοῦ ζουρνᾶ, τὸν ὑποδέχθηκε πλῆθος κόσμου, μεταξὺ τῶν ὁποίων πολλοὶ Ρομὰ τῆς περιοχῆς μας. Ὁ ὑφυπουργὸς ἀφοῦ ξεναγήθηκε, προέβη σὲ δηλώσεις ὅπου ἐπεσήμανε τὸν συμβολισμὸ τοῦ Μουσείου ὡς χώρου ποὺ ἑνώνει τοὺς λαοὺς τῆς περιοχῆς, ἐνῶ παράλληλα ἀνακοίνωσε τὴν χρηματοδότηση προγράμματος ποὺ ἀφορᾶ στὴ μελέτη καὶ ἐνίσχυση τῆς Καλαθοπλεκτικῆς στὶς χῶρες τῆς Χερσονήσου τοῦ Αἵμου. Ὁ κ. Στυλιανίδης δήλωσε ὅτι «τὸ Ὑπουργεῖο Ἐξωτερικῶν διὰ τῆς Hellenic Aid ξεκινᾶ φέτος μία σειρὰ ἀπὸ προσπάθειες ποὺ σκοπὸ ἔχουν νὰ ἀναδείξουν πτυχὲς τοῦ πολιτισμοῦ μας, οἱ ὁποῖες μέχρι σήμερα ἦταν περιφρονημένες ἢ ἄγνωστες. Στὸ πλαίσιο αὐτῆς τῆς προσπάθειας ἐνισχύεται καὶ τὸ πρόγραμμα. Τὸ Μουσεῖο ἀναλαμβάνει ἕνα πρωταγωνιστικὸ ρόλο ὄχι μόνο στὴν Ἑλλάδα ἀλλὰ καὶ στὴν εὐρύτερη περιοχὴ τῆς βαλκανικῆς οἰκογένειας, ὅπου ἡ σύγχρονη Ἑλλάδα κάνει μία προσπάθεια νὰ βοηθήσει ὥστε καὶ οἱ γειτονικοὶ λαοὶ νὰ μπορέσουν νὰ βροῦν τὸν βηματισμὸ τους πρὸς τὴν Εὐρώπη τὴν ὁποία ἐπιθυμοῦν καὶ θέλουμε νὰ τὴ συναντήσουν σύντομα… Θέλω νὰ σᾶς ζητήσω νὰ συνεχίσετε αὐτὴ τὴν προσπάθεια, γιατί μέσα ἀπὸ αὐτὴν δὲν ἀναδεικνύετε μόνο τὴ δουλειά σας, ἀλλὰ προβάλλετε καὶ ἀναδεικνύετε ὅλη τὴν περιοχὴ ὡς κέντρο μίας πολὺ δημιουργικῆς πρωτοβουλίας ποὺ φέρνει κοντά τοὺς λαοὺς τῶν Βαλκανίων. Συγχαρητήρια!». Στὶς ὁμιλίες τους οἱ πρόεδροι τῶν σωματείων τῶν Ρομά εὐχαρίστησαν τὸν ὑφυπουργὸ γιὰ τὸ ἐνδιαφέρον του καὶ ζήτησαν τὴν ἐπίλυση διαφόρων προβλημάτων ὅπως τοῦ στεγαστικοῦ στὸ τέρμα τῆς ὁδοῦ Ἀδριανουπόλεως. Ὁ ὑπεύθυνος τοῦ Μουσείου Ἄντ. Λιάπης δήλωσε ὅτι εὐρύτερη φιλοδοξία εἶναι νὰ καταστεῖ ἡ Κομοτηνὴ πολιτισμικὴ πρωτεύουσα τῶν Ρομὰ τῆς Χερσονήσου τοῦ Αἵμου καὶ τὸ πρόγραμμα τῆς καλαθοπλεκτικῆς προσανατολίζεται πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνση.
Πρέπει νὰ σημειωθεῖ ὅτι στὰ πλαίσια τοῦ προγράμματος θὰ πραγματοποιηθοῦν ὀργανωμένες ἐπιστημονικὲς ἐπιτόπιες ἔρευνες, θὰ καταρτισθεῖ Μητρῶο καλαθοπλεκτῶν τῆς Χερσονήσου τοῦ Αἵμου, θὰ μελετηθοῦν οἱ τεχνικὲς ποὺ ἐφαρμόζονται σὲ ἄλλες περιοχές, τὰ ὑλικὰ πλοκῆς ποὺ χρησιμοποιοῦνται, θὰ συλλεχθεῖ ἐπιπλέον ἐκθεσιακὸ ὑλικὸ γιὰ τὸν ἐμπλουτισμὸ τοῦ μουσείου καὶ γενικότερα μέσα ἀπὸ τὴν προβολὴ καὶ τὴ μελέτη τῆς καλαθοπλεκτικῆς θὰ ἐπιδιωχθεῖ ἡ στήριξη τῶν ἐναπομεινάντων τεχνιτῶν στὶς ὑπὸ μελέτη περιοχές.
Τὸ Μουσεῖο Καλαθοπλεκτικῆς, προκειμέ-νου νὰ στηριχθοῦν οἱ λιγοστοὶ καλαθοπλέκτες τῆς Θράκης, θὰ ὀργανώσει σύντομα τμῆμα πώλησης μικρῶν καλαθιῶν, ὥστε καὶ τὸ κοινὸ νὰ ἔρθει σὲ στενότερη ἐπαφὴ μὲ τὸ καλάθι καὶ τὶς κοινωνίες τῶν Ρομά, ἐγκαταλείποντας προκαταλήψεις καί στερεότυπα γι’ αὐτούς πού συχνά ὁδηγοῦν σέ ρατσιστική ἀντιμετώπισή τους.                           
Ν.Γ.

«…Εἶχε ἀναλάβει τότε τήν ὑπεράσπιση τοῦ Σαδίκ, ἑνός νέου πολιτευτῆ, πού ἄν δέν ἔφευγε πρόωρα θ’ ἀκούγαμε συχνά γι’ αὐτόν. Ἄν καί ποτέ δέν φημιζόταν γιά σταθερότητα στίς πολιτικές ἀφοσιώσεις της, στήν περίπτωση τοῦ Σαδίκ ἔδειχνε νά διακατέχεται ἀπό πραγματικό πάθος.
- Τί θά γίνει μέ τόν Σαδίκ; Θά ἀναγνωρίσετε τό πτυχίο του;
Μοῦ ἔθετε τό ἐρώτημα αὐτό Δευτέρα, Τετάρτη καί Παρασκευή. Τρίτη, Πέμπτη καί Σάββατο τηλεφωνοῦσα στό ΔΙΚΑΤΣΑ. – Ἀδύνατον! Θά πεθάνει τούς πελάτες του…
- Ἐπίτηδες τό κάνεις, ἐπέμενε ἡ Μαρία. Ἐπειδή εἶναι πολιτευτής τοῦ ΣΥΝ. (Δέν θυμᾶμαι ἀκριβῶς ἄν ἦταν τότε τοῦ ΚΚΕ Ἐσωτερικοῦ, τῆς ΕΑΡ ἤ τοῦ ΣΥΝ. Θά τή ρωτοῦσα, ἀλλά μήπως θά θυμᾶται καί ἡ ἴδια; Οὔτε θυμᾶμαι πῶς τελικά πῆρε τήν ἀναγνώριση τοῦ πτυχίου του ὁ Σαδίκ. Ὑποπτεύομαι ὅμως ὅτι ἄν κάποιος Δαφέρμος σκαλίσει τήν ὑπόθεση, θά μέ καταγγείλει γιά πολιτική παρέμβαση στή λειτουργία τῆς διοίκησης.) Εἶδες τί μοῦ ἔκανες Μαρία;…» 

Τό ἀπόσπασμα προέρχεται ἀπό τό τελευταῖο βιβλίο («Ζεϊμπέκικο καί Κόκα Κόλα», σελ. 70) τοῦ Γιάννη Καψῆ, ὑφυπουργοῦ Ἐξωτερικῶν ἐπί Ἀ. Παπανδρέου. Καί ναί μέν ὁ Θεός τῆς Ἑλλάδος τόν τουρκοπράκτορα πού ἀλάλιασε τή Θράκη τόν πῆρε νωρίς κοντά του, τό… μέσον του ὅμως συνεχίζει νά προσφέρει τίς ὑψηλές ὑπηρεσίες του/της στόν ἑλληνισμό ἀπό θέση πολύ πιό ἀναβαθμισμένη ἀπό ὅ,τι κάποτε, μέ τό ἴδιο ὡστόσο πάθος (ἐναντίον του).

      Οἱ µουσουλµάνοι Ροµά, 20.000 ἄτοµα περίπου, ζοῦν καὶ στοὺς τρεῖς νοµοὺς τῆς ἑλληνικῆς Θράκης, συγκεντρωµένοι σὲ συγκεκριµένες συνοικίες κυρίως τῆς Κοµοτηνῆς, τῆς Ξάνθης καὶ τῆς Ἀλεξανδρούπολης. Στὴν Κοµοτηνὴ συναντῶνται στὸ τέρµα τῆς ὁδοῦ Ἀδριανουπόλεως καὶ στὸν Ἥφαιστο, στὴν Ξάνθη στὴν περιοχὴ τοῦ Δροσεροῦ, τῆς Πετρελαιαποθήκης (Γκαζχανέ) καὶ τῆς Ρέµβης (Πούρναλικ), ἐνῶ στὴν Ἀλεξανδρούπολη στὴν περιοχὴ τῆς ὁδοῦ Ἄβαντος. Ὀλιγοµελεῖς ὁµάδες Ροµὰ ὑπάρχουν διάσπαρτες σὲ πολλὰ χωριὰ τῆς πεδινῆς Θράκης ἀλλὰ καὶ στὰ ὀρεινὰ ποµακοχώρια τόσο τοῦ νοµοῦ Ξάνθης ὅσο καὶ τοῦ νοµοῦ Ροδόπης. Στὰ ποµακοχώρια περιπλανιόντουσαν κυρίως σιδερᾶδες, κατασκευαστὲς ἀγροτικῶν ἐργαλείων ἀπαραίτητων γιὰ τὴν ὀρεινὴ γεωργία. Σηµαντικὸ µεταναστευτικὸ ρεῦµα δηµιουργήθηκε στὰ τέλη τῆς δεκαετίας τοῦ 1970 καὶ σὲ ὅλη τη διάρκεια τῆς δεκαετίας τοῦ 1980 µὲ κατεύθυνση τὰ µεγάλα ἑλληνικὰ ἀστικὰ κέντρα ἀλλὰ καὶ τὴν Εὐρώπη. Μερικὲς χιλιάδες Ροµὰ µεταναστῶν συναντῶνται σήµερα κυρίως στὴ Γερµανία καὶ πολὺ λιγότεροι στὴν Ὀλλανδία καὶ τὸ Βέλγιο. Δέκα περίπου οἰκογένειες ἀπὸ τὸν Ἥφαιστο στὴν περίοδο ἐκείνη ἔφθασαν µέχρι τὴν Αὐστραλία. Στὴν Ἀθήνα καὶ εἰδικότερα στὸ Βοτανικό, στὸ Γκάζι καὶ στὸν Κεραµικὸ ζοῦν ἀρκετοὶ ἐσωτερικοὶ µετανάστες Ροµὰ ἀπὸ τὴ Θράκη. Ἡ µετανάστευση πρὸς τὴν Τουρκία εἶναι σχεδὸν µηδενική.
(…) Μὲ κριτήριο τὴν κινητικότητά τους στὸν χῶρο, οἱ Ροµὰ ποὺ ζοῦν στὴν ἑλληνικὴ Θράκη θὰ µποροῦσαν νὰ διακριθοῦν σὲ ἑδραίους καὶ ἡµιεδραίους. Νοµάδες ἔπαψαν νὰ ὑπάρχουν ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τοῦ 20ου αἰ. Οἱ πρῶτες χαράξεις ἐθνικῶν συνόρων στὰ τέλη τοῦ 19ου αἰ. ἀκύρωσαν µία ἀπὸ τὶς σηµαντικότερες προϋποθέσεις τῶν νοµάδων: τὴν ἐλευθερία τῆς µετακίνησης.  Ἥφαιστος καὶ Ἀδριανουπόλεως εἶναι δυὸ χαρακτηριστικοὶ οἰκισµοὶ στὶς παρυφὲς τῆς Κοµοτηνῆς, ποὺ ἐκπροσωποῦν τὶς δυὸ παραπάνω γενικὲς κατηγορίες καὶ ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἄποψη ἐκφράζουν τὸ γενικότερο τοπίο τῶν κοινοτήτων τῶν Ροµά στὴ Θράκη. Συγκροτήθηκαν ἀπὸ πληθυσµοὺς ποὺ ἐγκατέλειψαν τὸν νοµαδισµὸ σὲ πολὺ διαφορετικὲς περιόδους καὶ κάτω ἀπὸ ἀνόµοιες συνθῆκες. Οἱ κάτοικοι τῆς Ἀδριανουπόλεως ἔχουν νωπὲς µνῆµες τοῦ νοµαδικοῦ ἢ ἡµι-νοµαδικοῦ τρόπου ζωῆς, σὲ ἀντίθεση µὲ τοὺς Ἡφαιστιῶτες οἱ ὁποῖοι δὲν διατήρησαν παρόµοιες µνῆµες, ἐπειδὴ ἀκριβῶς ἡ µόνιµη ἐγκατάσταση πραγµατοποιήθηκε πολὺ νωρίτερα καὶ µάλιστα σὲ περιοχὲς τῆς νότιας Βουλγαρίας (βόρειας Θράκης), ἀπὸ ὅπου λόγῳ τῶν Ρωσσοτουρκικῶν πολέµων τοῦ 1877-78 µετακινήθηκαν καὶ ἔφθασαν στὴν Κοµοτηνὴ µαζὶ µὲ ἄλλους µουσουλµάνους πρόσφυγες.
     Ἡ πλειοψηφία τῶν Ροµὰ τῆς Θράκης ἀπέβαλε τὴν τσιγγάνικη γλῶσσα εἴτε στὴ διάρκεια τῆς Ὀθωµανικῆς περιόδου, εἴτε στὴν περίοδο ἀπὸ τὸ 1920 καὶ µετά, µέσα στὰ ὅρια τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους. Σήµερα τὸ 80% µιλᾶ τουρκικὰ ἐνῶ ἕνα ποσοστὸ συρρικνούµενο σταδιακὰ διατηρεῖ ἀκόµη τὴν τσιγγάνικη, δηλαδὴ τὴ ροµανί, στὶς διαφορετικὲς διαλεκτικὲς της ποικιλίες. Βέβαια τὸ ποσοστὸ αὐτῶν ποὺ γνωρίζουν τσιγγάνικα εἶναι µεγαλύτερο, ἂν λάβουµε ὑπόψιν µας ὅτι σὲ πολλὲς ἀγροτικὲς περιοχὲς καὶ οἰκισµούς, ὅπως στὴ Μελέτη καὶ τὸν Πολύανθο, οἱ Ροµὰ πάνω ἀπὸ σαράντα ἢ πενήντα χρονῶν µιλοῦν καλά τή Ροµανί, ἀλλὰ δὲν τὴ χρησιµοποιοῦν στὴν ἐπαφὴ µὲ τὶς νεότερες γενιὲς, οἱ ὁποῖες µὲ τὴν ἐπίδραση τῆς τουρκικῆς τηλεόρασης, τῶν ἰδεολογικῶν συνθηκῶν ποὺ ἐπικρατοῦν στὴν περιοχὴ καὶ κυρίως τοῦ µειονοτικοῦ σχολείου ἀποτσιγγα-νοποιοῦνται γλωσσικὰ καὶ συνειδησιακά.
    Τὸ µειονοτικὸ σχολεῖο ἦταν ὁ κορυφαῖος µηχανισµὸς ἐπιβολῆς τῆς τουρκικῆς γλώσσας. Ὅσοι Ροµὰ ἦρθαν σὲ ἐπαφὴ µὲ τὴ λεγόµενη µειονοτικὴ ἐκπαίδευση ἔχασαν τὴ γλωσσικὴ καὶ συνειδησιακή τους ἰδιαιτερότητα. Στὶς δεκαετίες ποὺ ἀκολούθησαν τὸν Β΄ Παγκόσµιο Πόλεµο, οἱ περισσότεροι µειονοτικοὶ δάσκαλοι ἐµποτισµένοι μὲ τὶς ἀρχὲς τοῦ κεµαλισµοῦ ἐνδιαφέρονταν περισσότερο γιὰ τὸν ἐκτουρκισµὸ τῶν νεαρῶν µαθητῶν (Τσιγγάνων καὶ Ποµάκων) παρὰ γιὰ τὴν πνευµατικὴ τους προαγωγή, ἀκολουθώντας τὰ ἐκπαιδευτικὰ πρότυπα τῆς Τουρκίας, ὅπου ἀνάλογη ἐπιτυχία εἶχε ὁ ἐκεῖ ἐκπαιδευτικὸς µηχανισµὸς ἀπὸ τὸ 1930 καὶ µετά.
(…) Τὰ ρωµανὲ τῆς Θράκης ἔχουν τὶς ρίζες τους στὰ Χιντὶ καὶ στὶς ἄλλες γλῶσσες τῶν βορειοδυτικῶν Ἰνδιῶν. Ἐντάσσονται στὰ εὐρωπαϊκὰ ρωµανὲ ἰδιώµατα, σὲ ἀντιδιαστολὴ µὲ τὰ λοµαβρὲν (ἀρµενικά) καὶ τὰ ντοµαρὶ (ἀσιατικά) (…) Κατὰ τὴ διάρκεια τῆς συγγραφῆς τοῦ Γλωσσαρίου ἐντυπωσιάστηκα ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἄρχισα νὰ συναντῶ λέξεις ρουµανικές, ἀρµενικές, περσικές, σλαβικὲς κι ἔτσι δινόταν ἡ ἐντύπωση ὅτι ἀκολουθεῖ κανεὶς τὰ χνάρια τῶν ἀσταµάτητων τσιγγάνικων καραβανιῶν ποὺ διέσχισαν χιλιάδες χιλιόµετρα στὴν Ἀσία γιὰ νὰ φθάσουν στὴ Θράκη, ἀπὸ ὅπου καὶ διασκορπίστηκαν στὴν Εὐρώπη µέσα σέ ἕναν ἢ δυὸ αἰῶνες. Ἀλλὰ ἐξίσου ἐντυπωσιακὸ εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι στὴν ταπεινὴ γλῶσσα τῆς Ἀδριανουπόλεως ἔχουν διαφυλαχθεῖ βυζαντινοὶ τῦποι λέξεων οἱ ὁποῖοι πλέον ἔχουν ξεχαστεῖ στὴ νεοελληνικὴ: ζουµὶ (φαγητό), κουκουντὶ  (χαλάζι), λαλὶ (φωνή), ποῦρνα (δαµάσκηνο) κλπ. Ἀκόµα σὲ ὅλες τὶς τσιγγάνικες διαλέκτους τῶν χωρῶν τῆς Χερσονήσου τοῦ Αἵµου οἱ ἀριθµοὶ τριάντα καὶ σαράντα λέγονται στὰ ἑλληνικά..
(…) Ἐὰν ἐξετάσουµε τὴ ρωµανὶ τῆς Θράκης στὴ διαχρονική της πορεία θὰ διαπιστώσουµε ὅτι στὴ πρώτη µεταπελευθερωτικὴ δεκαετία (1920-30) ἦταν πλουσιότερη σὲ ρωµανὲ στοιχεῖα ἀπὸ ὅ,τι σήµερα. Ἄν ἡ φθίνουσα πορεία συνεχιστεῖ καί τὶς ἑπόµενες δεκαετίες, τότε ὅλο καὶ περισσότερες ἑλληνικὲς ἢ τουρκικὲς λέξεις θὰ καλύπτουν τὰ ἐννοιολογικά της πεδία, ὥστε κάποια στιγµὴ νὰ ἀποδιαρθρωθεῖ καὶ ἡ ἴδια ἡ δοµὴ τῆς γλώσσας…

(Ἀπό τήν ὁμιλία τοῦ  Ἀντώνη Λιάπη στόν Μορφωτικό Ὅμιλο Κομοτηνῆς, 12.12.05)

Στὶς 9-11 Δεκεμβρίου διοργανώθηκε στὴν Ἀθήνα ἀπὸ τὸ Διδασκαλεῖο Ξένων Γλωσσῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν διεθνὲς συνέδριο μὲ θέμα «Ἡ γλῶσσα σὲ ἕναν κόσμο ποὺ ἀλλάζει». Στὸ συνέδριο παρουσιάστηκαν γλωσσικά, ἐκπαιδευτικὰ καὶ κοινωνικὰ θέματα ποὺ ἀντανακλοῦν τὶς πολλαπλὲς χρήσεις τῆς γλώσσας στὸ σύγχρονο κόσμο. Δὲν ἔλειψαν καὶ οἱ εἰσηγήσεις ποὺ ἀφοροῦσαν θέματα μειονοτήτων καὶ διαπολιτισμικῆς ἀγωγῆς.
    Ὁ ἐκπαιδευτικὸς καὶ ὑποψήφιος διδάκτορας τοῦ ΑΠΘ Κάρολος Γεροβασιλείου ἔκανε εἰσήγηση μὲ θέμα «Στάσεις τῶν πομακόφωνων τῆς ὀρεινῆς Ξάνθης ἀναφορικὰ μὲ τὴν πιθανότητα εἰσαγωγῆς τῆς πομακικῆς γλώσσας στὴ μειονοτικὴ σχολικὴ ἐκπαίδευση». Μελετώντας τὶς γλωσσικὲς στάσεις τῶν πομακόφωνων κατοίκων τῆς ὀρεινῆς περιοχῆς τοῦ νομοῦ Ξάνθης ἀπέναντι στὴ μητρική τους γλῶσσα ἀλλὰ καὶ ἀπέναντι στὴν ἑλληνικὴ καὶ στὴν τουρκικὴ ὁ Κ. Γεροβασιλείου πῆρε συνεντεύξεις ἀπὸ κατοίκους στὸ χωριὸ Κένταυρος, ὅπου ὑπηρέτησε ἐπὶ μία πενταετία ὡς δάσκαλος. Παραθέτουμε ἀποσπάσματα ἀπὸ τὴν εἰσήγησή του:
 «Ἡ πομακικὴ γλῶσσα, ἀποκλεισμένη ἀπὸ τὴν ἐκπαίδευση καὶ ἀπὸ κάθε ἐπίσημη (κρατικὴ καὶ μή) δραστηριότητα, προφορικὴ καὶ μὴ τυποποιημένη, εὑρισκόμενη σὲ καθεστὼς διωγμοῦ ἀπὸ τὴν τουρκόφιλη ἡγεσία τῆς μουσουλμανικῆς μειονότητας ἦταν ἀναμενόμενο ὅτι δὲν θὰ μποροῦσε νὰ συγκεντρώσει πολλὲς θετικὲς γνωμοδοτήσεις ὡς πρὸς τὴν πιθανότητα ἔνταξής της στὸ μειονοτικὸ σχολικὸ σύστημα. Ὅπως ἀκριβῶς καὶ οἱ ἀρνητικὲς ἀξιολογήσεις, ἡ ἐπιχειρηματολογία τῆς ἀπόρριψης ἐπικεντρώνεται σὲ δυὸ βασικὰ σημεῖα: στὴν ἔλλειψη χρησιμότητας καὶ στὴν ἔλλειψη γραφῆς. Ὅμως οἱ πιὸ πολλοὶ ἐγκρίνουν (ἔστω καὶ ἂν ἀρχικὰ τὸ ἀπέρριπταν) τὴ χρησιμοποίηση τῶν πομακικῶν ἀπὸ τοὺς δασκάλους τοῦ ἑλληνόφωνου καὶ τοῦ τουρκόφωνου προγράμματος. Πιστεύουν τελικὰ ὅτι μπορεῖ πιθανὸν νὰ βοηθήσει στὴν καλύτερη ἐκμάθηση τῆς ἑλληνικῆς καὶ τῆς τουρκικῆς γλώσσας, εἰδικὰ στὶς πρῶτες τάξεις τοῦ δημοτικοῦ σχολείου, ἀφοῦ τὰ παιδιὰ ξέρουν μόνο πομακικά. Τὰ μαθήματα θὰ γίνονται κατανοητὰ καὶ οἱ μικροὶ μαθητὲς θὰ ἐπιτύχουν ὑψηλότερους ρυθμοὺς μάθησης. Πιὸ θετικὲς ἐμφανίζονται στὸ ζήτημα αὐτὸ οἱ σχολικὲς ἡλικίες ποὺ βιώνουν ἔντονα καὶ σύγχρονα τὸ πρόβλημα». Κλείνοντας τὴν εἰσήγησή του ὁ Κ. Γεροβασιλείου σημειώνει πώς, ἂν καὶ ἡ πομακικὴ γλωσσικὴ κοινότητα φαίνεται νὰ ἀντιτίθεται στὴν ἰδέα εἰσαγωγῆς τῆς πομακικῆς στὸ σχολεῖο, «ἡ πιθανὴ αὔξηση τοῦ οἰκονομικοῦ καὶ κοινωνικοῦ κύρους τῆς πομακικῆς καθὼς καὶ τῆς χρησιμότητάς της σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν τυποποίησή της μᾶλλον θὰ ἄλλαζε αὐτὴ τὴν ἀρνητικὴ στάση».
   Στὸ ἴδιο συνέδριο οἱ Τζεμαλὴ Μηλιαζὴμ καὶ Ν. Κόκκας μίλησαν μὲ θέμα «Ἡ συνύπαρξη γλωσσικῶν ὁμάδων στὴ Θράκη καὶ ὁ ρόλος τῆς ἐκπαίδευσης στὴ διαπολιτισμικὴ ἐπικοινωνία». Στὴν εἰσήγηση ἐξετάστηκαν οἱ κοινωνικὲς καὶ ἐκπαιδευτικὲς διαστάσεις τῆς γλωσσικῆς συνύπαρξης στὴ Θράκη, οἱ δυσκολίες ἀλλὰ καὶ οἱ δυναμικὲς ποὺ ἀναπτύσσονται. Διερευνήθηκαν οἱ χῶροι ὅπου ἐκδηλώνεται ἡ διαπολιτισμικὴ / διαγλωσσικὴ ἐπικοινωνία καὶ περιγράφηκαν οἱ γλωσσικὲς ὁμάδες ποὺ συνυπάρχουν, μὲ ἀναφορὰ στὸ θεσμικὸ πλαίσιο, ἰδιαίτερα σὲ σχέση μὲ τὴν ἔνταξη  στὴν ἐκπαιδευτικὴ διαδικασία. Ἔμφαση δόθηκε στὶς μαθησιακὲς δυσκολίες ποὺ παρουσιάζουν οἱ δίγλωσσοι ἢ τρίγλωσσοι μαθητὲς καὶ στοὺς τρόπους ποὺ τὶς ξεπερνοῦν. Οἱ Τ. Μηλιαζὴμ καὶ Ν. Κόκκας τόνισαν ὅτι  οἱ ὑπάρχουσες πληθυσμιακὲς ὁμάδες στὴ Θράκη, μὲ τὸ δικό της ἡ κάθε μία πολιτισμικὸ καὶ γλωσσικὸ σύστημα ἀναφορᾶς, διαμόρφωσαν συγκεκριμένους τρόπους ἐπικοινωνίας μεταξὺ τους καί, παρὰ τὶς ὅποιες διαφορές, ἦταν πάντοτε ἔντονη σὲ ὅλους ἡ αἴσθηση τῆς κοινότητας.   Εἰδικότερα, ἡ ἁρμονικὴ συνύπαρξη χριστιανῶν καὶ μουσουλμάνων ἀποτυπώνεται μέσα ἀπὸ μία γλωσσικὴ ἐπικοινωνία ποὺ βασίζεται στὴν ἀλληλοαποδοχὴ καὶ τὴν ὑπέρβαση τῆς ἑτερότητας. Οἱ μουσουλμάνοι τῆς Δυτικῆς Θράκης (Τουρκογενεῖς-Πομάκοι-Ρωμά) δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀντιμετωπίζονται  ὡς μία ὁμοιογενὴς ὁμάδα μὲ ἑνιαῖα ἐθνοτικὰ ἀντανακλαστικά.  Ὁ αὐτοπροσδιορισμὸς τους περνάει συχνὰ μέσα ἀπὸ τὶς συμπληγάδες θεσμικῶν ἢ ἐξωγενῶν παρεμβάσεων τόσο στὸ ἐπίπεδό τῆς θρησκείας, ὅσο καὶ στὸ ἐπίπεδο τῆς γλώσσας καὶ τῆς κουλτούρας. Γιὰ τὴν δημόσια ἐκπαίδευση οἱ εἰσηγητὲς ἀνέφεραν πὼς ἀποτελεῖ γιὰ τὶς γλωσσικὲς ὁμάδες τῆς Θράκης μέσον διαπολιτισμικῆς ἐπικοινωνίας καὶ καλλιέργειας τοῦ ἀμοιβαίου σεβασμοῦ τῆς ἑτερότητας. Ἡ ἑτερότητα αὐτὴ ἀναδεικνύεται ἀπὸ ἀντικειμενικὸ ἐπικοινωνιακὸ κώλυμα σὲ συγκριτικὸ πολιτισμικὸ πλεονέκτημα. Ὅμως, τὸ μειονοτικὸ σχολεῖο ἀναφορικὰ μὲ τοὺς μουσουλμάνους, ἀποδεικνύεται στὴν πράξη ἀναποτελεσματικὸ τόσο ὡς πρὸς τὴν ἐκμάθηση τῶν μητρικῶν γλωσσῶν τῶν μουσουλμάνων ὅσο καὶ ὡς πρὸς τὴν διδασκαλία τῆς ἑλληνικῆς. Συνέπεια τοῦ γεγονότος αὐτοῦ εἶναι οἱ μαθησιακὲς δυσκολίες ἀλλὰ καὶ ἡ ἀναπαραγωγὴ συγκεκριμένων γλωσσικῶν στάσεων, ὅπως ἡ αὐτο-ὑποβάθμιση τῆς μητρικῆς γλώσσας στὴν περίπτωση τῶν Πομάκων καὶ τῶν Ρωμὰ καὶ ἡ πολλαπλὴ λειτουργία τῆς μητρικῆς γλώσσας σὲ διαφορετικὰ συμφραζόμενα.