Εδώ και έναν περίπου χρόνο η κυβέρνηση Τσίπρα αποφάσισε να εκχωρήσει στην Τουρκία ένα ακόμη τιμάριο στη Θράκη, παλαιόθεν διεκδικούμενο: την προσχολική εκπαίδευση. Καθώς τα προηγούμενα χρόνια (της Συνθήκης της Λωζάνης, της Μορφωτικής Συμφωνίας του 1951 και των Μορφωτικών Πρωτοκόλλων του 1968) δεν υφίστατο ο θεσμός που σήμερα έγινε υποχρεωτικός, δεν συμπεριλήφθηκε στο πλαίσιο της «μειονοτικής» ζώνης.

Όλα τα τελευταία χρόνια, λοιπόν, το εκπαιδευτικό αιτηματολόγιο της Άγκυρας, είτε διαβιβάζεται από τους μειονοτικούς βουλευτές είτε από έξαλλους πράκτορες, εκπροσώπους συλλογικοτήτων, ξεκινάει με τα «δίγλωσσα νηπιαγωγεία». Ο φόβος των Τούρκων είναι μην τυχόν και μάθουν τα μουσουλμανόπουλα ελληνικά, μην τυχόν και νιώσουν την Ελλάδα ως πατρίδα τους. Εξ ου και η πίεση, όπου μπορούν, υπέρ των μειονοτικών –διάβαζε τουρκικών– σχολείων, τώρα και των νηπιαγωγείων.

Πέρυσι, λοιπόν, το Υπουργείο Παιδείας μέσω του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), ξεκίνησε ένα ευρωπαϊκό πιλοτικό πρόγραμμα ύψους 400.000 ευρώ, που θα βάλει στα νηπιαγωγεία μουσουλμανικών οικισμών μειονοτικούς νηπιαγωγούς (οι πλειονοτικοί υποψήφιοι αποκλείστηκαν ρητώς!) δίπλα στους ήδη υπηρετούντες, «για την διευκόλυνση της επικοινωνίας με τα νήπια».

Σε πρώτη φάση σε έξι νηπιαγωγεία, μετά σε 25 και τέλος –αφού φυσικά πρώτα διαπιστωθεί η «απόλυτη επιτυχία» του προγράμματος– σε όλα. Οι αντιδράσεις φρέναραν την εφαρμογή του προγράμματος τη χρονιά 2017-18, αλλά στη διάρκεια του περασμένου καλοκαιριού φάνηκε πως υπήρχε πρόθεση στο υπουργείο Παιδείας να το τρέξει.

Πράγματι, υπογράφηκαν τον Αύγουστο οι πρώτες συμβάσεις και έγινε προσπάθεια να μπουν οι έξι πρώτες στα νηπιαγωγεία. Ευτυχώς για όλους μας, οι νηπιαγωγοί αντιλήφθηκαν πολύ καλά τι θα σήμαινε μια τέτοια εξέλιξη για τον τόπο μας, αλλά και για τις θέσεις εργασίας τους. Έτσι οι αντιδράσεις τους δεν κάμφθηκαν (η φωτό είναι από την διαδήλωσή τους στην πλατεία της Κομοτηνής στις 11/9/2017).

Το αποτέλεσμα ήταν να έρθουν από την Αθήνα ο γενικός γραμματέας Α. Νοταράς και η επιστημονική υπεύθυνη Μ. Σφυρόερα, ώστε μαζί με τον άλλον φυσικό αυτουργό του εγκλήματος, τον Γ. Μαυρομμάτη του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, να πείσουν τις νηπιαγωγούς για την χρησιμότητα του προγράμματος. Τίποτε δεν κατάφερε το τρίο, παρά την έρευνα στους ισπανόφωνους των ΗΠΑ, αλλά και την «πολιτική απόφαση» της κυβέρνησης που επικαλέστηκαν.

Ο κλεφτοπόλεμος αντέχει

Παραμονές Χριστουγέννων ανακοινώθηκαν τα έξι νηπιαγωγεία όπου θα πήγαιναν οι επιλεχθείσες μειονοτικές νηπιαγωγοί: Αριαννά, Πάσος, Ασώματος, Πάχνη, Άλμα, Κύρνος. Για τις νηπιαγωγούς των συγκεκριμένων χωριών που αρνούνταν σταθερά να συνεργαστούν στο πρόγραμμα έγινε και προσπάθεια δελεασμού τους με 300 ευρώ μηνιαία οδοιπορικά όσο θα διαρκεί το πρόγραμμα. Και πάλι τίποτε δεν πέτυχαν: τους τα πέταξαν στα μούτρα! Οι ίδιες κλήθηκαν να συμμετάσχουν σε απογευματινή επιμόρφωση (14/2/2018) και το αρνήθηκαν, όπως το δικαιούνταν.

Η μία από τις δύο συμβούλους-επιμορφώτριες αρνήθηκε κι αυτή τη συμμετοχή της. Η άλλη δυστυχώς υπέκυψε στην πίεση. Ορίστηκε η επιμόρφωση να γίνει σε εργάσιμη ώρα, αλλά και τότε η μεν Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδας κήρυξε τρίωρη στάση εργασίας και άλλη μία συνεχόμενη τρίωρη ο τοπικός διδασκαλικός σύλλογος, με αποτέλεσμα και πάλι να υπάρξει ματαίωση (26/2/2018). Ο κλεφτοπόλεμος των εκπαιδευτικών αντέχει! Πώς μπορεί, όμως, ένα τέτοιο μείζον θέμα να περνάει στα αζήτητα της ειδησεογραφίας;

Πώς μπορεί μια κυβέρνηση να παραδίδει όποιο εθνικής σημασίας ζήτημα θέλει ουσιαστικά στα χέρια ξένης χώρας και να έχει απέναντί της μόνο συνδικαλιστές, να μην τρέχει τίποτε για την υπόλοιπη κοινωνία; Την απάντηση την έδωσε ίσως η Ντόρα Μπακογιάννη, επισκεπτόμενη πρόσφατα την Κομοτηνή (6/1/2018), όταν «δεσμεύτηκε» για την ίδρυση μειονοτικών νηπιαγωγείων! Είναι λοιπόν συναινετική στο κομματικό επίπεδο η εκποίηση;

Φταίει η απαξίωση της γνώσης, η κυριαρχία της εικόνας, η αδυναμία συγκέντρωσης της σκέψης και η αποθέωση της χρησιμοθηρίας, που απαντώνται σε κάθε χώρα του δυτικού τουλάχιστον κόσμου. Φταίει η πνευματική νωθρότητα και η λογική της ήσσονος προσπάθειας, που ειδικά στην Ελλάδα συνδέεται και με την απουσία κάποιας επαγγελματικής διεξόδου μετά το 12χρονο σχολείο. Φταίει η κοινωνική διάλυση και η συνακόλουθη καταστροφή του εκπαιδευτικού κλίματος στις σχολικές αίθουσες (δεν είναι άμοιροι ευθυνών και οι διδάσκοντες). Ευθύνονται όμως και άλλοι παράγοντες, περισσότερο ελέγξιμοι και λιγότερο αόριστοι, στους οποίους θα αναφερθούμε κατωτέρω.

Τα τελευταία χρόνια έχει επικρατήσει διεθνώς μια διαφορετική αντίληψη για την διδακτική των Μαθηματικών. Αυτό που προέχει είναι η «ανακάλυψη» του κανόνα, η συνεργατική προσέγγιση, η κατανόηση μέσα από διαφορετικές διαδρομές και εμπειρίες. Ταυτοχρόνως υποβαθμίζεται η αλήθεια που προσφέρουν τα μαθηματικά, η αξία του κανόνα, της μεθοδολογίας και της αποστήθισης αλλά και αυτών των γνώσεων. Αυτό συμβαίνει στα πλαίσια μιας (κατανοητής) αντίδρασης στον θετικισμό, στον ατομισμό και στην «παπαγαλία», όμως έτσι παραμερίζεται μέγα μέρος της ουσίας της σχολικής διδασκαλίας και όλα ανάγονται στο «ταξίδι προς τη γνώση». Άνθρωποι σοβαροί και επιστήμονες επαρκείς συγγράφουν – κατά παραγγελία του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και των «ειδικών» του Υπουργείου Παιδείας – σχολικά εγχειρίδια με προγραμματικές θέσεις τις νέες αυτές προτεραιότητες, που όμως δείχνουν να αγνοούν βασικούς παράγοντες, οι οποίοι τελικά υπονομεύουν την ανωτέρω στοχοθεσία: την έλλειψη χρόνου για τους διδάσκοντες και την έλλειψη ενδιαφέροντος για τους διδασκόμενους. Το πρώτο ελλείπον στοιχείο είναι αντικειμενικό, μη αντιμετωπίσιμο και ακυρώνει στην πράξη όσα σχεδιάστηκαν στο (σκανδιναβικό;) εργαστήριο. Το δεύτερο αφορά μια ολοένα και μεγαλύτερη πλειοψηφία και δεν αναιρείται ούτε με τον χαρισματικότερο δάσκαλο ούτε με το επαρκέστερο μαθητικό υλικό. Οι σχεδιαστές των εγχειριδίων και των αναλυτικών προγραμμάτων μάλλον προβάλλουν τις δικές τους ανάγκες – επιθυμίες – προτεραιότητες και φαίνεται να αγνοούν την σύγχρονη κοινωνική και σχολική πραγματικότητα, όπου το «ορέγεσθαι ιδείν» σχεδόν έχει εκλείψει. Αυτή δε η εξαφανισμένη όρεξη για μάθηση δεν επανέρχεται ούτε με πολύχρωμες ζωγραφιές, ούτε με γλαφυρά παραδείγματα, ούτε με παιχνιδιάρικες παρουσιάσεις της διδακτέας ύλης. Αντιθέτως, όταν ακυρώνεται ο αυστηρός χαρακτήρας των μαθηματικών, όταν χαώνεται ακόμα κι αυτό το κατ’ εξοχήν οργανωμένο γνωστικό πεδίο, θίγουμε καίρια ακριβώς το πνεύμα του. Δεν είναι οι φιοριτούρες που θα κάνουν αγαπητό το μάθημα αλλά η ευχερής κατανόησή του. Διαφορετικά μόνο ζημιά γίνεται καθώς δεν μένει καμμία βεβαιότητα στον μαθητή και ο απόλυτος σχετικισμός εδραιώνεται στον νου του. Ήδη από την αρχαιότητα γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει «βασιλική οδός για τη Γεωμετρία»: δεν μπορούμε όλα να τα μετατρέψουμε σε διασκεδαστικό παιχνίδι αλλά ούτε και ενδείκνυται κάτι τέτοιο όταν απευθυνόμαστε σε μεγάλα παιδιά – δεν υπάρχει λόγος να μεταφέρουμε τον παλιμπαιδισμό της εποχής μας και στην επόμενη γενιά!

Όταν λοιπόν ακυρωθεί εκ των πραγμάτων στην τάξη το «μαθαίνω να μαθαίνω», σύνθημα ευπώλητο στην αγορά του εκπαιδευτικού και πολιτικού λαϊκισμού, δεν μένει τίποτε από μάθηση. Αυτό δεν είναι πια υπόθεση εργασίας αλλά δυστυχώς απτή πραγματικότητα, που ουδόλως απασχολεί τους υπευθύνους της Εκπαίδευσης (όπως και καθετί σοβαρό στον χώρο). Αν όμως πιστεύουμε ότι η παιδεία είναι η μόνη ελπίδα του τόπου μας, και με δεδομένο πως τα μαθηματικά είναι το κατ’ εξοχήν μάθημα λογικής υποδομής, θα έπρεπε να έχουμε χάσει τον ύπνο μας με την κατάσταση που περιγράψαμε, και με ό,τι αυτή σημαίνει για την πνευματική συγκρότηση και τη μορφωτική σκευή των επόμενων γενιών των Ελλήνων.

Υ.Γ. Προφανώς δεν μπορεί να μεταφερθεί εδώ η διδακτική εμπειρία προς τεκμηρίωση των γραφομένων. Μπορεί όμως να τεκμηριωθεί δειγματοληπτικά μέσα από σχολικά βιβλία (πχ της Ε΄ Δημοτικού) που απέχουν δεκαετίες το φαινόμενο που εντοπίζουμε ως πρόσθετο επιβαρυντικό παράγοντα.

Ποιές ἦταν αὐτές οἱ θέσεις τοῦ Ντερντιμάν; Ὅτι ἡ μειονότητα εἶναι τουρκική καί μόνο τά τουρκικά ἔχουν θέση στήν ἐκπαίδευσή της (πέρα ἀπό τά ἑλληνικά), ὅτι ὅλες οἱ ἀλλαγές στήν μειονοτική ἐκπαίδευση πρέπει νά γίνονται σέ συνεννόηση μέ τήν «μειονότητα» καί τούς ἐκπαιδευτικούς της (δηλ. μέ τήν Ἄγκυρα), ὅτι οἱ δάσκαλοι πού βγαίνουν γιά τά μειονοτικά σχολεῖα πρέπει νά πηγαίνουν γιά σεμινάρια στήν Τουρκία καί ἄλλα τέτοια ἐξωφρενικά πού διεκδικεῖ ἡ γείτων, εἴτε ἄμεσα εἴτε διά στόματος διαφόρων πρακτόρων της.
Γιά ὅλα τοῦτα κανείς δέν ἀσχολήθηκε μαζί του. Οὔτε καί μέ τήν παρουσία του πάντα πίσω ἀπό τόν Τοῦρκο Πρόξενο ἤ στίς γιορτές τοῦ «Τούρκου δασκάλου» (24-11) Ἐπειδή ὅμως ἰσχύει κι ἐδῶ – ὅπως παντοῦ – τό «δῶσε θάρρος στόν χωριάτη…», εἴχαμε καί συνέχεια. Συγκεκριμένα, στίς παραμονές τῆς 28ης Ὀκτωβρίου 2010, κάποιοι πλειονοτικοί δάσκαλοι ἔκαναν τό «λάθος» νά δώσουν γιά ἀπαγγελία σέ παιδιά μουσουλμάνων ποιήματα πού μιλοῦσαν γιά «ἑλληνόπουλα», κτλ. Ὁ κύριος διευθυντής ἐξεμάνη καἰ προκάλεσε ἀντίδραση τῶν γονέων τοῦ χωριοῦ, οἱ ὁποῖοι καί δέν ἔστειλαν τά παιδιά τους στή σχολική γιορτή. Μάλιστα τότε ὁ Ντερντιμάν ἀφενός ἔβγαλε ἀνακοίνωση πώς «στηρίζει» τή στάση τῶν γονέων (ὄχι πώς αὐτός τήν ὑποδαύλισε, ἀλλοίμονο…) κι ἀφετέρου ἔστειλε ἐπιστολή διαμαρτυρίας στήν τότε ὑπουργό Παιδείας Διαμαντοπούλου, προειδοποιώντας γιά περαιτέρω ἀντιδράσεις.

Ἄς σημειωθεῖ ὅτι τότε διανύαμε προεκλογική περίοδο καί ὁ Ντερντιμάν ἦταν καί ὑποψήφιος περιφερειακός σύμβουλος μέ τόν συνδυασμό τοῦ Παυλίδη (ΝΔ). Ἡ σχολική χρονιά 2010-2011 πέρασε χωρίς παρατράγουδα. Τήν ἑπόμενη ὅμως, στίς ἀρχές τοῦ φθινοπώρου 2011, ὁ Ντερντιμάν ἀντικαταστά-θηκε ἀπό διευθυντής στό σχολεῖο του, ἀφοῦ ἔγινε συγχώνευση τῶν δύο σχολείων τοῦ χωριοῦ καί τοποθετήθηκε (φυσικά καί νομίμως) ὁ ἔχων τά περισσότερα προσόντα. Ὁ ἴδιος ἀντέδρασε, δήλωσε ὅτι παραιτεῖται («Ροντόπ Ρουζγκαρί», 18-10-2011) καί δέν πάτησε τό πόδι του στή δουλειά γιά 5 μῆνες, χωρίς νά ὑποβάλει ὅμως παραίτηση! Διενεργήθηκε, βεβαίως, ΕΔΕ σέ βάρος του καί τιμωρήθηκε μέ 6μηνη ἀπομάκρυνση ἀπό τά καθήκοντά του, ἄνευ ἀποδοχῶν ἐννοεῖται. Κατόπιν ἐπέστρεψε σάν νά μήν τρέχει τίποτε καί συνέχισε νά παριστάνει τόν διωκόμενο ἐπειδή δέν τόν πλήρωναν γιά ὅσο καθόταν στό σπίτι του (!), δίνοντας συνεντεύξεις σ’ αὐτό τό μῆκος κύματος. Λίγο μετά προβαίνει σέ νέα πρόκληση. Διατάσσεται νέα ΕΔΕ, πού ἀποδεικνύει ὅτι ὁ κύριος Ντερντιμάν φόρτωσε χρέη χιλιάδων εὐρώ στό σχολεῖο καθώς ἔπαιρνε διαρκῶς τηλέφωνα στήν Τουρκία! Τώρα τό χρέος αὐτό προσφέρθηκαν κάποιοι μειονοτικοί δάσκαλοι νά τό …μοιραστοῦν! Μάλιστα ὁ Σύλλογός τους (ὅπου προήδρευε μέχρι προσφάτως ὁ Ἰμπραχήμ Μεχμέτ, τῆς ἰδίας γραμμῆς) ἀπό κοινοῦ μέ τόν ἀντίστοιχο σύλλογο τῆς Ξάνθης, ἀπηύθυνε ἐπιστολή στόν ὑπουργό Παιδείας, Κ. Ἀρβανιτόπουλο (29-11-2012) πρός ὑπεράσπιση τοῦ Ντερντιμάν καί ζητώντας νά πάψουν οἱ ΕΔΕ σέ βάρος ΕΠΑΘιτῶν γιά… ἥσσονος σημασίας θέματα! Γιά τά τηλεφωνήματα στήν Τουρκία μάλιστα ἐπικαλεῖται τήν δήλωση τοῦ Ντερντιμάν πώς ἐπρόκειτο γιά συνεννοήσεις μέ Τούρκους συναδέλφους του γιά τή διοργάνωση ἐπιμορφωτικοῦ σεμιναρίου!
Ὁ κ. Ντερντιμάν ἐπανεξελέγη στίς 5/12/12 πρῶτος μέ 98 ψήφους (στίς 170) τοῦ σωματείου καί πάει γιά νέα θητεία. Ρωτᾶμε λοιπόν κάθε ἁρμόδιο: Ὑπάρχει ἤ δέν ὑπάρχει νέος δημοσιοϋπαλληλικός κώδικας πού προβλέπει ποινές προσωρινῆς καί ὁριστικῆς ἀργίας γιά ὅσους ἔχουν σέ βάρος τους ποινικές ἤ πειθαρχικές διώξεις καί ὄχι μόνο; Τί προβλέπει ὁ νόμος 4057/12 γιά δημοσίους ὑπαλλήλους καί γιά τά πειθαρχικά παραπτώματα; Ἄν οἱ συμπεριφορές σάν τήν ἀνωτέρω περιγραφείσα δέν ἐπισύρουν κάποια σοβαρή ποινή, τότε ποιές τήν ἐπισύρουν; Καί θά τόν ἔχουμε κι ἐκπρόσωπο τῶν δασκάλων τῆς Ροδόπης;