Εδώ και έναν περίπου χρόνο η κυβέρνηση Τσίπρα αποφάσισε να εκχωρήσει στην Τουρκία ένα ακόμη τιμάριο στη Θράκη, παλαιόθεν διεκδικούμενο: την προσχολική εκπαίδευση. Καθώς τα προηγούμενα χρόνια (της Συνθήκης της Λωζάνης, της Μορφωτικής Συμφωνίας του 1951 και των Μορφωτικών Πρωτοκόλλων του 1968) δεν υφίστατο ο θεσμός που σήμερα έγινε υποχρεωτικός, δεν συμπεριλήφθηκε στο πλαίσιο της «μειονοτικής» ζώνης.

Όλα τα τελευταία χρόνια, λοιπόν, το εκπαιδευτικό αιτηματολόγιο της Άγκυρας, είτε διαβιβάζεται από τους μειονοτικούς βουλευτές είτε από έξαλλους πράκτορες, εκπροσώπους συλλογικοτήτων, ξεκινάει με τα «δίγλωσσα νηπιαγωγεία». Ο φόβος των Τούρκων είναι μην τυχόν και μάθουν τα μουσουλμανόπουλα ελληνικά, μην τυχόν και νιώσουν την Ελλάδα ως πατρίδα τους. Εξ ου και η πίεση, όπου μπορούν, υπέρ των μειονοτικών –διάβαζε τουρκικών– σχολείων, τώρα και των νηπιαγωγείων.

Πέρυσι, λοιπόν, το Υπουργείο Παιδείας μέσω του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), ξεκίνησε ένα ευρωπαϊκό πιλοτικό πρόγραμμα ύψους 400.000 ευρώ, που θα βάλει στα νηπιαγωγεία μουσουλμανικών οικισμών μειονοτικούς νηπιαγωγούς (οι πλειονοτικοί υποψήφιοι αποκλείστηκαν ρητώς!) δίπλα στους ήδη υπηρετούντες, «για την διευκόλυνση της επικοινωνίας με τα νήπια».

Σε πρώτη φάση σε έξι νηπιαγωγεία, μετά σε 25 και τέλος –αφού φυσικά πρώτα διαπιστωθεί η «απόλυτη επιτυχία» του προγράμματος– σε όλα. Οι αντιδράσεις φρέναραν την εφαρμογή του προγράμματος τη χρονιά 2017-18, αλλά στη διάρκεια του περασμένου καλοκαιριού φάνηκε πως υπήρχε πρόθεση στο υπουργείο Παιδείας να το τρέξει.

Πράγματι, υπογράφηκαν τον Αύγουστο οι πρώτες συμβάσεις και έγινε προσπάθεια να μπουν οι έξι πρώτες στα νηπιαγωγεία. Ευτυχώς για όλους μας, οι νηπιαγωγοί αντιλήφθηκαν πολύ καλά τι θα σήμαινε μια τέτοια εξέλιξη για τον τόπο μας, αλλά και για τις θέσεις εργασίας τους. Έτσι οι αντιδράσεις τους δεν κάμφθηκαν (η φωτό είναι από την διαδήλωσή τους στην πλατεία της Κομοτηνής στις 11/9/2017).

Το αποτέλεσμα ήταν να έρθουν από την Αθήνα ο γενικός γραμματέας Α. Νοταράς και η επιστημονική υπεύθυνη Μ. Σφυρόερα, ώστε μαζί με τον άλλον φυσικό αυτουργό του εγκλήματος, τον Γ. Μαυρομμάτη του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, να πείσουν τις νηπιαγωγούς για την χρησιμότητα του προγράμματος. Τίποτε δεν κατάφερε το τρίο, παρά την έρευνα στους ισπανόφωνους των ΗΠΑ, αλλά και την «πολιτική απόφαση» της κυβέρνησης που επικαλέστηκαν.

Ο κλεφτοπόλεμος αντέχει

Παραμονές Χριστουγέννων ανακοινώθηκαν τα έξι νηπιαγωγεία όπου θα πήγαιναν οι επιλεχθείσες μειονοτικές νηπιαγωγοί: Αριαννά, Πάσος, Ασώματος, Πάχνη, Άλμα, Κύρνος. Για τις νηπιαγωγούς των συγκεκριμένων χωριών που αρνούνταν σταθερά να συνεργαστούν στο πρόγραμμα έγινε και προσπάθεια δελεασμού τους με 300 ευρώ μηνιαία οδοιπορικά όσο θα διαρκεί το πρόγραμμα. Και πάλι τίποτε δεν πέτυχαν: τους τα πέταξαν στα μούτρα! Οι ίδιες κλήθηκαν να συμμετάσχουν σε απογευματινή επιμόρφωση (14/2/2018) και το αρνήθηκαν, όπως το δικαιούνταν.

Η μία από τις δύο συμβούλους-επιμορφώτριες αρνήθηκε κι αυτή τη συμμετοχή της. Η άλλη δυστυχώς υπέκυψε στην πίεση. Ορίστηκε η επιμόρφωση να γίνει σε εργάσιμη ώρα, αλλά και τότε η μεν Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδας κήρυξε τρίωρη στάση εργασίας και άλλη μία συνεχόμενη τρίωρη ο τοπικός διδασκαλικός σύλλογος, με αποτέλεσμα και πάλι να υπάρξει ματαίωση (26/2/2018). Ο κλεφτοπόλεμος των εκπαιδευτικών αντέχει! Πώς μπορεί, όμως, ένα τέτοιο μείζον θέμα να περνάει στα αζήτητα της ειδησεογραφίας;

Πώς μπορεί μια κυβέρνηση να παραδίδει όποιο εθνικής σημασίας ζήτημα θέλει ουσιαστικά στα χέρια ξένης χώρας και να έχει απέναντί της μόνο συνδικαλιστές, να μην τρέχει τίποτε για την υπόλοιπη κοινωνία; Την απάντηση την έδωσε ίσως η Ντόρα Μπακογιάννη, επισκεπτόμενη πρόσφατα την Κομοτηνή (6/1/2018), όταν «δεσμεύτηκε» για την ίδρυση μειονοτικών νηπιαγωγείων! Είναι λοιπόν συναινετική στο κομματικό επίπεδο η εκποίηση;

Οἱ συναντήσεις δέν πῆγαν ὅπως θά ἤθελαν οἱ λεγάμενοι, καθώς οἱ νηπιαγωγοί δέν ἔδειξαν νά τρῶνε κουτόχορτο. Στήν πραγματικότητα ἔμειναν ἀναπάντητα τά ἐρωτήματά τους: γιατί δέν ἔγινε κάποια συνεννόηση πρίν δρομολογηθεῖ ἡ ἐφαρμογή τοῦ προγράμματος (ὅπως συμβαίνει συνήθως), γιατί δέν ἐλήφθη ὑπόψιν ἀπό παιδαγωγικῆς ἀπόψεως ἡ κατάσταση στά νηπιαγωγεῖα τῆς Θράκης (ἔγινε ἐπίκληση κάποιων ἐρευνῶν γιά τούς ἰσπανόφωνους στίς ΗΠΑ!), γιατί δέν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ καθολική ἀντίδραση τοῦ κλάδου. Ὁ μέν Νοταράς δήλωσε πώς πρόκειται γιά πολιτική ἀπόφαση (ΣΣ: δηλαδή γιά παραχώρηση τῆς Κυβέρνησης Σύριζα στήν Τουρκία, αὐτό καί μόνο), ὁ δέ Μαυρομμάτης εἶπε τρεῖς φορές γιά τούς “Τούρκους” μιλώντας γιά τήν μειονότητα, κι ὅταν τόν ἐγκάλεσαν διεκδίκησε καί δάφνες ἀντιστασιακοῦ λόγῳ τῶν πεποιθήσεών του! Δηλαδή διατηρεῖ τό δικαίωμα νά θεωρεῖ Τούρκους λ.χ. τούς Πομάκους κατοίκους τῆς Πάχνης καί τοῦ Ἅλματος; Τότε διατηροῦμε κι ἐμεῖς τό δικαίωμα νά θεωροῦμε αὐτόν Τοῦρκο, σωστά;
Οἱ συναντήσεις δέν ἔβγαλαν κάτι. Οἱ νηπιαγωγοί δήλωσαν πώς δέν δέχονται τό πρόγραμμα στίς τάξεις τους, ἐφόσον ἔχουν τό δικαίωμα αὐτό, οἱ δέ ἐπιστήμονες ἀποχώρησαν φανερά ἐκνευρισμένοι, ἐνῶ κανονικά θά ἔπρεπε νά φύγουν εὐχαριστημένοι πού κανένας δέν βρέθηκε νά τούς φτύσει γιά τό πρόστυχο ἐγχείρημα πού ἀνέλαβαν.

Τά γράφαμε ἐξαρχῆς: ποιός εἶναι ὁ λόγος πού ὤθησε τό ὑπουργεῖο Παιδείας σέ μιά τέτοια πρωτοβουλία; Δέν αὐξάνεται σταθερά ἡ συμμετοχή τῶν μουσουλμανοπαίδων στά δημόσια νηπιαγωγεῖα; Δέν ἐπιδιώκουμε τήν ἑλληνομάθεια καί τήν ἔνταξή τους στήν ἑλληνική κοινωνία; Γιατί ἐξαπολύεται ἕνα τέτοιο – πιθανότατα ἀντισυνταγματικό – μέτρο, καλώντας “μέλη τῆς μειονότητας” νά διοριστοῦν στίς δημιουργούμενες θέσεις; Δέν εἶναι προφανές ὅτι Πομάκοι καί Ρομά, ἀδυνατώντας νά πετύχουν πλειοψηφικά τήν διεκδίκηση τῆς μητρικῆς τους γλώσσας (καί δέν εἶναι τῆς ὥρας νά ἀναλυθεῖ τό γιατί), θά ὑποστοῦν νέο γλωσσικό ἐκτουρκισμό; Προχθές κυκλοφόρησε ἕνα κείμενο τῆς “Αὐτόνομης Παρέμβασης Ἐκπαιδευτικῶν Ξάνθης”, ὅπου ἐκτίθενται τά συριζέικα φληναφήματα γιά τό θέμα (γιά “ἀξιοποίηση τῆς μητρικῆς γλώσσας τῶν παιδιῶν”, γιά τόν “γλωσσικό πλουραλισμό πού εἶναι πολιτισμικός καί μαθησιακός πλοῦτος” κτλ) διανθισμένα μέ …βιβλιογραφικές ἀναφορές. Κωμικοτραγική προσπάθεια τοῦ κυβερνητικοῦ συνδικαλισμοῦ νά μασκαρέψει μιά πολιτική ἐκπόρνευση σέ δημοκρατική – προοδευτική ἐπιλογή καί νά διασπάσει τό ἑνιαῖο μέτωπο ΟΛΩΝ τῶν νηπιαγωγῶν κατά τοῦ προγράμματος.
Ἐδῶ βρίσκεται καί ἡ ἐλπίδα γιά ἀνάσχεση τοῦ κινδύνου. Οἱ νηπιαγωγοί σέ Ροδόπη καί Ξάνθη βλέπουν ξεκάθαρα τόν κίνδυνο γιά τήν ἐργασία τους. Θά τούς φέρουν ἀπό τό παράθυρο μέσα στήν αἴθουσα μιά μειονοτική συνάδελφο πού θά μιλάει μέ τά παιδιά στά τουρκικά (πού αὐτές δέν καταλαβαίνουν) καί πού τελικά θά τίς ὑποκαταστήσει. Τό πρόγραμμα θά τρέχει ἀνεξαρτήτως τῆς θέλησής τους καί θά ἀξιολογεῖται ἐρήμην τους! Εἶναι θέμα χρόνου νά βρεθοῦν στά ἀζήτητα, τότε πού θά ἔχουν ἑδραιωθεῖ οἱ τουρκόφωνες ἀφοῦ τό πρόγραμμα θά ἔχει “πετύχει”. Τό καταλαβαίνουν ὅλες θαυμάσια, ζήτησαν καί πέτυχαν τήν στήριξη τῆς πανελλήνιας Διδασκαλικῆς Ὁμοσπονδίας καί ἔχουν ἤδη ὑπογράψει ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΑ ὅτι ἀρνοῦνται νά δεχθοῦν τό πρόγραμμα στόν χῶρο τῆς δουλειᾶς τους. Στήν ἴδια γραμμή κινοῦνται καί σχεδόν ὅλοι οἱ ὑπηρεσιακοί παράγοντες τῆς Ἐκπαίδευσης, ἄσχετα πού δέν θά τό δηλώσουν στά ΜΜΕ (τό εἶπαν ὅμως στήν ὑπηρεσία τους). Εἶναι μιά θαρραλέα στάση πού μᾶς ἐπιτρέπει νά ἐλπίσουμε ὅτι αὐτή ἡ προδοσία τῶν ἑλληνικῶν συμφερόντων καί τῆς κοινωνικῆς συνύπαρξης δέν θά περάσει.
Ἄν βεβαίως ἤμασταν μιά κανονική χώρα, μέ ἔνστικτο αὐτοσυντήρησης καί δικλεῖδες ἀσφαλείας, ὅλα θά εἶχαν λήξει πολύ νωρίτερα, μέ τήν δέουσα ἀπάντηση στό Τοῦρκο Πρέσβη πού ἔθεσε τό αἴτημα. Ἐδῶ ἡ Ἄγκυρα ἐπιμένει γιατί ξέρει ὅτι τό σημερινό “ὄχι” αὔριο κάλλιστα μπορεῖ νά γίνει “ναί”, εἴτε γιατί θά ἀλλάξει ἡ Κυβέρνηση εἴτε γιατί θά ἀντικατασταθεῖ ὁ ὑπουργός εἴτε κάτι ἄλλο. Στήν συγκεκριμένη λοιπόν περίσταση τό πέτυχε τό μομέντουμ καί προχωράει. Τί μπορεῖ νά ἀντιπαλαίψει τήν πηλιογούσικη ἐκπαιδευτική πρωτοβουλία; Μόνο ἡ δημοσιότητα: νά φτάσει τό θέμα στήν ἀτζέντα τῶν ἀθηναϊκῶν ΜΜΕ καί νά τεθεῖ ἔστω καί περιθωριακά στόν τελοσπάντων δημόσιο διάλογο. Κάπου μεταξύ υἱοῦ Τραγάκη, ἐπίσκεψης Μακρόν καί Λά Μπίρι Μπίρι νά γίνει ἀναφορά στό φέσι πού φοράει στά νηπιαγωγεῖα τῆς Θράκης ἡ Κυβέρνηση, μπάς καί φοβηθεῖ ἡ τελευταία τό “πολιτικό κόστος”…                                                          Κ.Κ.

Πρόκειται γιά τό πρόγραμμα μέ τίτλο «Πιλοτικές παρεμβατικές δράσεις ὑποστήριξης Μουσουλμανοπαίδων στά Νηπιαγωγεῖα τῆς Θράκης». Ἔχει συνολικό προϋπολογισμό 401.594,84 εὐρώ καί θά ὑλοποιηθεῖ ἀπό τό Ι.Ε.Π.

Σύμφωνα μέ τήν ἀνακοίνωση τοῦ ΣΥΡΙΖΑ Ξάνθης, στόχος εἶναι ἡ «ἰσορροπημένη γλωσσική ἀνάπτυξη καθώς καί ἡ ἐπιδίωξη τῆς κατάκτησης ἀπό τά νήπια τῆς γνωστικῆς ἐπάρκειας στήν ἄνετη χρήση δύο γλωσσῶν, προφορικά καί γραπτά” κτλ κτλ. Ἐπίσης ἀναφέρονται λόγοι κοινωνικοποίησης τῶν νηπίων, ἀλλά καί ἡ “βούληση τῆς Κυβέρνησης τῆς Ἀριστερᾶς γιά τήν διασφάλιση τῆς ἰσότητας τῶν μορφωτικῶν εὐκαιριῶν”. Μάλιστα ὁ κ. Χατζηθεοδώρου ἀπό τήν τοπική ὀργάνωση συμπλήρωσε δηλώνοντας ὅτι “δέν μπορεῖ νά διδαχθεῖ καί νά ἐνταχθεῖ στό πρόγραμμα μιά γλῶσσα πού δέν ὑπάρχει στόν γραπτό λόγο, ὅπως γιά παράδειγμα τά πομακικά”.

Ὁ ἀντίλογος εἶναι καταιγιστικός. Πρῶτα πρῶτα ΚΑΜΜΙΑ ἐκπαιδευτική πραγματικότητα, θεωρητική ἤ πρακτική, δέν μᾶς ὑποχρεώνει νά “στηρίξουμε” τήν προσχολική ἀγωγή στήν μητρική γλῶσσα τῶν νηπίων. Ὁ μόνος πού ἐνδεχομένως μᾶς τήν ἐπιβάλει εἶναι εἴτε τά φληναφήματα τῆς πολυπολιτισμικότητας εἴτε οἱ σκοπιμότητες τοῦ κυβερνῶντος κόμματος (π.χ. ἡ ἱκανοποίηση κάποιου ἀλλογενοῦς τοπικοῦ του βουλευτῆ). Προσπαθήσαμε νά ἐπικοινωνήσουμε μέ τόν κ. Γ. Κουζέλη πού προεδρεύει στό ΙΕΠ γιά νά μάθουμε κι ἐμεῖς πόσοι γονεῖς διαμαρτύρονταν γιά τήν ἀπουσία τῆς τουρκικῆς γλώσσας καί μέ τό πρόσχημα αὐτό δέν ἔστελναν τά παιδιά τους στό νηπιαγωγεῖο (πέντε; δέκα; εἴκοσι;). Νά μάθουμε πῶς πήγαινε στατιστικά ἡ συμμετοχή τῶν νηπίων στίς ὑπάρχουσες δομές μέ τήν πάροδο τοῦ χρόνου, ἄν ὄντως αὔξανε γρήγορα (καί ἄρα καμμία ἐπέμβαση δέν χρειαζόταν) ἤ ὄχι. Νά μάθουμε ποιά εἶναι ἡ ἄποψη τῆς πολιτείας γιά τήν λειτουργία τῶν μειονοτικῶν σχολείων (ὅπου διδάσκεται ἡ τουρκική), συμβάλλουν στόν μορφωτικό – καί ἄρα καί στόν κοινωνικό – ἀποκλεισμό ἤ ὄχι. Νά μάθουμε τί σχέση ἔχει ἡ ἄνετη γραπτή χρήση τῆς γλώσσας σέ ἕνα νηπιαγωγεῖο, ὅπως ἀνακοίνωσε τοπικά ὁ Σύριζα, πού μέ τήν δήλωση Χατζηθεοδώρου ἐξειδικεύθηκε ἀποκλείοντας ἐκ προοιμίου τά πομακικά. Ἐξ ὅσων γνωρίζουμε καμμία γλῶσσα δέν διδάσκεται σέ κανένα νηπιαγωγεῖο, ἁπλῶς χρησιμοποιεῖται. Κι ἀναρωτιέμαι, ποιός μουσουλμάνος γονιός, ἀκόμα κι ὁ πιό Τοῦρκος ἀπό τόν Ἐρντογάν, δέν θά ἤθελε τό παιδί του νά μάθει ἑλληνικά μετά ἀπό 4-5 χρόνια ἐξοικείωσης ἀποκλειστικά μέ τήν μητρική του γλῶσσα; Καί πῶς θά τά μάθει ὅταν στόν ἴδιο χῶρο κάποια ὁμόγλωσσή του νηπιαγωγός θά τοῦ δίνει τήν δυνατότητα νά μήν μπεῖ κἄν στόν κόπο; Δυστυχῶς δέν βγῆκε σέ κάποιο τηλέφωνο ὁ κ. Κουζέλης.

Καί πᾶμε στήν ταυτότητα τῆς μητρικῆς γλώσσας: μαθαίνουμε ὅτι τό πρόγραμμα ξεκινάει στόν νομό Ξάνθης μέ τόν οἰκισμό τῶν Ρομά στό Δροσερό καί σέ δύο πομακοχώρια. Εἶναι δυνατόν ἐν ἔτει 2017 νά ἀναγνωρίσεις μητρική γλῶσσα τῶν Ρομά καί τῶν Πομάκων τήν τουρκική; Γιατί αὐτό θά συμβεῖ, ποιός θά τολμήσει νά διεκδικήσει δημοσίως ἄλλη μητρική γλῶσσα καί θά τό πετύχει πλειοψηφικά; Ἄρα θά ἔρθει ἡ ἑλληνική Πολιτεία μετά ὡς Πόντιος Πιλάτος νά πεῖ πώς ἁπλῶς δέχθηκε τήν λαϊκή ἐντολή; Αὐτήν πού μέ τίς κρατικές πλάτες ἤ μέ τήν ἀδιαφορία μας νοθεύεται συστηματικά ἐπί δεκαετίες;

Τό μέτρο εἶναι κυριολεκτικά ἐγκληματικό, τόσο γιά τήν μειονοτική κοινωνία ὅσο καί γιά τά ἐθνικά μας συμφέροντα. Ἄραγε αὐτό ἐννοοῦσε ὁ πρωθυπουργός πρό μηνῶν καλώντας τούς μουσουλμάνους γονεῖς νά ἐμπιστευθοῦν τίς δημόσιες δομές; Γιαυτό κλείνουν τά προξενικά παρανηπιαγωγεῖα τοῦ Συλλόγου Ἐπιστημόνων; Γιατί ὑποχωρήσαμε στά αἰτήματα τῆς Ἄγκυρας κι ἐπεκτείνουμε τό ἐκπαιδευτικό Ἀπαρτχάιντ στά δημόσια νηπιαγωγεῖα;