Ἡ ἀπόφαση τοῦ Ἀμερικανοῦ προέδρου γιά ἀπόσυρση τῶν ΗΠΑ ἀπό τό συριακό ἔδαφος ἀφενός μέν εἶναι μιά θαυμάσια εἴδηση γιά τίς ἐκεῖ ἐμπλεκόμενες χῶρες -καί ὄχι μόνο-, άφετέρου δέ εἶναι ἄλλη μία ἀπόδειξη τῆς μειωμένης πλέον (σχετικῆς) ἰσχύος τῆς Ἀμερικῆς. Ταυτοχρόνως ὅμως εἶναι ἀκόμη ἕνα ἄδειασμα τῶν Κούρδων, πού ὅπως καί στό βόρειο Ἰράκ ἀποδείχθηκε πώς δέν ζύγισαν σωστά τίς καταστάσεις. Ἀκόμη κι ἄν ἀποφύγουν τήν μῆνι τῆς Τουρκίας καί καταφύγουν μέ ρωσικές ἐγγυήσεις στήν ἀσφάλεια τῆς ἑνιαίας Συρίας, τό ὄνειρο τοῦ κουρδικοῦ κράτους πάει στίς καλένδες. Πρᾶγμα πού σημαίνει ὅτι ὁ Ἐρντογάν διασφαλίζει τά ἀνατολικά του σύνορα καί θά μπορεῖ νά ρίξει πιά περισσότερο βάρος στήν δική μας πλευρά. Ἐκεῖ ὅπου μιά κυβέρνηση πού ἐλαύνεται ἀπό μισελληνικά ἰδεολογήματα καί ψυχοπνευματικές παρεκκλίσεις διαλύει τόν λαό καί τήν πατρίδα, ἐπαναπαυμένη πώς οἱ “σύμμαχοί της” θά καθαρίσουν πᾶσαν νόσον καί πᾶσαν συριζία. Καθημερινά διχάζει τόν κόσμο πάνω σέ νεοταξίτικες γραμμές, πριμοδοτεῖ τήν ἀλλοίωση τοῦ πληθυσμοῦ μέ τόν λαθροεποικισμό, ἐγκαταλείπει τήν ἐθνική Ἄμυνα στό ἔλεος τοῦ χρόνου… Πιστεύει πώς ἄν κουνάει χαρωπά τήν οὐρά της κάθε πού τῆς λέει ἕνα γλυκόλογο ὁ Πρέσβης, ξορκίζει τήν Κατάρα τῆς Ἀσίας; Καί καλά τί πιστεύει ὁ κάθε συριζοβλαμμένος πού ἐλπίζουμε ὁσονούπω νά ξεκουμπιστεῖ, ἐναλλακτική ὅμως ὑπάρχει γιά τήν πατρίδα μας, ἐφεδρεῖες ἔμειναν στό ἑλληνικό ἔθνος;

Η κυβερνητική απόφαση για κλείσιμο 370 δημοκρατικών φορέων συμπεριέλαβε και το Γραφείο Νομικών του Λαού και τον Σύλλογο Προοδευτικών Νομικών. Όμως στο Γραφείο Νομικών του Λαού στην Άγκυρα περίπου 100 δικηγόροι αντιστάθηκαν (φωτό 1) επί έξι ώρες στις ειδικές δυνάμεις της Αστυνομίας που τελικά μπήκαν και συνέλαβαν 47 εξ αυτών. Την αμέσως επόμενη όμως μέρα άλλα μέλη του Γραφείου έσπασαν τις σφραγίδες (φωτό 2) και συνέχισαν τις δράσεις τους, ανακοινώνοντάς το: «Ο Σύλλογός μας είναι ανοικτός και συνεχίζουμε τις δράσεις μας»!
Άλλοι σύλλογοι που τους έχει κλείσει παρανόμως το ΑΚΡ είναι: το Σχολείο Δικαιοσύνης του Νομικού Γραφείου του Λαού, ο Σύλλογος των γονιών των Πολιτικών Κρατουμένων στην Πόλη (TAYAD), ο Σύλλογος Νομικών για την ελευθερία, ο Σύλλογος Συμπαράστασης των εργατών ορυχείων στη SOMA (εκεί όπου πρόπερσι 300 εργάτες έχασαν τη ζωή τους). Ό,τι πιο ζωντανό δηλαδή έχει απομείνει στην γειτονική μας χώρα, πάει για εξαφάνιση από το ανοιχτά φασιστικό πλέον καθεστώς.

Έχουμε λίγο πολύ συνηθίσει την πρόστυχη λογοκρισία των ελλαδικών ΜΜΕ (και κυρίως των βοθροκάναλων) σε οποιαδήποτε είδηση που θα μπορούσε να βλάψει την εικόνα της Τουρκίας. Έτσι, εκόντες άκοντες, παρακολουθούμε από την φασιστογείτονα «ειδήσεις» σχετικά με την κακοκαιρία, για κανένα χαμένο γατάκι, άντε και για καμμιά νεοσουλτανική απαγόρευση του Διαδικτύου. Όλα τα άλλα μένουν στα αζήτητα: οι επιτυχείς επιθέσεις του ΡΚΚ, η κτηνώδης συμπεριφορά του αντρικού πληθυσμού σε βάρος των γυναικών, η χονδροειδής εκμετάλλευση της θρησκείας από το ερντογανικό καθεστώς… Μας έκανε όμως τρομερή εντύπωση η αποσιώπηση του κλίματος που δημιουργεί εσχάτως ο αφιονισμένος τουρκικός όχλος, με αφορμή τις νίκες του αντάρτικου στο τουρκοκρατούμενο Κουρδιστάν. Ευρισκόμενη η Τουρκία σε πλήρη αδυναμία να αντιμετωπίσει το ΡΚΚ, έχει από μέρες αναβιώσει σε μικροκλίμακα τα προ 60ετίας Σεπτεμβριανά. Όχι σε βάρος των Ρωμιών όπως τότε – δεν έχει άλλωστε μείνει παρά το μετείκασμά τους – αλλά σε βάρος των Κούρδων. Τα θύματα και πάλι είναι απολύτως αθώα, ζουν εκατοντάδες χιλιόμετρα μακρυά από το μέτωπο των συγκρούσεων και στοχοποιούνται μόνο λόγω της καταγωγής τους. Ο ορισμός του (πραγματικού) ρατσισμού και του φασιστικού πογκρόμ, που ωστόσο κανέναν δεν βλέπουμε να πολυσκοτίζει.

Σταχυολογώ από τις ειδήσεις του τουρκικού πρακτορείου DHA (8/9/15): «Η ομάδα που αποτελούνταν από περίπου 1.500 άτομα, στα χέρια τους κρατούσαν τουρκικές σημαίες, φώναζαν συνθήματα όπως ¨Τι ευτυχία σε αυτόν που δηλώνει Τούρκος¨, ¨Κάθε Τούρκος γεννά στρατιώτη¨ και ¨Ντικιλί μην κοιμάσαι, στήριξε τον μάρτυρά σου¨ και γιουχάισαν την ώρα που περνούσαν μπροστά από τα γραφεία του ΑΚΡ. Τμήμα από την ομάδα αυτή έφυγε και τρέχοντας πήγαν στα γραφεία του HDP, στα οποία μπροστά υπήρχε αστυνομικό όχημα ΤΟΜΑ που τους έριξε πεπιεσμένο νερό, ενώ τα ΜΑΤ έκαναν χρήση χημικών. Παρά την επέμβαση της αστυνομίας, κάποιοι πέρασαν πίσω από το ΤΟΜΑ και έσπασαν με πέτρες τα γραφεία του HDP. Επίσης ένα άτομα που βγήκε στην στέγη κατέβασε την πινακίδα από τα γραφεία του κόμματος και κρέμασε μια τουρκική σημαία (…) Ομάδα ατόμων που διαδήλωσε στην περιοχή Γκαζίπασα της Αττάλειας, έκλεισε την κυκλοφορία στον δρόμο Αττάλειας – Μερσίνας. Η ομάδα δεν επέτρεπε να περάσουν τα λεωφορεία που πήγαιναν ανατολικά και ΝΑ, κρέμασε τουρκικές σημαίες στα λεωφορεία, ενώ έσπασαν και τα τζάμια σε δύο λεωφορεία (…) Η ομάδα αργότερα πήγε στις εγκαταστάσεις όπου κάνουν στάση τα λεωφορεία. Ο κόσμος που βρισκόταν εκεί (Κούρδοι) όταν είδε την ομάδα να έρχεται, κατέφυγε στο εστιατόριο. Η Στρατοχωροφυλακή απέκλεισε την είσοδο στο εστιατόριο και τότε η ομάδα που βρισκόταν έξω, έσπασε τα τζάμια του εστιατορίου. Περίμεναν για λίγη ώρα εκεί, έψαλαν τον εθνικό ύμνο και αποχώρησαν (…) Δύο χιλιάδες άτομα με σημαίες στα χέρια διαδήλωσαν στην Σακάρια. Τμήμα των διαδηλωτών πήγε στα γραφεία του HDP, κατέβασαν την πινακίδα; Των γραφείων, την έκαψαν και κρέμασαν μια τουρκική σημαία στα γραφεία.»). Και την επομένη: «Τις βραδινές ώρες συγκεντρώθηκε πλήθος με αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες, κατευθύνθηκαν σε σημαντικά τουριστικά κέντρα όπως το Σίντε, το Τσόλακλι και η Ίλιτζα και επιτέθηκαν σε επιχειρήσεις που φέρεται να ανήκουν σε πολίτες που κατάγονται από τα ανατολικά και δεν είχαν κρεμάσει την τουρκική σημαία. Πυρπόλησαν πολλές επιχειρήσεις. Τα γεγονότα άρχισαν σε ένα εστιατόριο που βρίσκεται στην παραλιακή οδό του Σίντε και σε απόσταση μόλις 100 μέτρων από την Στρατοχωροφυλακή. Το εστιατόριο βρίσκεται μεταξύ ξενοδοχείων και η Πυροσβεστική έσβησε μεν την πυρκαγιά που προκάλεσαν οι διαδηλωτές αλλά το εστιατόριο έγινε στάχτη. Κάποιοι τουρίστες παρατηρούσαν την πυρκαγιά από την παραλία, ενώ εντύπωση προκάλεσε πως, παρά το προχωρημένο της ώρας, κάποιοι ετοίμασαν τις βαλίτσες τους και έφυγαν από τα ξενοδοχεία. Μια άλλη πυρκαγιά προκλήθηκε σε ένα εστιατόριο στην είσοδο της αρχαίας Σίντε. Το εστιατόριο έγινε στάχτη, ενώ ζημιές υπέστη και παρακείμενο γραφείο επιχείρησης ενοικίασης οχημάτων που δεν το είχαν πειράξει επειδή είχε κρεμασμένη τουρκική σημαία. Κατά την πορεία που έγινε, πολλές επιχειρήσεις στην αγορά της αρχαίας Σίντε, υπέστησαν ζημιές. Το πλήθος με πέτρες και ξύλα έσπασε βιτρίνες, ενώ αργότερα τα καθάρισαν οι έμποροι και οι δημοτικοί υπάλληλοι (…)» (οι μεταφράσεις είναι από την ιστοσελίδα tourkikanea.gr).

Τρομακτικές οι αναλογίες με τα γεγονότα του 1955, έτσι; Σαν να μην πέρασε μια μέρα: η ίδια βαρβαρότητα, η ίδια αγεληδόν συμπεριφορά, με τους ίδιους στόχους, απλώς σε μικρότερη κλίμακα. Λίγο να ξύσεις τον «ανεπτυγμένο» Τούρκο του σήμερα και διακρίνεις το τομάρι του γκρίζου λύκου. Το πιο φοβερό: υπήρξε ενδεχομένως και η ίδια άνωθεν παρότρυνση για το ανθρωποφαγικό αμόκ. Πρώτη ένδειξη το δημοσίευμα της «Τζουμχουριέτ» που αναπαρήγαγε η «Ταράφ» στις 9/9/15: Ο δημοσιογράφος Μουσταφά Ουιγκούν, ανταποκριτής του κρατικού ειδησεογραφικού πρακτορείου Αναντολού έγραψε σε ανάρτησή του: «Το καθήκον μας έναντι του μάρτυρα δεν είναι μεταφέρουμε την σορό του, πρέπει να χύσουμε αίμα, αίμα, σε εκείνα τα βουνά πρέπει να χυθεί αίμα… Το τελευταίο μας καθήκον πρέπει να γίνει η ΣΦΑΓΗ… Νέους, γέρους, έγκυους, παιδιά, όλους αδιακρίτως»!!! Αλλά και ο επίσης ανταποκριτής του Α.Α. στην ίδια περιοχή, Μπουράκ Ακάι έγραψε: «Ορκίζομαι, ας μου δώσουν αρμοδιότητα και θα κάνω σφαγή… Έχω πολύ κακή ψυχολογία». Αλλά και ο ανταποκριτής του IHA στο Τσανάκκαλε, Γκιουρκάν Ντουζενλί, έκανε κοινοποίηση στην οποία έγραφε: «Η συμπόνια στον εχθρό είναι προδοσία της πατρίδας».

Λοιπόν; Τι έχουν να πουν οι ελληνέζοι καλοί συνάδελφοί τους;  

Κώστας Καραΐσκος, διευθυντής τοῦ “Α”

Καθώς στίς 24 Ἰουλίου συµπληρώθηκαν 82 χρόνια ἀπό τήν Συνθήκη τῆς Λωζάνης, τό νεότευκτο Ἐξόριστο Κουρδικό Κοινοβούλιο διοργάνωσε στήν ἑλβετική πόλη συνέδριο µέ προφανή στόχο τήν ἀµφισβήτηση τῆς Συνθήκης πού ἔθαψε γιά ὀκτώ δεκαετίες τά ὄνειρα τῶν Κούρδων γιά ἀνεξάρτητο κράτος. Ἔτσι, βρεθήκαµε κι ἐµεῖς ὡς προσκεκληµένοι ἐκεῖ, προκειµένου νά ἐκθέσουµε τήν σηµασία τῆς Συνθήκης γιά τήν Ἑλλάδα τοῦ σήµερα, σέ µιά χρονική συγκυρία µάλιστα πού φέρνει τήν ἵδρυση Κουρδικοῦ κράτους στό Βόρειο Ἰράκ τόσο κοντά (βάσει τοῦ Συντάγµατος πού θά ψηφιστεῖ τόν Ὀκτώβριο θά εἶναι θέµα 8 ἐτῶν!).

Πρῶτα ἀπ’ ὅλα θέλω νὰ εὐχαριστήσω τὴν ὀργανωτικὴ ἐπιτροπὴ γιὰ τὴν εὐγενικὴ καὶ τιµητική της πρόσκληση καὶ χαιρετίζω τὸ συνέδριο εὐχόµενος κάθε ἐπιτυχία. Ὅµως, πρὶν παρουσιάσω τὸ θέµα µου, γιὰ τὶς συνέπειες τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάννης στὴν νεώτερη Ἑλλάδα, νιώθω ἠθικὰ ὑποχρεωµένος νὰ ἀναφερθῶ σὲ µία πολὺ νεότερη καὶ δυστυχῶς µαύρη σελίδα τῆς ἱστορίας µας. Καὶ ἀναφέροµαι στὸν θλιβερὸ Φεβρουάριο τοῦ 1999, στὴν παράδοση τοῦ Κούρδου ἡγέτη Ἀµπντουλλὰχ Ὀτζαλάν στὶς τουρκικὲς Ἀρχές, µὲ τὴν πατρίδα µου σὲ ἕναν ρόλο ποὺ δὲν θὰ ἤθελα νὰ χαρακτηρίσω. Ἐκ µέρους τοῦ ἁπλοῦ Ἕλληνα πολίτη, ποὺ ἔνιωσε τόση ντροπὴ καὶ ταπείνωση τὶς ἡµέρες ἐκεῖνες, ζητῶ συγγνώµη γιὰ τὶς ὅποιες ἐνέργειες, λάθη ἢ ἀνεπάρκειες τῆς κυβέρνησης Σηµίτη ποὺ ὁδήγησαν τὸν µὲν Ἀµπντουλλὰχ Ὀτζαλάν στὸ Ἴµραλι, τὶς δὲ ἑλληνοκουρδικὲς σχέσεις στὸ χειρότερο σηµεῖο τους. Εὔχοµαι τὸ τραῦµα ποὺ δηµιουργήθηκε νὰ θεραπευτεῖ καὶ οἱ λαοί µας νὰ ἐπιστρέψουν στὸν δρόµο τῆς συναλληλίας καὶ τῆς ἀλληλοκατανόησης.

Ἡ ὑπογραφὴ τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάννης ἦταν γιὰ τὸν ἑλληνισµὸ ἡ τελετὴ ταφῆς τῶν γεωπολιτικῶν καὶ ἀλυτρωτικῶν του ὀνείρων. Ἦταν ἐπίσης ἡ τελευταία πράξη τοῦ δράµατος ποὺ κατέληξε στὸν ξεριζωµὸ τῶν Ἑλλήνων ἀπὸ τὰ µικρασιατικὰ καὶ ποντιακὰ παράλια µετὰ ἀπὸ συνεχή παρουσία 3.000 χρόνων τουλάχιστον. Ἦταν ἀποτέλεσµα ἐσφαλµένων πολιτικοστρατιωτικῶν ἐπιλογῶν τῆς ἑλληνικῆς πλευρᾶς; Ἦταν ἀπόρροια τῆς πρόσδεσης τῶν ἐθνικῶν µας πόθων στὸ ἰµπεριαλιστικὸ ἅρµα τῆς Βρετανίας; Ἦταν µία ἀναπόφευκτη ἐξέλιξη, ἀπότοκος τῶν ἐθνικῶν κινηµάτων ποὺ πυροδότησε ἡ Γαλλικὴ Ἐπανάσταση καὶ ἡ δηµιουργία τοῦ Ἔθνους – Κράτους; Ἴσως νὰ ἦταν καὶ ὅλα αὐτὰ µαζί. Αὐτὸ ποὺ εἶναι βέβαιο εἶναι ὅτι ἀποτέλεσε τὴν ἐθνοκάθαρση στὴν ὁποία βασίστηκε τὸ σύγχρονο τουρκικὸ κράτος. Μία ἐθνοκάθαρση ποὺ σχεδιάστηκε ἀπὸ µὴ Τούρκους (θυµίζω ἐδῶ τὴν συντριπτικὴ παρουσία τῶν ντονµέδων στὸ νεοτουρκικὸ κίνηµα), στηρίχτηκε στοὺς ἐνδοϊµπεριαλιστικοὺς ἀνταγωνισµοὺς (χαρα-κτηριστικὸς ὁ ρόλος τῆς Γερµανίας) καὶ ἐξάλειψε τὸ χριστιανικὸ στοιχεῖο – πρῶτα τους Ἀρµένιους καὶ µετὰ τοὺς Ἕλληνες – ἀπὸ τὴν Μικρασία. Ὅταν ἀργότερα φάνηκε πὼς ἡ κουρδικὴ ταυτότητα ἀντιστεκόταν στὴν «εὐτυχία νὰ λὲς εἶµαι Τοῦρκος», ἐσεῖς ξέρετε καλύτερα ἀπὸ ἐµένα τὸ τί συνέβη…

Ἡ ἀπώλεια τῆς Μικρασίας, ποὺ ἐπισφραγίστηκε µὲ τὴν Συνθήκη τῆς Λωζάννης, δὲν ἔθεσε ἁπλῶς τὸ στενὸ πλαίσιο στὸ ὁποῖο θὰ ἐκινεῖτο στὸ ἑξῆς ἡ Ἑλλάδα. Ἀκρωτηρίασε τὴν αὐτοεικόνα τοῦ ἑλληνισµοῦ. Μετέβαλε συνολικὰ τὸν γεωπολιτικό του προσανατολισµό. Ἄλλαξε ἄρδην τὴν πληθυσµιακὴ σύνθεση στὸν σηµερινὸ ἑλλαδικὸ χῶρο µὲ τὸ 1.000.000 πρόσφυγες ποὺ συνέρευσαν µετὰ τὴν Καταστροφὴ τοῦ 1922. Καί, δυστυχῶς, ἔβαλε τὰ θεµέλια γιὰ τὴ µελλοντικὴ ἐπιθετικότητα τῆς Τουρκίας σὲ βάρος τῆς Ἑλλάδος.

Ἐδῶ πρέπει νὰ θυµίσω ὅτι µὲ τὴ Συνθήκη, πέρα ἀπὸ τὸν καθορισµὸ τῶν ὁρίων τῆς σύγχρονης Τουρκίας, εἴχαµε καὶ τὴν Σύµβαση Ὑποχρεωτικῆς Ἀνταλλαγῆς τῶν πληθυσµῶν µεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας. Βεβαίως ἦταν µία συµφωνία ποὺ τὸ ὄνοµά της ἦταν κάπως εἰρωνικὸ γιὰ τοὺς ἀµέτρητους νεκροὺς καὶ πρόσφυγες τῆς ἑλληνικῆς πλευρᾶς, γιὰ τοὺς ὁποίους καµµία ἀνταλλαγὴ δὲν εἶχε πιὰ νόηµα. Καὶ στὸ σηµεῖο αὐτὸ θέλω νὰ ὑπογραµµίσω µία µεγάλη στιγµὴ τῆς ἱστορίας τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, καθὼς δὲν µαρτυρεῖται κανένα ἀντίποινο, καµµία ἀντεκδίκηση σὲ βάρος τῶν 500.000 περίπου µουσουλµάνων ποὺ ζοῦσαν ἀκόµη στὴν Ἑλλάδα, τὴ στιγµὴ ποὺ στὴν Μικρασία τὸ ἑλληνικὸ αἷµα ἔρεε κρουνηδόν. Ἀπὸ τὴν ὑποχρεωτικὴ αὐτὴ µετοικεσία χριστιανῶν καὶ µουσουλµάνων ἑξαιρέθηκαν οἱ Ρωµιοὶ τῆς Κωνσταντινούπολης, τῆς Ἴµβρου καὶ τῆς Τενέδου καὶ οἱ µουσουλµάνοι τῆς Δυτικῆς Θράκης. Ἡ Συνθήκη, ἔχοντας δεδοµένο τὸ ὀθωµανικὸ παρελθὸν σὲ σχέση µὲ τὰ µειονοτικὰ καὶ ἀνθρώπινα δικαιώµατα, προέβλεπε µὲ κάθε λεπτοµέρεια τὶς ὑποχρεώσεις ποὺ ἀναλάµβανε ἡ Τουρκία ἔναντι τῶν µὴ µουσουλµανικῶν κοινοτήτων της, δεσµεύοντας τὴν, ὑποτίθεται, σὲ µία πολιτικὴ ἀναγνώρισης καὶ σεβασµοῦ. Φυσικὰ τὰ ἴδια προβλέπονταν ὡς ὑποχρεώσεις καὶ γιὰ τὴν Ἑλλάδα ἔναντι τῶν µουσουλµάνων τῆς Θράκης ἀλλὰ εἶναι χαρακτηριστικὴ ἡ ἀναφορὰ τοῦ κειµένου εἰδικὰ στὶς ὑποχρεώσεις τῆς Τουρκίας. Δυστυχῶς καµµία ὑπογραφὴ δὲν ἀποδείχθηκε ἱκανὴ νὰ περιορίσει τὸν κεµαλικὸ αὐταρχισµό.

Ἡ παραµονὴ τῶν 120.000 Ἑλλήνων τῆς Κωνσταντινούπολης ἐπιδιώχθηκε ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ πλευρά. Ἦταν µία πλούσια καὶ ἰσχυρὴ παρουσία ἡλικίας 1600 χρόνων, τὸ πλήρωµα τοῦ Οἰκουµενικοῦ Πατριαρχείου. Ταυτοχρόνως ἦταν ἡ ραχοκοκκαλιὰ τῆς οἰκονοµικῆς ζωῆς τῆς πόλης, ἡ ὁποία ἂν ἐξέλιπε σὲ µία νύχτα τὸ πρόβληµα θὰ ἦταν µεγάλο καὶ γιὰ τὴν ἴδια τὴν Τουρκία. Ἡ ἀριθµητικὴ καὶ οἰκονοµική της συρρίκνωση ἄρχισε ἀπὸ τὴν ἑποµένη τῶν ὑπογραφῶν τῆς Συνθήκης καὶ συνεχίζεται µέχρι καὶ σήµερα, παρὰ τὴν οὐσιαστική της ἐξαφάνιση (ἀριθµεῖ πιὰ λιγότερα ἀπὸ 2000 ἄτοµα, κυρίως ὑπέργηρα). Ἀπαγορεύσεις ἄσκησης ἐπαγγελµάτων, εἰδικὲς ἐξοντωτικὲς φορολογίες, τάγµατα ἐργασίας, κρατικὰ σχεδιασµένα πογκρόµ, µαζικὲς ἀπελάσεις, µυστικοὶ ρατσιστικοὶ νόµοι, κλείσιµο τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τῆς Χάλκης, ἁρπαγὲς περιουσιῶν, ὅλα αὐτὰ ἦταν ἀδύνατον νὰ τὰ ἀντέξει µία ἀστικὴ κοινότητα ποὺ ζοῦσε σὲ ἕνα ἐχθρικὸ κράτος καὶ δὲν εἶχε καµµία σοβαρὴ βοήθεια ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι χαρακτηριστικὴ ἡ περίπτωση τοῦ ἀνθελληνικοῦ πογκρὸµ ποὺ ἐξαπέλυσε τὸν Σεπτέµβριο τοῦ 1955 τὸ τουρκικὸ κράτος, σὲ ἀγαστὴ πάντα συνεργασία µὲ τὸ παρακράτος (τῆς ὀργάνωσης «Ἡ Κύπρος εἶναι τουρκική»). Ἀφορµὴ ἦταν ὁ ἀντιαποικιακὸς ἀγώνας τῶν Ἑλλήνων τῆς Κύπρου κατὰ τῶν Ἄγγλων, µὲ αἴτηµα τὴν Αὐτοδιάθεση καὶ τὴν Ἕνωση µὲ τὴν Ἑλλάδα. Σὲ κείνη λοιπὸν τὴν κρίσιµη συγκυρία, ὅπου κρίθηκε ὁριστικὰ ἡ µοίρα τοῦ Κωνσταντινουπολίτικου Ἑλληνισµοῦ, ἡ παρέµβαση τῶν ΗΠΑ ἦταν ὄχι πρὸς τὴν Τουρκία ποὺ ἐγκληµατοῦσε ἀλλὰ πρὸς τὴν Ἑλλάδα, καθὼς τὸ µόνο µέληµα τῶν Ἀµερικανῶν ἦταν ἡ διασφάλιση τῆς ἑνότητας ἐντὸς τοῦ ΝΑΤΟ.

Τὰ ἴδια περίπου ἔζησαν καὶ οἱ 6.000 Ἕλληνες κάτοικοι τῶν νησιῶν Ἴµβρος καὶ Τένεδος. Τὰ δυὸ νησάκια τοῦ Αἰγαίου, παρὰ τὸν ἀµιγῶς ἑλληνικὸ πληθυσµό τους, δόθηκαν στὴν Τουρκία γιὰ τοὺς σαφεῖς γεωπολιτικοὺς λόγους ποὺ δικαιολογεῖ ἡ θέση τους στὴν ἔξοδο τῶν Στενῶν τῶν Δαρδανελλίων. Ὑποτίθεται ὅτι ἡ Τουρκία θὰ τοὺς ἐκχωροῦσε ἕνα εἰδικὸ καθεστὼς αὐτοδιοίκησης (ἄρθρα 14 καὶ 37-44 Γ΄ Τµήµατος) καὶ προστασία ὅλων τῶν δικαιωµάτων τους: πολιτικῶν, γλωσσικῶν, ἐκπαιδευτικῶν, θρησκευτικῶν. Τὰ ἄρθρα αὐτὰ λογίστηκαν γιὰ «Θεµελιώδεις νόµοι», ποὺ σηµαίνει ὅτι κανένας τουρκικὸς νόµος ἢ διοικητικὴ πράξη δὲν θὰ µποροῦσε νὰ τὰ ἀνατρέψει. Τί συνέβη στὴν πραγµατικότητα; Πρὶν κλείσει δίµηνο ἀπὸ τὴν ὑπογραφὴ τῆς Συνθήκης, Τοῦρκος κυβερνήτης ἐγκαταστάθηκε στὸ νησὶ καὶ καταργήθηκε κάθε µορφὴ αὐτοδιοίκησης, ἐνῶ 64 δικηγόροι, γιατροί, δάσκαλοι καὶ ἔµποροι χαρακτηρίστηκαν ἀνεπιθύµητοι καὶ σὲ ἄλλους 1500 ἀπαγορεύτηκε ἡ ἐπιστροφή. Ὅλα τοῦτα κατοχυρώθηκαν καὶ µὲ νόµο (1151/1927). Τὰ µέτρα κατὰ τῶν Ἑλλήνων τῆς Κωνσταντινούπολης ἴσχυσαν κι ἐδῶ: Φόροι (βαρλίκ), κατασχέσεις περιουσιῶν, ἐπιστρατεύσεις στὰ Τάγµατα Ἐργασίας (Ἀµελὲ Ταµπουροῦ), ἐξορίες ἡγετικῶν στελεχῶν… Ἐπίσης, λόγω τῆς ἀποκλειστικῆς ἑλληνικῆς παρουσίας στὰ νησιὰ καὶ τοῦ ἀγροτικοῦ χαρακτήρα τοῦ πληθυσµοῦ, εἴχαµε καὶ ἄλλα µέτρα: Δηµεύσεις γῆς, ἐποικισµός, δηµιουργία ἀνοικτῶν ἀγροτικῶν φυλακῶν καὶ στρατιωτικῶν µονάδων γιὰ τροµοκράτηση τοῦ ντόπιου πληθυσµοῦ, καταστροφὴ καὶ ἁρπαγὴ τῶν 248 ἀπὸ τὶς 262 ἐκκλησιὲς τῆς Ἴµβρου (µὲ ἀπαγόρευση τῆς ἐπισκευῆς τους) καὶ 6 περιπτώσεις καταγεγραµµένων φόνων Ἑλλήνων ποὺ ποτὲ δὲν ἐξιχνιάστηκαν. Τὸ ἀποτέλεσµα εἶναι νὰ βρίσκονται σήµερα στὴν Ἴµβρο 300 περίπου Ρωµιοὶ (στὴν Τένεδο δὲν µείνανε πάνω ἀπὸ 50) καὶ 8.000 Τοῦρκοι.

Τί συνέβη στὸν ἀντίποδα; Ἡ µουσουλµανικὴ µειονότητα σήµερα ἀποτελεῖ τὸ 1/3 περίπου τοῦ πληθυσµοῦ στὴν ἑλληνικὴ Θράκη, ἀριθµώντας περὶ τὰ 120.000 ἄτοµα. Ἡ Τουρκία, ἔχοντας βγεῖ νικήτρια ἀπὸ τὸν πόλεµο τοῦ 1922, ἐπεδίωξε εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ παρέµβει στὸ ἐσωτερικό της ἑλληνικῆς ἐπικράτειας καὶ νὰ ἀναλάβει τὴν ἡγεσία τοῦ µουσουλµανικοῦ πληθυσµοῦ της. Ἤδη ἀπὸ τὴν δεκαετία τοῦ ’20 καὶ τοῦ ’30 κατάφερε νὰ ἀποµακρυνθοῦν ἀπὸ τὴν εὐαίσθητη περιοχὴ οἱ ἀντικεµαλιστὲς Τοῦρκοι καὶ Τσερκέζοι ποὺ εἶχαν ἔρθει στὴν Ἑλλάδα διαφεύγοντας ἀπὸ τὴν κεµαλικὴ Τουρκία, µὲ κορυφαία περίπτωση αὐτὴν τοῦ τελευταίου Ὀθωµανοῦ σεϊχουλισλάµη, τοῦ Μουσταφᾶ Σαµπρῆ Ἐφέντη. Ἀργότερα, κι ἐνῶ ὁ µουσουλµανικὸς πληθυσµὸς χωρίστηκε σὲ νεωτεριστὲς καὶ συντηρητικούς, κατάφερε ὄχι µόνο νὰ περάσει τὴν χρήση τοῦ λατινικοῦ ἀλφαβήτου στὴν µειονοτικὴ ἐκπαίδευση ἀλλὰ καὶ νὰ ἀναλάβει πλήρως τὸν ἔλεγχο τῆς τελευταίας µὲ τὰ Μορφωτικὰ Πρωτόκολλα ποὺ ὑπογράφηκαν µεταξὺ τῶν δυὸ χωρῶν (1951, 1968). Ὅταν στὸ δεύτερο µισό του 20ου αἰώνα τὸ Κυπριακὸ ἐπιδείνωσε τὶς ἑλληνοτουρκικὲς σχέσεις, οἱ διωγµοὶ τῶν Ἑλλήνων στὴν Τουρκία εἶχαν τὰ διοικητικὰ τους ἀντίµετρα (στερήσεις ἰθαγένειας ὅσων ἔφευγαν ἀπὸ τὴ χώρα, περιορισµένες ἀδειοδοτήσεις, πολιτικὲς ἄδηλων διακρίσεων…) στὴ Θράκη σὲ βάρος τῶν µουσουλµάνων. Ἔτσι ὁ πληθυσµὸς τους περιορίστηκε δηµογραφικὰ καὶ ψυχικὰ τέθηκε ἀπέναντι. Ὁ κεµαλικὸς ἐθνικισµὸς µπορεῖ νὰ µὴν διαπότισε τὸν ἁπλὸ µειονοτικὸ πολίτη, ὅµως εἶναι πιὰ ὁ ἀπόλυτος κυρίαρχος στὴν ἰθύνουσα τάξη καὶ στὴν πολιτικὴ ἐκπροσώπησή του. Τελευταῖο ἐµπόδιο στὴν ὁριστική του ἐπικράτηση εἶναι ἡ ἐθνοτικὴ πολυµορφία τοῦ µουσουλµανικοῦ πληθυσµοῦ. Δὲν ἔχει νόηµα νὰ µποῦµε σὲ λεπτοµέρειες γιὰ τὸ πῶς συγκροτήθηκε ἡ τουρκικὴ ὁµάδα ἐντὸς αὐτοῦ, οὔτε παρουσιάζει κάποια ἰδιαιτερότητα ἡ τσιγγάνικη συνιστώσα του. Ἀξίζει ὅµως µικρῆς ἀναφορᾶς ἡ παρουσία τοῦ Ποµακικοῦ πληθυσµοῦ στὴν ὀρεινὴ Ροδόπη, µίας σλαβόφωνης κοινότητας 35.000 περίπου ἀνθρώπων ποὺ περιλαµβάνει καὶ µία ὁµάδα µερικῶν χωριῶν µπεκτασίδων.

Παρὰ τὴν πρόβλεψη τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάννης γιὰ σχολικὴ διδασκαλία τῆς µητρικῆς γλώσσας στοὺς µειονοτικοὺς πληθυσµούς, τὸ ποµάκικο ἰδίωµα – ἄγραφο µέχρι πρὶν µία δεκαετία – ἔµενε πάντα στὸ περιθώριο. Παντοῦ, σὲ ΜΜΕ, σὲ σχολεῖα, δικαστήρια, ἐκλογικὰ κέντρα, ὑπηρεσίες, προβλέπεται χρήση τῆς τουρκικῆς καὶ µόνο γλώσσας. Ἀκόµα καὶ ὁ ὅρος «Ποµάκος» καὶ «ποµακικός» ἦταν µέχρι πρόσφατα ἀπαγορευµένος ἀπὸ τὴν κεµαλικὴ ἡγεσία τῆς µειονότητας καὶ στὴ θέση του χρησιµοποιοῦσαν τὸν ὅρο «ὀρεσίβιοι Τοῦρκοι» (νοµίζω ὅτι κάτι θυµίζει ὁ ὅρος στοὺς παριστάµενους…) καὶ ὅταν πιὰ ἀναγκάστηκαν ἐκ τῶν πραγµάτων νὰ µιλήσουν γιὰ Ποµάκους, τὸ ἔκαναν προσπαθώντας νὰ τοὺς ἐντάξουν στὰ τουρκικὰ φῦλα. Πέρα ὅµως ἀπὸ τὸν ἐκτουρκισµὸ τῆς συνείδησης τοῦ πληθυσµοῦ, ἐπιδιώκεται µεθοδικὰ καὶ ὁ ἐκτουρκισµὸς τοῦ πολιτισµοῦ. Πανηγύρια, γιορτές, ἔθιµα, ἀλλὰ καὶ παραδοσιακὰ φαγητά, φορεσιὲς κτλ, τυπικὰ ποµάκικα, παρουσιάζονται ὡς τούρκικα: τίποτε µέσα στὸν µουσουλµανικὸ πληθυσµὸ τῆς Θράκης δὲν πρέπει νὰ θυµίζει τὴν καταγωγικὴ του πολυµορφία.

Βλέποντας σήµερα, 82 χρόνια µετά, τὶς πρόνοιες τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάννης καὶ τῶν σχετικῶν µὲ αὐτὴν κειµένων, διαπιστώνουµε ὅτι:

Ἡ Συνθήκη τῆς Λωζάννης, ὅπως πάντοτε συµβαίνει, ἀποτύπωσε ἁπλῶς τὴν ἰσορροπία τῶν δυνάµεων τῆς ἐποχῆς ποὺ ὑπογράφτηκε. Δυστυχῶς, ὁ ἀναθεωρητισµὸς τῆς Τουρκίας στὸ Αἰγαῖο, ἡ εἰσβολή της στὴν Κύπρο καὶ ἡ παρεµβατικότητά της στὴ ἑλληνικὴ Θράκη δείχνουν ὅτι, τὰ τελευταία 30 χρόνια ἰδίως, ἡ ἰσορροπία ἔχει ἀλλάξει σὲ βάρος τῆς πατρίδας µου. Εἶναι λοιπόν ἀνάγκη νὰ ἀποκατασταθεῖ πρὶν κάποια ἄλλα τετελεσµένα µᾶς ὁδηγήσουν σὲ κάποιαν ἄλλη, ἀκόµη χειρότερη Συνθήκη…

Ὥστε παρεξηγήθηκαν κάποιοι Ἑλληνάρες γιά τήν ὑποστολή τῆς γαλανόλευκης ἀπό τόν Λευκό Πύργο κατά τήν διαμαρτυρία ὑπέρ τοῦ Κούρδου φοιτητῆ Μπαχόζ! Τόση εὐαισθησία! Δέν ξέρω ἄν εἶναι στημένο ἀπό τά ΜΜΕ ἤ πρόκειται πραγματικά γιά τόσο ἀκατέργαστο πατριωτισμό. Ποτέ μου δέν κατάλαβα τέτοιαν ἐπιλεκτική «ὑπερευαισθησία» σέ μιά χώρα πού καθημερινά προσβάλλει ὅ,τι πραγματικά ἑλληνικό, χωρίς νά ἱδρώνει τό αὐτί κανενός. Ἡ περίπτωση τοῦ ἀναρχικοῦ Κούρδου φοιτητῆ πού ἔκανε ἀπεργία πείνας ἦταν πολύ χαρακτηριστική: Κανένας δέν προσβλήθηκε πού τό ἐλεεινό μας κράτος ἀρνεῖται τό καθεστώς πολιτικοῦ ἀσύλου σέ ἀνθρώπους πού – ἀσχέτως ἰδεολογίας – ἀποδεδειγμένα ἀγωνίστηκαν (καί βασανίστηκαν) στίς χῶρες τους γιά τήν πολιτική τους δράση. Κανένας δέν προσβλήθηκε γιά τήν καθημερινή παρανομία (χωρίς χαρτιά, χωρίς δικαιώματα, χωρίς ζωή) στήν ὁποία ὠθοῦνται συστηματικά ἀπό τήν κρατική μας πολιτική τόσοι δύσμοιροι (μά καί γενναῖοι) ἄνθρωποι δίπλα μας. Κανένας δέν προσβλήθηκε πού τά ΜΜΕ ἐπιλέγουν νά προβάλουν τήν δεξίωση τῆς κάθε καρακαλτάκως καί νά ἀποσιωπήσουν τά πάθη τοῦ κάθε Μπαχόζ. Ἔνιωσαν ὅμως προσβεβλημάνοι πού κατέβηκε ἡ σημαία μας ἀπό τήν Ἑνετική καί μετέπειτα Ὀθωμανική φυλακή, τό Γκουαντανάμο τῆς ἐποχῆς, ἡ ὁποία ἔτυχε νά καθιερωθεῖ ὡς σῆμα τῆς Θεσσαλονίκης! Μά, ποιός θά ἦταν καταλληλότερος τόπος γιά μιά τέτοια ἐκδήλωση διαμαρτυρίας ἄν ὄχι ὁ Λευκός Πῦργος; Μπράβο στά παιδιά γιά τήν ἔξυπνη ἰδέα καί γιά τήν συμπαράστασή τους στόν ἀγωνιστή σύντροφό τους! Καί μακάρι νά καθιερωθεῖ τό συγκεκριμένο μνημεῖο ὡς χῶρος ἔκφρασης συμπαράστασης γιά τέτοιες περιπτώσεις, θά εἶναι ἡ πλέον προσήκουσα (μά καί κοινωνικά ὠφέλιμη) χρήση του.

Κ.Κ.