Αντιφωνητής » Καραμπάχ

Ἀρμενική διπλωματική πανωλεθρία

kkar — Mon, 02 Nov 2009 20:21:52 +0000

Στίς 10 Ὀκτωβρίου στή Ζυρίχη ἔπεσαν οἱ ἱστορικές ὑπογραφές: Ἀρµενία καί Τουρκία ὑπέγραψαν δύο πρωτόκολλα γιά ἀποκατάσταση διπλωµατικῶν σχέ-σεων καί ἀνάπτυξη διµερῶν σχέσεων, µετά ἀπό 16 χρόνια ἀντιπαράθεσης τῶν δύο κρατῶν (καί µετά ἀπό 8 αἰῶνες σύγκρουσης τῶν δύο λαῶν). Τό προξενειό κανόνισε µετά ἀπό 10 χρόνια προσπάθειας τό International Crisis Group, µέ τίς εὐλογίες Ἀµερικανῶν (καί Ρώσων). Τά δύο πρωτόκολλα πρέπει νά ἐπικυρωθοῦν τώρα ἀπό τά Κοινοβούλια τῶν δύο χωρῶν.

Πρόκειται γιά ἐπανάληψη, µέ µερικές διαφορές, τοῦ σεναρίου τῶν σεισµῶν πρό δεκαετίας, πού ζήσαµε στήν Ἑλλάδα. Προηγήθηκαν οἱ χαµηλοῦ ἐπιπέδου προσεγγίσεις (ποδοσφαιρικοί ἀγῶνες κτλ) καί ἀκολούθησε ἡ διπλωµατία. Μόνο πού στήν ἀρµένικη περίπτωση ὑπάρχει ἕνας σοβαρός παράγων πού ἀνθίσταται: ἡ µεγάλη Ἀρµενική Διασπορά τῶν 5,7 ἑκατοµµυρίων.

Ἡ ὀργανωµένη Ἀρµενική Διασπορά εἶναι αὐτή πού πρέσβευε πάντα ὑπέρ τῆς Ἀρµενίας ἀνά τόν κόσµο σέ κάθε περίσταση (µέχρι καί µέ τίς ἐκτελέσεις Νεότουρκων ἀρχιφονιάδων), αὐτή πού χρόνια τώρα κράτησε τό ζήτηµα τῆς Γενοκτονίας ζωντανό, αὐτή πού πέτυχε νά στριµώξει τήν Τουρκία διεθνῶς. Ἦταν ἕνας ἀνίκητος ἀντίπαλος γιά τό τουρκικό κράτος, γιατί δέν µποροῦσε νά τόν ἀντιµετωπίσει. Πῶς νά πίεζε κοινότητες πού ζοῦν διάσπαρτες στήν Εὐρώπη ἤ στίς ΗΠΑ, µέσα σέ ἕνα διεθνές περιβάλλον πού εὐνοεῖ τίς ΜΚΟ, τίς ὀργανώσεις πολιτῶν κτλ; Ἔτσι, φρονίµως ποιῶν ὁ Ἐρντογάν, ἀποφάσισε νά ὑπο-νοµεύσει τόν ἀντίπαλο χτυπώντας τό ἴδιο τό ἀρµενικό κράτος µέ µιά «ἐπίθεση φιλίας» παρόµοια µέ κείνην πού ἐπιστρατεύτηκε καί µέ τήν Ἑλλάδα: Ἀερολογίες, συµφωνίες πού θά µείνουν εἴτε χωρίς σηµασία εἴτε ἀνενεργές καί µηδενικό κόστος (ἤδη ἀνακοινώθηκε πώς τά ἀρµενοτουρκικά σύνορα θά ἀνοίξουν µόνον ὅταν λυθεῖ τό ζήτηµα τοῦ Ναγκόρνο Καραµπάχ!). Κι ἀπό τήν ἄλλη, ὅποιος Ἀρµένιος θά ἐπιµένει νά ζητᾶ δικαίωση γιά τούς προγόνους του ἤ ἔστω στοιχειώδη ἀνταλλάγµατα, θά εἶναι πιά «ἐθνικιστής», «κολληµένος στό παρελθόν» καί ὅλα αὐτά τά ὡραῖα πού µάθαµε κι ἐδῶ τήν τελευταία δεκαετία!

Πάντως οἱ Ἀρµένιοι ἀγωνίστηκαν γιά νά µήν ὑπογραφεῖ ἡ συµφωνία. Μέσα στή χώρα ἔγινε ἀπεργία πείνας µπροστά στό Κοινοβούλιο ἀπό δεκάδες ἀνθρώπους. Ὁ Ἀρµένιος πρόεδρος Σέρζ Σαρκισιάν ἔκανε µία περιοδεία (στή φωτογραφία µέ τήν ἀρµενοαµερικανική ἡγεσία) πρίν τήν ὑπογραφή στίς χῶρες µέ συµπαγεῖς Ἀρµενικές κοινότητες, προκειµένου νά τίς πείσει γιά τήν ὀρθότητα τῆς ἐπιλογῆς του. Συνάντησε τεράστιες ἀντιδράσεις καί κανείς δέν τοῦ ἔδωσε τή συγκατάθεσή του. Χιλιάδες διαδηλωτές στή Βηρυττό, στό Λός Ἄντζελες, στό Παρίσι φώναξαν «τό αἵµα τῶν Ἀρµενίων δέν πωλεῖται», «Ὄχι στίς συµφωνίες», «Προδότη!» καί ἄλλα παρόµοια. Ἡ δραστήρια Εὐρω-αρµενική Ὁµοσπονδία ζήτησε νά µήν ὑπογραφοῦν τά δυό πρωτόκολλα στήν παρούσα τους µορφή, ἀλλά νά µείνει ἀνοικτό τό θέµα τῆς ἀναγνώρισης τῆς Γενοκτονίας καί τῶν συνόρων τῶν δύο χωρῶν. Οἱ δυό κυβερνήσεις συµφώνησαν στή συγκρότηση ἀνεξάρτητης ἐπιτροπῆς ἱστορικῶν πού θά ἐξετάσει τό θέµα, ἀφήνοντας ἔτσι µετέωρες τίς προσπάθειες τῆς Διασπορᾶς γιά ἀναγνώριση τῆς Γενοκτονίας ἀπό νέες χῶρες στό ἐξωτερικό: Ὅλοι τώρα θά ἐπικαλοῦνται τήν διαδικασία καί θά ἀναµένουν τό πόρισµα τῆς ἐπιτροπῆς… Ἤδη ἡ Τουρκία κάλεσε τήν Ἀρµενία νά µήν γίνει ὅµηρος τῆς Διασπορᾶς της καί νά πάψει ἡ προσπάθεια γιά ἀναγνώριση τῆς Γενοκτονίας τοῦ 1915. Καί νά σκεφτεῖ κανείς ὅτι µόλις εἶχαν ἀρχίσει νά ἐµφανίζονται κάποια σηµάδια ἀφύπνισης τῆς τουρκικῆς κοινωνίας πάνω στό ζήτηµα – λόγου χάρη ἡ συλλογή 30.000 ὑπογραφῶν Τούρκων πολιτῶν κάτω ἀπό ἕνα κείµενο 200 διανοουµένων (µαζί καί ὁ Ὀρχάν Παµούκ) γιά συγγνώµη πρός τούς Ἀρµένιους!…

Τά ὀφέλη λοιπόν τῆς Τουρκίας ἀπό τήν διαδικασία αὐτή (ἔστω κι ἀν µείνει µόνον ἐδῶ) εἶναι τεράστια. Ξεδόντιασε τήν ἀρµενική Διασπορά, ἄνοιξε ἕνα παράθυρο γιά νέο πεδίο δράσης γιά τά στρατηγικά καί οἰκονοµικά της συµφέροντα καί ἔδειξε ἕνα πρόσωπο «σύγχρονο» καί «διαλλακτικό» πρός τήν διεθνή Κοινότητα (σκεφτεῖτε τώρα ἀπό ποιάν βάση θά ξεκινήσει εἴτε τίς διαπραγµατεύσεις µέ τήν Εὐρωπαϊκή Ἕνωση εἴτε µέ τήν Κύπρο!). Παράλληλα δείχνει σέ Ἀµερικανούς καί Ρώσους µεσολαβητές τό ποῦ πρέπει νά ποντάρουν γιά τά συµφέροντά τους στήν περιοχή. Μιά περιοχή ὅπου οἱ πρῶτοι ἀναζητοῦν τό ξεµπλοκάρισµα τῶν ἐνεργειακῶν δρόµων καί οἱ δεύτεροι ἐµπλέκονται γιά νά ἀξιοποιήσουν τίς καλές τους σχέσεις µέ τίς δύο πλευρές καί γιά νά ἔχουν µεθαύριο ρόλο.

Ἔσπρωξαν οἱ Ἀµερικανοί; Ἔσπρωξαν, καί µέ τό παραπάνω. Ἡ Κλίντον πῆγε κωλοφεράντζα τόν Ἀρµένιο ΥΠΕΞ Ναλµπαντιάν, µέχρι τήν τελευταία στιγµή, µήπως καί χαλάσει µέ τίποτε παλιοµοδίτικες ἐµµονές του τή συµφωνία. Γιατί αὐτό; Γιατί ἡ Τουρκία εἶναι ἤδη σέ ἐπίπεδο ἡγέτιδος δύναµης τῆς περιοχῆς καί µέ αὐτόν τόν ἀντίπαλο ἔχουµε νά κάνουµε καί στήν Κύπρο καί στό Αἰγαῖο καί στή Θράκη. Μήν τό ξεχνᾶµε…

Κ.Κ.

Συνέντευξη: Νίκος Λυγερός

kkar — Sun, 17 Aug 2008 12:00:56 +0000

- Νίκο, ήταν νομίζω η πρώτη φορά που βρέθηκες στον ρόλο του διεθνούς παρατηρητή εκλογών. Πώς ήταν η προσωπική σου εμπειρία μα και η εκλογική διαδικασία στο Καραμπάχ;

- Ο ρόλος του διεθνούς παρατηρητή εκλογών μου θύμισε, ως εμπειρία, το ρόλο του ειδικού στα γαλλικά δικαστήρια. Αν και εξ ορισμού πρόκειται για ένα θεσμικό ρόλο που είναι απόλυτα ουδέτερος, η επιλογή αυτής της ουδετερότητας σ’ ένα περίπλοκο γεωπολιτικό πλαίσιο, δεν είναι ουδέτερη. Είναι το αποτέλεσμα μιας γενικότερης απασχόλησης με τα ανθρώπινα δικαιώματα και το διεθνές δίκαιο. Γι’ αυτό το λόγο θα έλεγα ότι η εμπειρία μου στις προεδρικές εκλογές στο Καραμπάχ δεν ήταν μόνο αξιοπρεπής αλλά και συγκινητική. Είδα για πρώτη φορά ένα λαό που ξεπέρασε μια γενοκτονία και ένα πόλεμο, να μαθαίνει τι σημαίνει δημοκρατία και ελευθερία, για να επιλέξει επιτέλους το μέλλον του σε μια περιοχή όπου και το παρελθόν ήταν απαγορευμένο. Μόνο εκατό πενήντα χιλιάδες άνθρωποι αποφάσισαν ν’ αντισταθούν σε εκατομμύρια για να έχουν ένα σύνταγμα, έναν πρόεδρο, ένα έθνος ανεξάρτητο. Ζουν καθημερινά το κόστος της ελευθερίας και οι πράξεις τους αποτελούν ένα παράδειγμα για τις κοινωνίες που θεωρούν ότι η δημοκρατία είναι αυτονόητη.- Λίγα πράγματα είναι γενικά γνωστά για τα συμβαίνοντα εκεί. Τι κάνει εντύπωση στον Έλληνα επισκέπτη και τι ιδιαίτερο ξεχώρισες εσύ;Τα δεδομένα στο Καραμπάχ είναι τόσο άγνωστα, που ακόμα και ο χάρτης αποτελεί αντικείμενο διεκδίκησης. Όλοι πιστεύουμε πως το Καραμπάχ είναι μια εγκλωβισμένη περιοχή που δεν έχει επαφή με την Αρμενία, παρά μόνο με ένα διάδρομο. Ενώ η πραγματικότητα είναι ριζικά διαφορετική. Το Καραμπάχ έχει κοινά σύνορα με την Αρμενία και δεν είναι εγκλωβισμένο. Από γεωστρατηγική άποψη, ενισχύει σημαντικά την Αρμενία, διότι δημιουργεί μια ζώνη εκεί που δεν υπάρχουν σύνορα. Οι θέσεις της Αρμενίας και του Καραμπάχ αν και α ν ε ξ ά ρ τ η τ ε ς , λειτουργούν ως ένα αποτελεσματικό συμμαχικό πλαίσιο. Με άλλα λόγια, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο ισχυρή απ’ ότι νομίζουμε ακόμα και αν αυτή η ισορροπία δεν είναι ευσταθής. Το άλλο που κάνει εντύπωση στον Έλληνα είναι η γνήσια αγάπη για την πατρίδα τους. Η γη ακόμα και γεμάτη πέτρες είναι δική τους, όπως και τα βουνά. Ζουν μια πραγματικότητα που γνωρίζουμε μέσα από τη Ρωμιοσύνη του Ρίτσου.

- Πώς είναι σήμερα τα πολιτικοοικονομικά πράγματα και τι βλέπεις για το μέλλον της περιοχής;

- Το πολιτικοοικονομικό στοιχείο της περιοχής είναι βέβαια δύσκολο. Αφού ο λαός έζησε την κατοχή ενός συστήματος που δεν του επέτρεπε να χαρεί τον πολιτισμό του, την ιστορία του, την πατρίδα του, την παράδοσή του. Έζησε την κατάρρευση ενός απόλυτου συστήματος που καθιέρωνε τυφλά την τύχη του. Τώρα βρίσκεται σε μια κατάσταση που θα ονομάζαμε άθλια αν δεν ξέραμε την αξία των αθλίων του Ουγκώ. Όμως αυτός ο λαός που απελευθερώθηκε μέσω ενός πολέμου, ξέρει τι αξίζει και με τη βοήθεια της διασποράς παλεύει καθημερινώς για ένα καλύτερο μέλλον. Όλη η περιοχή είναι παρθένα και όλα μπορούν να γίνουν. Αυτοί οι άνθρωποι το απέδειξαν. Χρειάζονται όμως συντονισμένες στρατηγικές κινήσεις στον τομέα της οικονομίας και της διαχείρισης πρώτων υλών.

- Μαζί σου, καθώς ήσουν ο μόνος Έλληνας, βρέθηκαν και παρατηρητές Σέρβοι, Γάλλοι, Ρώσοι κτλ. Πώς ήταν η επαφή σας και η συνεργασία σας;

- Η συνεργασία με άλλους παρατηρητές ήταν πολύ καλή. Δημιουργήθηκε ένα θετικό πλαίσιο, διότι ο καθένας μας κατάλαβε πόσο σημαντική ήταν η αποστολή μας. Οι προεδρικές εκλογές δίνουν το στίγμα της δημοκρατίας, όταν οι διεθνείς παρατηρητές εκτελούν με αρμοδιότητα και συνέπεια την αποστολή τους. Με άλλα λόγια, ήμασταν σε μια κατάσταση όπου de facto το έργο δημιουργεί το ον. Ο ρόλος μας καθόρισε και τις σχέσεις μας. Ο καθένας ήταν υπεύθυνος για τους άλλους στην περιοχή. Διότι μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορούσαμε να αποδείξουμε την ορθολογική διεκπεραίωση των προεδρικών εκλογών του Καραμπάχ. Όπως αυτό έγινε, οι σχέσεις ενισχύθηκαν και είναι σίγουρο ότι πολλοί από εμάς θα επιστρέψουν για τις βουλευτικές εκλογές.

- Είναι λίγο πολύ γνωστό το συμμαχικό πλαίσιο Ελλάδος – Αρμενίας. Υπάρχουν κάποια μηνύματα που να το αφορούν;

- Το συμμαχικό πλαίσιο Ελλάδος – Αρμενίας είναι περισσότερο θεωρητικό παρά πρακτικό. Ένας κοινός εχθρός δεν αρκεί για να ενισχύσει γεωστρατηγικές θέσεις. Η συμμαχία πρέπει να λειτουργήσει και στο επίπεδο της διασποράς για να είναι λειτουργική και αποτελεσματική. Πόσοι από εμάς έχουν ασχοληθεί πραγματικά με το θέμα της αναγνώρισης της γενοκτονίας των Αρμενίων, με την αναγνώριση του Καραμπάχ, με την αναγνώριση της αρμενικής γλώσσας ως γλώσσας της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Το θέμα είναι ότι η Ελλάδα και η Αρμενία είναι πιο κοντά τώρα παρά στο παρελθόν, διότι τότε ήταν η περίοδος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ήμασταν μαζί αλλά μόνοι. Τώρα είμαστε μόνοι αλλά μαζί. Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να κινηθούν τα Πανεπιστήμια αλλά και οι Σχολές Εθνικής Ασφάλειας και Εθνικής Άμυνας. Το συμμαχικό πλαίσιο υπάρχει ως γεωστρατηγικό υπόβαθρό. Δεν χρειαζόμαστε δόγματα, ακόμα και ενιαία, αλλά αληθινές πράξεις.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: Νίκος Λυγερός

kkar — Mon, 20 Aug 2007 08:30:07 +0000

- Λίγα πράγματα είναι γενικά γνωστά για τα συμβαίνοντα εκεί. Τι κάνει εντύπωση στον Έλληνα επισκέπτη και τι ιδιαίτερο ξεχώρισες εσύ;

- Τα δεδομένα στο Καραμπάχ είναι τόσο άγνωστα, που ακόμα και ο χάρτης αποτελεί αντικείμενο διεκδίκησης. Όλοι πιστεύουμε πως το Καραμπάχ είναι μια εγκλωβισμένη περιοχή που δεν έχει επαφή με την Αρμενία, παρά μόνο με ένα διάδρομο. Ενώ η πραγματικότητα είναι ριζικά διαφορετική. Το Καραμπάχ έχει κοινά σύνορα με την Αρμενία και δεν είναι εγκλωβισμένο. Από γεωστρατηγική άποψη, ενισχύει σημαντικά την Αρμενία, διότι δημιουργεί μια ζώνη εκεί που δεν υπάρχουν σύνορα. Οι θέσεις της Αρμενίας και του Καραμπάχ αν και ανεξάρτητες, λειτουργούν ως ένα αποτελεσματικό συμμαχικό πλαίσιο. Με άλλα λόγια, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο ισχυρή απ’ ότι νομίζουμε ακόμα και αν αυτή η ισορροπία δεν είναι ευσταθής.

Το άλλο που κάνει εντύπωση στον Έλληνα είναι η γνήσια αγάπη για την πατρίδα τους. Η γη ακόμα και γεμάτη πέτρες είναι δική τους, όπως και τα βουνά. Ζουν μια πραγματικότητα που γνωρίζουμε μέσα από τη Ρωμιοσύνη του Ρίτσου.

- Πώς είναι σήμερα τα πολιτικοοικονομικά πράγματα και τι βλέπεις για το μέλλον της περιοχής;

- Το πολιτικοοικονομικό στοιχείο της περιοχής είναι βέβαια δύσκολο. Αφού ο λαός

έζησε την κατοχή ενός συστήματος που δεν του επέτρεπε να χαρεί τον πολιτισμό του, την ιστορία του, την πατρίδα του, την παράδοσή του. Έζησε την κατάρρευση ενός απόλυτου συστήματος που καθιέρωνε τυφλά την τύχη του. Τώρα βρίσκεται σε μια κατάσταση που θα ονομάζαμε άθλια αν δεν ξέραμε την αξία των αθλίων του Ουγκώ. Όμως αυτός ο λαός που απελευθερώθηκε μέσω ενός πολέμου, ξέρει τι αξίζει και με τη βοήθεια της διασποράς παλεύει καθημερινώς για ένα καλύτερο μέλλον. Όλη η περιοχή είναι παρθένα και όλα μπορούν να γίνουν. Αυτοί οι άνθρωποι το απέδειξαν. Χρειάζονται όμως συντονισμένες στρατηγικές κινήσεις στον τομέα της οικονομίας και της διαχείρισης πρώτων υλών.

- Είναι λίγο πολύ γνωστό το συμμαχικό πλαίσιο Ελλάδος – Αρμενίας. Υπάρχουν κάποια μηνύματα που να το αφορούν;

Καραμπάχ, με την αναγνώριση της αρμενικής γλώσσας ως γλώσσας της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Το θέμα είναι ότι η Ελλάδα και η Αρμενία είναι πιο κοντά τώρα παρά στο παρελθόν, διότι τότε ήταν η περίοδος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ήμασταν μαζί αλλά μόνοι. Τώρα είμαστε μόνοι αλλά μαζί. Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να κινηθούν τα Πανεπιστήμια αλλά και οι Σχολές Εθνικής Ασφάλειας και Εθνικής Άμυνας. Το συμμαχικό πλαίσιο υπάρχει ως γεωστρατηγικό υπόβαθρό. Δεν χρειαζόμαστε δόγματα, ακόμα και ενιαία, αλλά αληθινές πράξεις.