Στο πρώτο είχαμε διαδήλωση χιλιάδων ατόμων, την μεγαλύτερη που έχει γίνει μέχρι σήμερα στο υπουργείο Παιδείας στο Μαρούσι (φωτογραφία). Την διοργάνωσαν με επιτυχία η Εστία Πατερικών Μελετών, η Ενωμένη Ρωμηοσύνη, η Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων και η Πανελλήνια Ένωση Φίλων των Πολυτέκνων, με βασικό αίτημα την κατάργηση των βιβλίων των Θρησκευτικών, που μετατρέπουν το μάθημα των Θρησκευτικών στο δημοτικό σχολείο από μάθημα ομολογιακό σε απλή Θρησκειολογία. Καμμία από τις δύο άθλιες φυλλάδες δεν έγραψε λέξη στην ιστοσελίδα της! Αφού δεν είχαν να γράψουν κάποιαν βρωμιά για “γραφικούς” κτλ, προτίμησαν να βγάλουν τον σκασμό.
Στο δεύτερο είχαμε την διαδήλωση στο Βαθύ της Σάμου από εκατοντάδες κατοίκους που διαδήλωσαν την αγανάκτησή τους για την λαθροεισβολή και την δημιουργία νέου hot spot. Η μεν “Κ” δεν έγραψε λέξη, ούτε καν για λόγους αντιπολίτευσης, η δε “ΕτΣ” έγραψε ένα κατεβατό παραμορφωτικό της αλήθειας, μιλώντας για αποτυχία (!), χωρίς μία φωτογραφία του κόσμου, και για τους “ξενόφοβους” οργανωτές της κίνησης ΣΑΜΟΣ SOS, παρότι παρέστησαν δεκάδες πρόσφυγες και μάλιστα μίλησαν δύο εξ αυτών! Η ίδια φυλλάδα βεβαίως δεν παραλείπει τις προστυχιές του τύπου “αναμετάδοση” των προσκλήσεων “ατόμων του αντιεξουσιαστικού χώρου” για βίαιες αντισυγκεντρώσεις κόντρα στα “ασπόνδυλα σκουπίδια”!
Είπαμε, αν κάποιοι είναι πρώτοι και καλύτεροι για την κρεμάλα στη σημερινή Ελλάδα, αυτοί δεν είναι οι πολιτικοί…

του Νεκτάριου Δαπέργολα

Ένα ακόμη μικρό επεισόδιο είδαμε πρόσφατα σε όλη αυτή τη γνωστή από χρόνια πλέον ιστορία με το μάθημα των Θρησκευτικών, που από καιρό σε καιρό ανακινείται από διάφορους εγκαθέτους (περισσότερο ή λιγότερο εμμονικά ιδεοληπτικούς) των εκάστοτε εξουσιών του ελλαδικού ψευδοκράτους. Φέτος βέβαια είχαμε την ατυχία (ή και την τύχη) να το υποστούμε με τρόπο κραυγαλέα εκκωφαντικό και προκλητικά εκκλησιομαχικό, χάρη στις κωμικά ξεκάρφωτες δηλώσεις του ατόμου που παριστάνει την αναπληρώτρια Υπουργό Παιδείας των ελληνοπαίδων. Και επειδή ήταν τέτοιος ο τρόπος, κατόρθωσε να προκαλέσει οργισμένες αντιδράσεις μέχρι και σε πρόσωπα που αμφιβάλλαμε εδώ και χρόνια ακόμη και για το αν…αναπνέουν (όπως λ.χ. ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος). Γι’ αυτό και ομιλούμε άλλωστε περί τύχης, όπως ακριβώς δηλαδή τύχη θεωρήσαμε κάποτε τα απροκάλυπτα κατορθώματα στη σχολική Ιστορία του γνωστού απερίγραπτου ψευδοεπιστημονικού σούργελου (της οποίας η προαναφερθείσα υπουργός είναι – για όσους δεν το γνωρίζουν – ακριβές alter ego, ως επίσης επιφανές στέλεχος της ψευτοϊστορικής αποδομητικής σχολής). Η αδυναμία των εν λόγω εμμανών ελληνοφοβικών να υποκριθούν επί πολύ τους μετριοπαθείς επιστήμονες και να μην αφεθούν εν τέλει σε ένα (απολύτως αποκαλυπτικό των προθέσεών τους) ντελιριακό ψυχοπαθητικό παράληρο ενάντια στα ιερά και τα όσια αυτού του τόπου, είναι κάτι για το οποίο πραγματικά μπορούμε να τους οφείλουμε ευγνωμοσύνη. Γιατί πολύ απλά είναι τόσο κραυγαλέα και ανόητα προκλητικοί, που η στάση τους σοκάρει και αφυπνίζει. Συνεπώς, όσο κι αν αυτό φαντάζει οξύμωρο, είναι κατ’ ουσίαν οι μεγαλύτεροι σύμμαχοι αυτού που με τόση μανία εχθρεύονται και πολεμούν.

Για να μην αποπροσανατολιζόμαστε ωστόσο από την τραγική πραγματικότητα, είναι φανερό πως η ανοησία τους αυτή δεν μπορεί να μας προκαλεί εφησυχασμό. Ούτε φυσικά και το ότι για μια ακόμη φορά «αφέθηκε» από επίσημα χείλη να ξεφύγει κάτι, το οποίο ανακλήθηκε λίγο αργότερα. Για όσους παρακολουθούν άλλωστε εδώ και 35 τουλάχιστον χρόνια την εξέλιξη αυτού του ανεκδιήγητου πράγματος που (κατ’ ευφημισμόν και κατά την πλέον ακραία αίσθηση του χιούμορ) ονομάζεται ελληνική εκπαίδευση, κανένας εφησυχασμός δεν δικαιολογείται. Αυτό ακριβώς ισχύει ειδικότερα και για το μάθημα των Θρησκευτικών, η πορεία προς την κατάργηση του οποίου έχει δρομολογηθεί εδώ και πολύ καιρό και είναι μια πορεία απολύτως ξεκάθαρη. Όπως και τα τούβλα στον τοίχο που μπαίνουν ένα-ένα.
Και θα μου πείτε τώρα βεβαίως: «γιατί όχι»; Τι εξυπηρετεί δηλαδή αυτό το μάθημα, έτσι όπως έχει πλέον καταντήσει, με τα απωθητικά βιβλία που υπάρχουν, με τους πλείστους όσους απερίγραπτους «θεολόγους» που υποτίθεται ότι τo διδάσκουν, αλλά και με τις ευρύτερες συνθήκες εξαχρείωσης και απαξίωσης που χαρακτηρίζουν το δημόσιο σχολείο; Η απάντηση όμως και σε αυτό το ερώτημα είναι απλή. Το μάθημα αυτό, εκλαμβανόμενο έστω και ως ευκαιρία (στη χειρότερη των περιπτώσεων) απλού προϊδεασμού των νέων για την ύπαρξη και μόνο του αγνοημένου ορθοδόξου υπερπλούτου, θα έπρεπε κανονικά να θεωρείται εκ των ων ουκ άνευ, ειδικά σε μία τόσο μπερδεμένη και αποπροσανατολισμένη εποχή απελπισίας και πνευματικών αδιεξόδων. Και αν κάτι αξίζει και είναι υποβαθμισμένο, η λύση δεν είναι η κατάργησή του, ούτε και ο ουσιαστικός του ευνουχισμός (μέσω π.χ. της ελεεινής νεοεποχίτικης απάτης της μετάλλαξής του σε θρησκειολογικό έκτρωμα). Η λύση είναι μόνο η αναβάθμιση, τουτέστιν η άρση των αιτίων που το κατάντησαν εκεί που το κατάντησαν. Από ποιους όμως ζητάμε να το αναβαθμίσουν; Από αυτούς που σκόπιμα το υποβάθμισαν και το εξευτέλισαν, με απώτερο σκοπό μια μέρα να το καταργήσουν; Από τις γελοίες και αφελληνισμένες κυβερνήσεις του ψευδοκράτους; Από ποιους;
Οι ίδιοι δεν είναι άλλωστε που εδώ και δεκαετίες, μέσω συνεχών «μεταρρυθμίσεων», επεχείρησαν απολύτως εσκεμμένα και συνειδητά – και βεβαίως κατόρθωσαν – να ξεχαρβαλώσουν, να ευνουχίσουν και να απαξιώσουν και όλα τα άλλα μαθήματα που έχουν σχέση με τα υπόλοιπα βασικά δομικά μας στοιχεία ως λαού, δηλαδή τα μαθήματα της Γλώσσας και της Ιστορίας; Ή μήπως δεν είναι οι ίδιοι, που ξεχαρβάλωσαν και ευτέλισαν ολόκληρη γενικότερα την εκπαίδευση, επειδή ο απώτατος σκοπός τους (όπως άλλωστε και κάθε εξουσίας) δεν ήταν φυσικά ποτέ να γεννήσουν σκεπτόμενους πολίτες, αλλά να παράγουν μάζες από ζόμπι, μάζες αγράμματες, ανελλήνιστες και θρησκευτικά αποχρωματισμένες, μάζες βυθισμένες στα εκκρίματα των ευδαιμονιστικών ονειρώξεων και της «διαφωτιστικής» βλακείας, μάζες παντελώς αποκομμένες από το παρελθόν του τόπου τους και πλήρως χειραγωγούμενες, μάζες έτοιμες με άλλα λόγια να πέσουν σωρηδόν στη μηχανή του κιμά (κατά το πάλαι ποτέ κλασσικό video clip των Pink Floyd); Οπότε ποιο ακριβώς νόημα έχουν και οι διάφορες υποκριτικές ανακοινώσεις (όπως π.χ. εκείνη που εξέδωσε πρόσφατα η ΔΑΚΕ Καθηγητών κατά της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ);

Πού ήταν άραγε όλοι αυτοί οι όψιμοι υποστηρικτές των Θρησκευτικών, όταν οι πρώην κυβερνήσεις (μεταξύ αυτών και των πολιτικά ομοφρόνων τους) εκμηδένιζαν κυριολεκτικά το συγκεκριμένο μάθημα, αλλά και τα υπόλοιπα; Και πότε τους απασχόλησε πραγματικά το περιεχόμενο της δημόσιας εκπαίδευσης, πέρα από γελοία μικροκομματικά συμφέροντα και σκοπιμότητες συντεχνιακές; Ρητορικά ερωτήματα βεβαίως, που δεν αναμένουν την παραμικρή απάντηση…
Ας βάλουμε λοιπόν τα πράγματα στη θέση τους: είναι ηλίου φαιδρότερον ότι δεν πρόκειται εδώ για θέμα προσώπων, κομμάτων ή παρατάξεων (όσο και αν οι νυν κυβερνώντες φαντάζουν πράγματι να είναι οι πιο εξόφθαλμα και προκλητικά χριστιανοφοβικοί). Αντίθετα, είναι πρόδηλο δια τους έχοντας οφθαλμούς οράν, ότι όλες σχεδόν οι κυβερνήσεις του καθ’ ημάς πανάθλιου προτεκτοράτου της Μελούνας χτίζουν αργά αλλά σταθερά (ουσιαστικά από το 1832 και εξής – με ελάχιστα διαλείμματα και φυσικά σχεδόν πάντα εν πλήρει συνειδότι) έναν τοίχο – έναν τοίχο αποκοπής αυτού του λαού από το παρελθόν του και από τη βαθύτερη ουσία του. Γι’ αυτό τελικά, τίποτε παραπάνω από ένα ακόμη τούβλο σ’ αυτόν τον τοίχο δεν είναι η νέα εν εξελίξει (γιατί είναι βέβαιο πως δεν έχει τελειώσει) απόπειρα περαιτέρω υποβάθμισης του μαθήματος των Θρησκευτικών.
Και αν τώρα βέβαια φτάσουμε και στο κρίσιμο ερώτημα, ποια ευρύτερη αντίδραση θα μπορούσε δηλαδή να υπάρξει απέναντι σε αυτόν τον τοίχο, είναι φανερό πως το βάρος της ευθύνης μετακυλίεται μοιραία στις πλάτες των δασκάλων. Ζούμε σε μέρες κατοχικές, σε συνθήκες έσχατης παρακμής, σε καιρούς ηθικής κρίσης και πνευματικής κατάρρευσης. Κι όλα αυτά διαιωνίζονται μάλιστα και υποθάλπονται και από το επίσημο κράτος, αλλά δυστυχώς εν πολλοίς και από την επίσημη διοικούσα Εκκλησία. Υπό τις συνθήκες αυτές, προκύπτει ότι έξω από ένα νέο Κρυφό Σχολειό, έξω από ένα σθεναρό πνευματικό, εκπαιδευτικό «αντάρτικο», άλλη ελπίδα δεν υφίσταται. Υπάρχουν δάσκαλοι στα δημοτικά και στα γυμνάσια για να κουβαλήσουν αυτό το ζωτικό καθήκον; Υπάρχουν δάσκαλοι που θα τολμήσουν να πάνε ενάντια στο ρεύμα, ενάντια στην καθεστώσα βλακεία, ενάντια στα επίσημες εντολές των γενιτσάρων, ενάντια στο απερίγραπτο σκουπιδαριό των σχολικών εγχειριδίων και θα προσπαθήσουν να βγάλουν απ’ τα χέρια τους πραγματικούς ανθρώπους κι όχι ανοϊκές μαριονέτες με νεοταξίτικη λοβοτομή; Εκεί παίζεται αυτή τη στιγμή ολόκληρο το παιχνίδι. Να λοιπόν ποιο είναι για όλους μας το πραγματικά λαμπρό πεδίο δόξης. Ιδού η Ρόδος…

(ή τα Θρησκευτικά ως υποχρεωτικό μάθημα – συμβολή στην ιδιοπροσωπία  και τη συγκρότησή μας)

Αφού κόπασε προσώρας (;) το θέμα της απαλλαγής από το μάθημα των Θρησκευτικών, ζήτημα που άνοιξε η υφυπουργός Σία Αναγνωστοπούλου σε ραδιοφωνική συνέντευξη (ενδεικτικό κι αυτό της προχειρότητας με την οποία αντιμετωπίζεται το θέμα), θα επιχειρήσουμε μια προσέγγιση μακριά από την δικαιολογημένη αγωνία των θεολόγων για το εργασιακό τους μέλλον (εύλογη, αλλά και παραμορφωτική του διακυβεύματος), μακριά επίσης και από ψευτοπροοδευτικές ιδεοληψίες και στερεότυπα.

Για μας το θέμα δεν έκλεισε∙ έχει ανοίξει εδώ και καιρό με την απαλλαγή των αλλόθρησκων, ετερόδοξων, άθεων κλπ. Και θα επανέρχεται ακαίρως ευκαίρως στη δίνη μιας νομικής σύγκρουσης ανάμεσα σε διατάξεις του Συντάγματος που κατοχυρώνουν από τη μία  την ελληνοχριστιανική αγωγή και από την άλλη τα περιβόητα «ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα», τα οποία δεν συνάδουν με δημόσιες και έγγραφες δηλώσεις για τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του κάθε πολίτη. Η σύγκρουση είναι και ιδεολογική, καθώς αφενός βρίσκεται το δυτικό ιδεολόγημα του διαχωρισμού κράτους-Εκκλησίας, αφετέρου οι υπέρμαχοι του ελληνοχριστιανικού ιδεώδους που τόσο κακοποιήθηκε στη χούντα και στη Μεταπολίτευση.

Τα θεμελιώδη αυτά ζητήματα, όμως, δεν λύνονται με αφορισμούς σε ραδιόφωνα ούτε διεκδικώντας «προοδευτικά» εύσημα, όπως ατυχώς έκανε η ΟΛΜΕ που ζήτησε παράταση της προθεσμίας για να προλάβουν να απαλλαγούν κι άλλοι από το μάθημα. Χρειάζεται συνολική περίσκεψη για την ιδιαίτερη ταυτότητα του ελληνικού πολιτισμού, σαφή γνώση των εκπαιδευτικών πραγμάτων και ξεκάθαρη άποψη για τον ανθρωπολογικό τύπο, για τον τύπο του πολίτη, που θέλει να διαμορφώσει το σχολείο μας.

Αφού, λοιπόν, σήμερα έχουμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που παραπαίει υποστελεχωμένο, που αναπαράγει την αμάθεια, ένα σχολείο χωρίς ηθοπλαστική στόχευση, με την υποβάθμιση να διαχέεται στην τεχνική εκπαίδευση και την ειδική αγωγή, με ανύπαρκτη αισθητική καλλιέργεια, είναι τουλάχιστον άκαιρο να χάνουμε το δάσος, για να βλέπουμε το δέντρο των Θρησκευτικών. Μνημείο ανοργανωσιάς στη διαχείριση του θέματος είναι ότι δεν προβλέφθηκε τόσα χρόνια ένα μάθημα (Ηθική, Μεταφυσική φιλοσοφία) που θα παρακολουθούν όσοι απαλλάσσονται, όπως προβλέπεται από τον νόμο και όπως είναι παιδαγωγικά ορθό, ώστε να μην τριγυρνούν άεργοι στους σχολικούς διαδρόμους οι απαλλασσόμενοι μαθητές.

Με αυτά τα δεδομένα θεωρούμε ότι τα Θρησκευτικά πρέπει να είναι μάθημα υποχρεωτικό για όλους. Δεν είναι ανάγκη, ωστόσο, να εκπέσει σε μια Θρησκειολογία με πληροφοριακό χαρακτήρα, γιατί δεν έχει να προσφέρει κάτι στο μαθητή, καθώς ο τελευταίος μπορεί να μάθει για τον ανιμισμό π.χ με μια απλή μηχανή αναζήτησης στο διαδίκτυο. Η Πολιτεία οφείλει χωρίς κατήχηση και προσηλυτισμό να κάνει τους μαθητές κοινωνούς στο περιεχόμενο, τα δόγματα, τα κείμενα και την πνευματικότητα της Ορθοδοξίας, τις διαφορές της με τα άλλα δόγματα του Χριστιανισμού και το Ισλάμ, ώστε να γνωρίζουν σε βάθος και βιωματικά την Ορθοδοξία, έναν από τους βασικούς και διαχρονικούς πυλώνες του πολιτισμού μας, όπως αναγνωρίζει και ο κορυφαίος μαρξιστής ιστορικός Ν. Σβορώνος.  Έτσι το εν λόγω μάθημα μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση συνεκτικών στοιχείων μεταξύ των πολιτών της κοινωνίας μας, που τόσο απαραίτητα είναι στην εποχή του διαλυτικού ατομισμού.

Το αν πιστέψει στην Ορθοδοξία ή σε άλλη θρησκεία ο ενήλικος πια μαθητής αυτό είναι δικό του θέμα. Όμως είτε το θέλει είτε όχι είναι εκ γενετής ενταγμένος σε μια κοινότητα με συγκεκριμένη θρησκευτική ταυτότητα (όπως και εθνική αυτοσυνειδησία κτλ). Χωρίς το αποτύπωμα του ορθόδοξου βιώματος ο πολίτης της χώρας μας υφίσταται μια λοβοτομή μεσαιωνικού τύπου, κατά την οποία νεκρώνεται ένα ζωντανό κύτταρο της ταυτότητάς μας (η ορθόδοξη παράδοση) και μένουμε χάσκοντες μπροστά στα μεγάλα ερωτήματα της ιστορικής πορείας αλλά και της καθημερινότητάς μας. Φυσικά, όπως σε κάθε λοβοτομή, θα πάθουμε ανεπανόρθωτη βλάβη κι εμείς ως κοινωνία – αν δεν …καταλήξουμε τελικά.

Η καταλυτική αξία, λοιπόν, ενός τέτοιου μαθήματος Θρησκευτικών στην πνευματική και ηθική συγκρότηση των μαθητών είναι για μας αδιαμφισβήτητη και τα παρακάτω (ρητορικά) ερωτήματα εύγλωττα:

Πώς να κατανοήσει ένας μαθητής χωρίς θρησκευτική παιδεία ένα απλό έργο τέχνης (μια βυζαντινή εικόνα, έναν ζωγραφικό πίνακα της Αναγέννησης με θρησκευτικό θέμα, την αρχιτεκτονική των καθολικών ή ορθόδοξων ναών); Πώς θα κατανοήσει τους μύθους, τις τυποποιημένες εκφράσεις, τα ανθρώπινα πρότυπα που αφορμώμενα από την θρησκευτική ζωή λειτουργούν ως σύμβολα στην καθημερινότητα; Πώς θα εξηγήσει τη λογική και τη συμπεριφορά βορειοευρωπαϊκών λαών, αν δεν γνωρίζει την προτεσταντική ηθική και πού αυτή διαφοροποιείται από την ορθόδοξη; Πώς μπορεί να νιώσει το μεγαλείο π.χ του Παπαδιαμάντη ή των Ρώσων κλασικών; Πώς μπορεί να βιώσει, χωρίς φολκλορισμό, ένα απλό πανηγύρι στο χωριό ή την πόλη, όπου γίνεται λιτανεία της εικόνας του πολιούχου ή του προστάτη Αγίου; Πώς μπορεί να αποχρωματίσει θρησκευτικά το Πάσχα των Ελλήνων, τα Χριστούγεννα και τις άλλες εορτές της Ορθοδοξίας, χωρίς να παρασυρθεί στην κατανάλωση και στην ανιαρή και α-νόητη διασκέδαση; Πώς μπορεί να καλλιεργήσει κανείς τη μεταφυσική συνείδησή του, ως αντίρροπη δύναμη στον σημερινό τεχνολογικό και ψηφιακό μεσσιανισμό, όντας αμέτοχος θρησκευτικής παιδείας;

Δυστυχώς και σ’ αυτό το θέμα, ερχόμαστε τελευταίοι και καταϊδρωμένοι πίσω από τους Δυτικοευρωπαίους, οι οποίοι βέβαια κουβαλούν την άθρησκη κληρονομιά της Γαλλικής Επανάστασης κι έχουν ένα παρελθόν βίαιων θρησκευτικών συγκρούσεων αλλά και μία εντελώς διαφορετική ιστορική εμπειρία. Ακόμη κι αυτοί όμως επανεξετάζουν τη στάση τους και υπάρχει μια σημαντική κίνηση διανοουμένων στη Γαλλία (προεξάρχοντος του –εν όπλοις συντρόφου του Τσε Γκεβάρα- Ρεζίς Ντεμπρέ), οι οποίοι συζητούν την επανεισαγωγή των Θρησκευτικών στο σχολείο, ώστε να συμβάλει κι αυτό το μάθημα στην πληρέστερη μόρφωσή τους. Αντίθετα, εμείς πλειοδοτούμε σε «προοδευτισμό»…

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ

Ν. Δαπέργολας, Π. Καρακολίδης, Αν. Γεωργαντά, Κ. Καραῒσκος, Π. Μαμούκαρη, Γ. Στρούμπας