1930

Είναι γεγονός πως η Καταστροφή του μικρασιατικού ελληνισμού άλλαξε ριζικά τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή αλλά και την εθνική μας αυτοεικόνα, κάτι που είναι ευδιάκριτο και στον ίδιο τον Βενιζέλο πριν τό ’22 και στον Βενιζέλο μετά από αυτό. Όσα είχαν απομείνει άλλωστε εκτός ελλαδικών συνόρων προς διεκδίκηση μετά τη Λωζάνη ήταν ενδεχομένως τα Δωδεκάνησα από την Ιταλία, η Κύπρος από την Αγγλία, η Βόρεια Ήπειρος από την Αλβανία – και σίγουρα χωρίς στρατιωτικά μέσα, τουλάχιστον  για τις δύο πρώτες περιπτώσεις. Η 100χρονη διαδικασία εθνικής ολοκλήρωσης είχε κοπεί δραματικά και οριστικά στο εδαφικό επίπεδο και πλέον η αποκατάσταση των σχέσεων με τους γείτονες ήταν επιβεβλημένη ώστε να προχωρήσουν τα έργα ειρήνης στο εσωτερικό της χώρας.

Αυτή η κατάσταση οδήγησε στο Σύμφωνο Φιλίας Βενιζέλου – Ατατούρκ το 1930, με όρους όμως βαρείς για την Ελλάδα. Δεν ήταν μόνο η εξίσωση των άνισων περιουσιών των εκατέρωθεν προσφύγων, δεν ήταν μόνο οι 425.000 λίρες Αγγλίας που πληρώσαμε στους φυγάδες Τούρκους για να παραμείνουν στην Πόλη οι Έλληνες, δεν ήταν μόνο η επίσημη ίδρυση του τουρκικού Προξενείου στην Κομοτηνή. Όλα αυτά μέσα σε μιαν ανταποδοτική λογική μπορεί κάποιος να τα θεωρήσει αναμενόμενα για την πλευρά του ηττημένου. Όμως η Ελλάδα προχώρησε πολύ παραπέρα, νομιμοποιώντας την πανταχόθεν κατηγορούμενη για τις αγριότητες κατά των Χριστιανών Τουρκία: βοήθησε στην ένταξή της στην Κοινωνία των Εθνών (1932), και ο Βενιζέλος πρότεινε για Νόμπελ Ειρήνης (1934) τον Κεμάλ,στον πρωτεργάτη δηλαδή της εξόντωσης του Μικρασιατικού και Ποντιακού ελληνισμού, που μετά το ’22 είχε να τσακίσει τα επαναστατικά κινήματα των Κούρδων. Και για τη Θράκη είχαμε την άθλια συμφωνία να εκτοπίσουμε τους αντιφρονούντες Τούρκους και Κιρκάσιους (τους γνωστούς ως «150») οι οποίοι είχαν καταφύγει στη χώρα μας και είχαν κατά πλειοψηφία εγκατασταθεί στη Ροδόπη και στην Ξάνθη. Μία δεσπόζουσα μορφή αυτών των ανθρώπων ήταν ο τελευταίος Οθωμανός σεϊχουλισλάμης, ο Μουσταφά Σαμπρή Εφέντη, που μεταξύ άλλων εξέδιδε στην Κομοτηνή την μαχητικά αντικεμαλική εφημερίδα «Γιάριν» και ηγείτο των παλαιομουσουλμάνων. Κάνω εδώ μια μικρή παρέκβαση για να πω ότι το αρχείο της εφημερίδας του εξακολουθεί να παραμένει στα αζήτητα και μόνο στον 15ήμερο «Αντιφωνητή» που ο ομιλών εξέδιδε επί 18 χρόνια είχαν δημοσιευθεί άρθρα της «Γιάριν» μεταφρασμένα από φίλο Τούρκο πολιτικό πρόσφυγα, φιλοξενούμενό μου, ο οποίος τελικά είχε επίσης την τύχη του Σαμπρή Εφέντη καθώς υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τη Θράκη και την Ελλάδα. Αυτό λοιπόν το εμπόδιο, τους «150», που συναντούσε η τουρκική πολιτική στη Θράκη, η ελλαδική πλευρά ανέλαβε το 1930 να το απομακρύνει και πράγματι απέπεμψε τους σημαντικότερους εξ αυτών στην Αίγυπτο και στη Συρία. Ας σημειωθεί ότι το 1927 οι ελληνικές υπηρεσίες στη Ροδόπη είχαν καταρτίσει έναν κατάλογο 42 μουσουλμάνων που δεν θα έπρεπε να λάβουν πιστοποιητικό εγκατάστασης (etablis), άρα θα έπρεπε να αποπεμφθούν στην Τουρκία, και μεταξύ αυτών περιλαμβανόταν και οι αντίπαλοι του Μουσταφά Σαμπρή (Μεχμέτ Χιλμή, Σαμπρή Αλή, Μουσταφά Νακάμ…). Ήρθε όμως η πολιτική ηγεσία από την Αθήνα να αποφασίσει το ακριβώς αντίθετο από τις εισηγήσεις των αρμοδίων υπηρεσιών: να στηρίξει τους κεμαλικούς στην διαμάχη τους με τους παλαιομουσουλμάνους, κάνοντας στροφή 180^ο , τη στιγμή που ο Κεμάλ στήριζε τον παπα-Εφτύμ και το λεγόμενο τουρκορθόδοξο πατριαρχείο. Ο Βενιζέλος απτόητος μιλούσε για μια «Ανατολική Ομοσπονδία» και τον σιγοντάριζε ο Τούρκος ΥΠΕΞ Ρουστού Αράς μιλώντας γιά τις δυό χώρες που «έχουν γίνει σχεδόν μία»! Δίπλα λοιπόν στους απογοητευμένους Έλληνες πρόσφυγες, οι οποίοι προσδοκούσαν πολλά από τον Βενιζέλο που τους διέψευσε οικτρά, προστέθηκαν και απελπισμένοι μουσουλμάνοι που είδαν τη χώρα στην οποία υπολόγιζαν να τους αδειάζει χάριν της Τουρκίας. Μπορώ δε να σας βεβαιώσω ότι ακριβώς τις ίδιες απογοητευτικές εμπειρίες ζούμε στη Θράκη τακτικά και στις μέρες μας.

Ήταν η αναξιοπρεπής στάση της χώρας μας απόρροια της τότε αδυναμίας της; Ή ήταν το αποτέλεσμα μιας υποτελούς πλέον πολιτικής έναντι της Τουρκίας, απότοκου της στρατιωτικής μας ήττας; Γνώμη μου είναι πως συνυπήρχαν και τα δύο, με το δεύτερο στοιχείο να εκδηλώνεται κυρίως στη Θράκη.

1952

Η επόμενη τέτοια περίοδος θα έρθει μεταπολεμικά, αμέσως μετά το Δόγμα Τρούμαν (1947). Ιδίως τα χρόνια 1951-1955, όταν Ελλάδα και Τουρκία εντάσσονταν μαζί στο ΝΑΤΟ, η Αθήνα όχι μόνο ξέχασε τους ποταμούς αίματος που από αιώνες χωρίζουν τα δύο έθνη αλλά φτάσαμε στο σημείο να μιλά ο Πλαστήρας σε Τούρκους δημοσιογράφους για δημιουργία …Ε/Τ Ομοσπονδίας, προβάλλοντάς την ως παράδειγμα προς μίμηση, ώστε να συσταθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης! Το δυτικό αφεντικό είχε συσταυλίσει τα δύο κράτη απέναντι στην «κομμουνιστική απειλή» και καθετί που ηχούσε παράφωνα απλώς εξαφανίστηκε. Ας δούμε όμως τι ακριβώς πλήρωσε η χώρα μας στη Θράκη ως κόστος για την ελληνοτουρκική αυτή «φιλία» που ετέχθη πέραν του Ατλαντικού, γιατί η τετραετία εκείνη δεν πέρασε μόνο με λόγια.

Μέχρι τότε είχε γίνει συνείδηση στην Ελλάδα πως αναφερόμαστε σε «μουσουλμανική μειονότητα», τόσο για λόγους εθνικού συμφέροντος όσο και με βάση την αλήθεια των πραγμάτων. Ξαφνικά βρεθήκαμε να μιλάμε επισήμως για «τουρκική μειονότητα» και «τουρκικά σχολεία», καθώς συζητήθηκε στην Μικτή υποεπιτροπή για τα εκπαιδευτικά ζητήματα. Είναι γνωστό το διάταγμα Φεσσόπουλου με το οποίο τοποθετήθηκαν οι επιγραφές που μιλούσαν για τουρκικά σχολεία… Υπογράφηκε η Ελληνοτουρκική Μορφωτική Συμφωνία που έφερε μία σειρά από καινοτομίες ζωτικής σημασίας για τον εκτουρκισμό της μειονοτικής κοινωνίας: επιβλήθηκε το λατινικό αλφάβητο αντί του αραβικού, επιβλήθηκε η αργία της Κυριακής αντί της Παρασκευής (όπως γινόταν δηλαδή ήδη στην κοσμική Τουρκία), πολλαπλασιάστηκαν οι επιχορηγήσεις του ελληνικού κράτους για τα υφιστάμενα μειονοτικά σχολεία, καθιερώθηκαν υποτροφίες του τουρκικού προξενείου για σπουδές μειονοτικών στην Τουρκία, συμφωνήθηκε ο θεσμός των μετακλητών δασκάλων, ιδρύθηκε το μειονοτικό Γυμνάσιο «Τζελάλ Μπαγιάρ» (και αργότερα έγινε δεκτός Τούρκος πολίτης ως διευθυντής) κτλ. Μέχρι που ζητήθηκε ξαφνικά από την Τουρκία και η αποστολή 10 δασκάλων της στα …Δωδεκάνησα! Κι ακόμη δημιουργήθηκε η Μικτή Ε/Τ Επιτροπή (Μάρτιος 1952) με επικεφαλής τον ενδοτικό Κομοτηναίο υπουργό Αναστάσιο Μπακάλμπαση, για να επιληφθεί μιας σειράς ζητημάτων όπως η διαμόρφωση κοινής πολιτικής καπνού, η κατάργηση της βίζας, η Ε/Τ τελωνειακή ένωση, η δημιουργία ζώνης ελεύθερων συναλλαγών στα Ε/Τ σύνορα, με τελικό στόχο την Οικονομική Ένωση Ελλάδος –Τουρκίας!

Όλη αυτή η κατάσταση βέβαια έληξε «ξαφνικά» τον Σεπτέμβριο του 1955. Όταν ξέσπασε ο αγώνας της ΕΟΚΑ στην Κύπρο και η Τουρκία (μετά από επίμονη αγγλική υπόδειξη) ενεπλάκη στις εξελίξεις για την τύχη της ελληνικής Μεγαλονήσου, το θέατρο σκιών έλαβε τέλος. Ο Άγγλος πρεσβευτής Σερ Τσαρλς Πηκ, είχε ήδη προειδοποιήσει την Ελληνική Κυβέρνηση πως αν δεν σταματήσει ο Κυπριακός Αγώνας, η Αγγλία επρόκειτο να ανακινήσει το «Μακεδονικό». Τελικά φαίνεται πως η εμπλοκή της κομμουνιστικής Γιουγκοσλαβίας δεν ήταν εύκολη (ή ήταν ένα σχήμα λόγου) και προτιμήθηκε η δοκιμασμένη ασιατική λύση. Παρότι λοιπόν η Ελλάδα δέχθηκε την απαράδεκτη εμπλοκή της Τουρκίας στην Τριμερή Διάσκεψη στο Λονδίνο, δεν άργησαν τα επίχειρα: με αφορμή μια κατασκευασμένη φήμη για επίθεση στο σπίτι του Κεμάλ στη Θεσσαλονίκη, ένα ασύλληπτο πογκρόμ διέλυσε τον εναπομείναντα ελληνισμό της Κωνσταντινούπολης. Ζημίες μισού δισεκατομμυρίου, πάνω από 8.000 περιουσίες κατεστραμμένες, 16 νεκροί, εκατοντάδες βιασμοί, όλα μεθοδευμένα μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια από το βαθύ κράτος και την οργάνωση Kibris Turktur («H Kύπρος είναι τουρκική»).

Έχουν όμως τη σημασία τους οι θρακικές λεπτομέρειες της μεθοδευμένης προβοκάτσιας: Στις 5 Σεπτεμβρίου 1955 ένα υπηρεσιακό αυτοκίνητο του Προξενείου έφερε από την Τουρκία κρυφά τον εκρηκτικό μηχανισμό. Και τα μεσάνυχτα της 5ης προς 6η Σεπτεμβρίου εξερράγη η «βόμβα» (το ένα από τα τρία καψούλια) στον κήπο του Τουρκικού Προξενείου, έξω από το φερόμενο ως σπίτι του Κεμάλ, το οποίο δεν έπαθε καμμιά ζημιά, εκτός από τζάμια που έσπασαν σε κάποια παράθυρα. Οι Ελληνικές Αρχές συνέλαβαν τον κλητήρα του προξενείου, τον Τούρκο πολίτη Χασάν Ουτσάρ, που ομολόγησε ότι τοποθέτησε την βόμβα που του έδωσε ο μουσουλμάνος από την Κομοτηνή υπάλληλος του Προξενείου, ονόματι Οκτάι Ενγκίν. Αυθημερόν συνελήφθη κι αυτός κι ομολόγησε. Ο Οκτάι Ενγκίν ήταν φοιτητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και εργαζόταν στο Τουρκικό Προξενείο της πόλης. Η Ελληνική πολιτεία τον είχε εισαγάγει στο Πανεπιστήμιο από το παράθυρο κι εκείνος, όντας μέλος της οργάνωσης Kibris Turktur, πυροδότησε την καταστροφή του ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης! Μάλιστα ο παππούς του ήταν μουφτής κι ο πατέρας του δάσκαλος στη Θράκη, στο χωριό Σαλμώνη και είχε υπάρξει υποψήφιος βουλευτής με το Κόμμα των Φιλελευθέρων (1952)… Η δίκη των συλληφθέντων έγινε μετά από δύο χρόνια ερήμην, γιατί είχαν αφεθεί ελεύθεροι (!) όταν η έφεσή τους κατά του πρώτου βουλεύματος (Δεκέμβριος 1955) έγινε δεκτή και ο Ενγκίν είχε διαφύγει τον Σεπτέμβριο του 1956 στην Τουρκία, μέσα στο πορτμπαγκάζ προξενικού αυτοκινήτου. Εκεί εντάχθηκε στην Κρατική Ασφάλεια κι αναρριχήθηκε σε κρατικά αξιώματα, στην Ειδική Επιτροπή Μειονοτήτων και αργότερα έγινε νομάρχης στην Καππαδοκία (Νέβσεχιρ).

Κορωνίδα της ιστορίας η επιστολή του τότε Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Τζων Φόστερ Ντάλλες σε Παπάγο και Μεντερές, όπου προκλητικά εξομοίωνε θύτη και θύμα, καλώντας τους να αρθούν υπεράνω των διαφορών τους «προς το συμφέρον της ενότητος του ελευθέρου κόσμου», χωρίς καν να αναφέρει το τουρκικό έγκλημα στην Πόλη! Και βεβαίως η πλευρά μας ετήρησε «άψογον» στάση, γιατί όχι μόνο δεν προέβη σε αντίποινα στη Θράκη αλλά και εμπόδιζε τους τουρκογενείς πολίτες της που φοβήθηκαν για τυχόν αντίποινα να φύγουν από την ελληνική επικράτεια. Πιστεύω ότι εκείνη την τετραετία ζήσαμε την πιο ταπεινωτική διάψευση και το κερασάκι στην τούρτα της υποτέλειας το έβαλε ο «εθνάρχης» Κων/νος Καραμανλής άμα τη εμφανίσει του, ρίχνοντας στα μαλακά τους δράστες της προκλητικής προβοκάτσιας. Άλλωστε και σε άλλους τομείς εκείνη την περίοδο έδωσε ίδιο δείγμα γραφής και αναφέρω εδώ ενδεικτικά το Κυπριακό ή την υπόθεση Μέρτεν.

Σήμερα

Τι συμβαίνει όμως τώρα στην περιοχή; Αρχής γενομένης το 1999, με τα ζεϊμπέκικα του αλήστου μνήμης ΓΑΠ και την διπλωματία των σεισμών, ξαναζήσαμε το 1952 σα να μην πέρασε μια μέρα. Ήταν πάλι ο δυτικός παράγων, αυτή τη φορά η υπερεθνική ελίτ που ενέταξε την Τουρκία σε «ευρωπαϊκή τροχιά», μια τροχιά που έπρεπε να περάσει από πάνω μας. Μέσα στο κλίμα της σαχλεπίσαχλης, επιδοτούμενης ευωχίας ελήφθησαν και αποφάσεις που προκάλεσαν μεγάλη ζημία στο εθνικό συμφέρον και κάποιο πρόσκαιρο όφελος στους δράστες. Παράδειγμα η ανάδειξη της πομακικής ιδιοπροσωπείας, που είχε ξεκινήσει ενθουσιωδώς το 1995, φρέναρε άνωθεν το 1999. Χαρακτηριστικές αποδείξεις αυτού του γεγονότος το τούρκικο καπέλωμα στους πομάκικους θεσμούς (πανηγύρια) που επετράπη ή οι εκδόσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που αποσιωπούσαν την ύπαρξη των πομακοχωρίων (μιλώντας για «χωριά στον ορεινό όγκο»!) με αντίδωρο κάποια εκλογική στήριξη των πλειονοτικών αρμοδίων από τον προξενικό μηχανισμό. Τα ίδια και με τους Ρομά, μια υπόθεση που έμεινε ζωντανή χάρη στην μαχητικότητα ελαχίστων ανθρώπων. Επετράπη η εισαγωγή τουρκικών εθίμων και στοιχείων παραδοσιακού πολιτισμού προκειμένου να στηριχθεί η ανύπαρκτη αυτοχθονία των μουσουλμάνων στην περιοχή. Κατήντησε ρουτίνα η συμπερίληψη των φανατικότερων μειονοτικών στοιχείων στα ψηφοδέλτια των μεγάλων κομμάτων, με αποτέλεσμα να επιβραβεύεται όχι η νομιμοφροσύνη έναντι της χώρας μας αλλά ο τουρκικός σωβινισμός. Αυτός ο τελευταίος βγήκε στο προσκήνιο με επισκέψεις Γκρίζων Λύκων από την Τουρκία, με μνημόσυνα για Τούρκους στρατώτες που σκοτώνονταν από τους Κούρδους αντάρτες, με δημόσιες απαγγελίες ύμνων για την Τουρκία κτλ κτλ. Ήρθε η κρατική Ziraat Bankasi στα μέρη μας. Μάθαμε για ανώτατους αξιωματικούς που ζητούσαν ρουσφέτια από πράκτορες της Άγκυρας που διέθεταν και άκρες στην Αθήνα. Στήθηκε «Δίκτυο Δήμων Ανατολικής – Δυτικής Θράκης» που θα συνέτασε σχέδια συνεργασίας, θα σχεδίαζε συνοριακές δράσεις, θα προωθούσε την διασυνοριακή και διαπεριφερειακή συνεργασία κτλ.

Σήμερα η κατάσταση κάπως εξομαλύνθηκε, κυρίως λόγω του γεωπολιτικού αναπροσανατολισμού και των εσωτερικών προβλημάτων της γείτονος, οπότε φαίνονται καθαρά οι δυνατότητες που διαθέτουμε ως Ελλάδα για ανάταξη του σκηνικού. Ανέκαθεν το λέγαμε πως είναι μόνο θέμα δικής μας πολιτικής βούλησης, όμως ακόμα δεν έχουμε δει μια Κυβέρνηση ελληνική που θα κάνει πράξη τα δέοντα με τρόπο συνεπή και συστηματικό.

Θα εξηγήσω αυτό το τελευταίο, κλείνοντας με μια λακωνική αναφορά στα δύο θετικότερα μέτρα που έλαβε η χώρα μας για τη Θράκη στα χρόνια της Μεταπολίτευσης: αναφέρομαι στην ίδρυση του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (1974) και στην εγκατάσταση των Ποντίων νεοπροσφύγων στη Θράκη (1991). Αμφότερα τα μέτρα στόχευαν στην ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού και στην τόνωση της τοπικής κοινωνίας, ήταν απολύτως σωστά στη σύλληψή τους αλλά στην πράξη τελικά απέδωσαν πολύ λιγότερο από τις προσδοκίες που γέννησαν. Το Πανεπιστήμιο κατήντησε άθυρμα στα χέρια μιας κλίκας που με τις παρασκηνιακές της μεθοδεύσεις συν τω χρόνω το υποβάθμισε δραματικά παρά τη γιγάντωσή του, το ενέταξε στην τοπική διαπλοκή και το μόνο που προσφέρει στη Θράκη είναι κάποια στοιχειώδη οικονομικά οφέλη. Η δε παρουσία του νεοπροσφυγικού στοιχείου, επειδή δεν βασίστηκε σε κάποιο σχέδιο και δεν συνδυάστηκε με δημιουργία θέσεων εργασίας, είχε πολύ μικρό χρονικό ορίζοντα: οι πιο δραστήριοι από τους ανθρώπους αυτούς φύγανε γρήγορα προς Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ενώ μετά την δεκάχρονη μνημονιακή κατάρρευση οι οικισμοί τους έχουν μισοαδειάσει από μια μαζική φυγή προς κάθε πιθανή και απίθανη χώρα.

Εδώ πια, μιλώντας για ζητήματα εσωτερικής πολιτικής, το άμεσο πρόβλημα δεν είναι η υποτέλεια αλλά η κομματική αβελτηρία και η γενικευμένη διαφθορά που έχουν ρημάξει την ελληνική κοινωνία. Μήπως όμως κι αυτές προέρχονται από την συνειδητοποίηση και την κυνική αποδοχή πως ζούμε σε ένα κράτος εξαρτημένο κι άρα ο δημόσιος βίος δεν μπορεί να ιδωθεί παρά μόνο μέσα από το πρίσμα της ιδιοτέλειας; Ή είναι αντιστρόφως η ελλαδική παρακμή – ιδίως των ελίτ – που διαιωνίζει την κρατική μας υποτέλεια; Το ερώτημα είναι σίγουρα δύσκολο κι επαφίεται στον καθέναν να βρει την απάντηση.

(Εισήγηση του Κώστα Καραΐσκου στο διαδικτυακό συνέδριο της “Τιμής στο ΄21″ (24-10-2021) με θέμα ”Οἱ συνέπειες τῆς ὑποτέλειας στήν διαμόρφωση τῶν ἐθνικῶν μας θεμάτων”)

Ήταν το μακρυνό 1995, όταν το Υπουργείο Παιδείας υπό τον αλήστου μνήμης Γιώργο Παπανδρέου ανακοίνωνε μια «θετική διάκριση» στον εκπαιδευτικό χώρο: την κατ΄ εξαίρεση εισαγωγή στα ελληνικά Πανεπιστήμια των παιδιών της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης. Στο εξής, βάσει του νομοθετήματος αυτού (2341/1995) και των υπουργικών αποφάσεων που ακολούθησαν, ένα ποσοστό 0,5% επί του συνολικού αριθμού των εισακτέων θα προερχόταν από τα παιδιά της μειονότητας που αποφοιτούσαν από τα σχολεία της Μέσης Εκπαίδευσης.

Η πρωτοβουλία είχε μία κάποια λογική βάση και έναν προφανή μα ανομολόγητο στόχο. Στο σκεπτικό του νομοθέτη αναφέρονταν οι συνθήκες ανισότητας υπό τις οποίες διεξάγονταν οι Πανελλήνιες Εξετάσεις, αφού τα παιδιά της μειονότητας υστερούσαν σε γνώση της ελληνικής, που δεν την είχαν ως μητρική γλώσσα αλλά και δεν την είχαν διδαχθεί επαρκώς ούτε στην διάρκεια της εκπαίδευσης που έλαβαν. Η …άλλη σκοπιμότητα ήταν να στρέψει προς τα εγχώρια σχολεία και πανεπιστήμια τα παιδιά που μη έχοντας άλλη δυνατότητα ακολουθούσαν την μειονοτική εκπαίδευση και έπειτα πήγαιναν για σπουδές στην Τουρκία. Πολλά μάλιστα πήγαιναν και από τα γυμνασιακά τους χρόνια σε σχολεία της γείτονος, για καλύτερη προετοιμασία εν όψει των μελλοντικών σπουδών τους. Με την αλλαγή αυτή η Τουρκία θα είχε πια μειωμένο ρόλο στη ζωή των μειονοτικών κατοίκων της Θράκης και ίσως η διάθεση των τελευταίων για ενσωμάτωση στη χώρα που ζούσαν να αυξανόταν.

Παρά την εξώφθαλμη ανισότητα που εισήγαγε η νομοθεσία εκείνη, ο πλειονοτικός κόσμος στη Θράκη και στην Ελλάδα γενικότερα το αποδέχθηκε, με λίγες γκρίνιες μόνο σε προσωπικές συζητήσεις. Σκάνδαλο ήταν πρωτίστως η ανυπαρξία ανάλογης πρόβλεψης για τα παιδιά νεοπροσφύγων από την πρώην ΕΣΣΔ που με τρία χρόνια στη χώρα μας και δίχως καμμία πρότερη επαφή με τα ελληνικά καλούνταν να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις τους Ελλαδίτες συμμαθητές τους. Μία μόνο προσφυγή έγινε στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά του νόμου και αυτή απορρίφθηκε με το σκεπτικό πως ουδείς είχε έννομο συμφέρον να προσφύγει, αφού το ποσοστό ήταν «επιπλέον» του προβλεπόμενου και «δεν εθίγετο κάποιος». Με το σόφισμα αυτό έκλεισε η δικαστική αμφισβήτηση κι έμεινε μόνο η ελπίδα να λειτουργήσει τελικά το μέτρο προς όφελος της πατρίδας.

Από την πρώτη εφαρμογή του νόμου περάσανε 25 χρόνια. Εφέτος αναμένεται να μπούνε στα ελληνικά πανεπιστήμια άνω των 400 μειονοτικοί πρωτοετείς, νούμερο πολλαπλάσιο εκείνου της πρώτης χρονιάς (1996). Σύμφωνα με την διευκρίνιση της υπουργού Παιδείας Νίκης Κεραμέως δεν θα ισχύσει η βάση εισαγωγής που αναμένεται να τεθεί για όλους τους άλλους υποψηφίους. Ήδη υπάρχουν στη Θράκη χιλιάδες απόφοιτοι ελληνικών σχολών, ενώ κάποιοι εισάγονται σ΄ αυτές αλλά προτιμούν τις σπουδές στην Τουρκία και κάποιοι εισάγονται μεν αλλά δεν μπορούν να αποφοιτήσουν ελλείψει γνώσεων και ελληνομάθειας. Δυστυχώς δεν έχουμε ποσοστά για τις κατηγορίες αυτές, αφού ποτέ δεν γνωστοποιούνται -  ίσως και να μην αποτυπώνονται καν. Ποτέ δεν είδαμε έναν απολογισμό αυτού του μέτρου, να δούμε ποια ήταν τελικά η απόδοσή του. Τι είδους πιλοτικό μέτρο ήταν όταν μετά από ένα τέταρτο του αιώνα συνεχίζουμε την εφαρμογή του ακάθεκτοι; Ενδιαφέρθηκε σοβαρά η ελληνική πολιτεία να αποκαταστήσει την ισότητα των υποψηφίων μαθητών, ώστε να περιττεύει η «θετική διάκριση»; Δυστυχώς η απάντηση είναι αρνητική, αφού δεν ιδρύθηκε ούτε ένα δημοτικό σχολείο στην θρακική ύπαιθρο, όπου η μοναδική εντόπια δυνατότητα φοίτησης είναι το μειονοτικό σχολείο όπου κυριαρχεί η τουρκική γλώσσα. Είναι βεβαίως παρήγορο ότι η μουσουλμανική κοινωνία στρέφεται προς την δημόσια εκπαίδευση αλλά αυτό δεν αρκεί να συμβαίνει μόνο στα αστικά κέντρα ή κυρίως στη Μέση Εκπαίδευση. Έτρεξε βεβαίως και το ευρωπρόγραμμα Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων (Φραγκουδάκη – Δραγώνα) επί δύο δεκαετίες αλλά η κατανάλωση 30.000.000 ευρώ δεν άφησε ανάλογα κέρδη στην περιοχή. Ούτε και οι προσπάθειες για εισαγωγή των τουρκικών – ως ξένης γλώσσας – και του Κορανίου σε δημόσια γυμνάσια απέδωσε ιδιαιτέρως, το ενδιαφέρον των μειονοτικών μαθητών ήταν χαμηλό.

Με λίγα λόγια βρισκόμαστε περίπου στο ίδιο σημείο από το οποίο ξεκινήσαμε την εφαρμογή του μέτρου προ 25ετίας. Οι ελλείψεις των μειονοτικών μαθητών στην ελληνική γλώσσα είναι πάνω κάτω οι ίδιες, όπως δυστυχώς και στο σύνολο της μουσουλμανικής κοινωνίας. Συζητάμε σαν να μη πέρασε μια μέρα ενώ το προσωρινό μέτρο έχει γίνει μόνιμο από την πολιτική ατολμία των κυβερνώντων, έχοντας πια καθιερώσει μία διακριτική μεταχείριση σε βάρος των χριστιανών συμμαθητών τους κι έχοντας αλλάξει την σύνθεση του επιστημονικού δυναμικού σε Κομοτηνή και Ξάνθη. Μάλιστα ο βουλευτής Ροδόπης -με το Πασόκ αυτή την περίοδο- Ιλχάν Αχμέτ ζητάει στη Βουλή διπλασιασμό (!!!) της ποσόστωσης, σε μια επίδειξη λαϊκισμού και ανευθυνότητας. Αν πιστεύει πως τίποτε δεν έγινε, θα έπρεπε να είχε ακουστεί η σχετική διαμαρτυρία του τόσα χρόνια, διαφορετικά ένα τέτοιο αίτημα ακούγεται εξωφρενικό. Προφανώς ο εν λόγω αντιλαμβάνεται ότι το πολιτικό κλίμα σηκώνει τέτοια πυροτεχνήματα που παρουσιάζονται ως «ενδιαφέρον» του για την πελατεία του. Όμως και πέραν του πολιτικαντισμού, παραμένει το ερώτημα ως προς την ουσία του: ώς πότε η επίκληση ενός διαφορετικού θρησκεύματος μπορεί να δικαιολογεί θετική διάκριση για την εισαγωγή στην Ανώτατη Εκπαίδευση;

Δέν πᾶνε πολλά χρόνια πού ἀκόμα καί οἱ μαθητές διδάσκονταν στά σχολεῖα γιά τόν τεράστιο ὀρυκτό πλοῦτο τῆς Ἑλλάδας, μέ τούς ἄφθονους λιγνίτες πού στήριξαν τήν δημιουργία μιᾶς ὑγιοῦς δημόσιας ἐπιχείρησης ἠλεκτρισμοῦ. Ἡ διαρκής της ἐπέκταση, ὁ καθολικός ἐξηλεκτρισμός τῆς χώρας καί οἱ μέχρι πρόσφατα χαμηλές τιμές τῆς ἐνέργειας (τό 2009 τό οἰκιακό μας ρεῦμα εἶχε μισή τιμή ἀπό τῆς Γερμανίας) ἔδειξαν τήν ἐπιτυχία τοῦ ἐγχειρήματος. Μόλις 7-8 χρόνια πρίν, ἡ ΔΕΗ κατέγραφε 1 δισ. εὐρώ ἐτήσια κέρδη, παρότι ὡς ἐπιχείρηση δέν ἦταν ἄμοιρη τῶν γνωστῶν φαινομένων διασπάθισης τοῦ δημοσίου χρήματος ἀπό τό ἐπίπεδο τῶν διοικούντων ἤ τῶν συνδικαλιστῶν μέχρι τῶν …καταναλωτῶν.
Καί ἦρθε ἡ ὥρα γιά νά ἀναλάβει τήν διοίκηση τῆς χώρας ὁ ἀκατανόμαστος ἐκεῖνος πού ἔφερε στήν πατρίδα μας ὄχι μόνο τά ξένα ἀφεντικά αὐτοπροσώπως ἀλλά καί τίς ἰδιωτικοποιήσεις, τά φούμαρα τῆς “πράσινης” ἐνέργειας κτλ. Σπάσανε τήν ΔΕΗ σέ κομμάτια, τήν τιμώρησαν γιά τίς ἐκπομπές ρύπων, πριμοδότησαν τούς ἰδιῶτες ἀνταγωνιστές της, τἠν ὑποχρέωσαν σέ (ἀχρείαστη) αὔξηση τιμῶν, τήν βάλανε νά πληρώνει στούς προμηθευτές της τό ρεῦμα ἀκριβότερα ἀπ’ ὅ,τι ἡ ἴδια τό μεταπωλεῖ, φόρτωσαν τό τιμολόγιό της μέ τό χαράτσι τοῦ ψευδοβενιζέλου καί ἄλλους φόρους… Ὅλα αὐτά γιά χάρη τῶν (γερμανικῶν) “ἀνανεώσιμων πηγῶν ἐνέργειας” καί τῆς εὐρωπαϊκῆς “ἀντιμονοπωλιακῆς πολιτικῆς”! Εἶναι τό παλιότερο σενάριο πού προσέφερε τόν ΟΤΕ στά χέρια τῆς Ντόιτσε Τέλεκομ, ἀλλά μήν πάει ὁ νοῦς σας στό …κακό. Γιατί, ὡς γνωστόν, ἡ Εὐρώπη καί ἡ Δύση εἶναι πολύ εὐαίσθητες στά περιβαλλοντικά θέματα καί πολύ φανατικά ἐναντίον τῶν μονοπωλίων… Οἱ χρήσιμοι ἠλίθιοι δέν λείψανε ποτέ ἀπό τό καθεστώς.
Ἤρθαν καί οἱ συριζαῖοι καί ἔδωσαν ἄφεση (κοινωνικό τιμολόγιο) σέ κάθε κακοπληρωτή, μέ ἀποτέλεσμα τήν διόγκωση τῶν χρεῶν πρός τήν ἑταιρεία, χωρίς  νά λάβουν καί καμμία κρίσιμη ἀπόφαση γιά τό μέλλον της. Ἔχουμε λοιπόν ἀπό τήν μία ὅσους πρακτορεύουν τά (ξένα καί μή) ἰδιωτικά συμφέροντα τά ὁποῖα ἐποφθαλμιοῦν τόν πλοῦτο τῆς πατρίδας μας – ὀρυχεῖα, ἐργοστάσια, δίκτυα – καί ἀπό τήν ἄλλη ὅσους ὑπερασπίζονται ἀμυντικά ἕνα παρελθόν μέ πολλές παθογένειες. Αὐτό πού θέλουμε νά δοῦμε εἶναι μιά ἐπιθετική ἀνάδειξη τῆς σημασίας τῆς ΔΕΗ καί μιάν ἀνάλογη ὀργάνωσή της σέ νέα βάση, μέ πλήρη διαφάνεια καί λογοδοσία πού δέν θά ἀφήνει σκιές γιά ἰδιοτέλειες καί κομματικές ἐξυπηρετήσεις. Μόνο ἔτσι μπορεῖ νά δικαιωθεῖ στά μάτια τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν ἡ ὑπεράσπιση τῆς Δημόσιας Ἐπιχείρησης: πρῶτα πρέπει νά πειστοῦν ὅτι τό ἐθνικό μας συμφέρον εἶναι ὑπαρκτό καί μετρήσιμο, κι ὄχι ἕνα πρόσχημα γιά νά κρύβονται πίσω του οἱ κάθε λογῆς ἀπατεῶνες. Ὅ,τι δηλαδή  οὕτως ἤ ἄλλως ἰσχύει καί σέ ὅλα τά ζητήματα…

Κάτι το περίεργο είχε εφέτος ο Οκτώβριος. Ήταν αυτοί οι καινοφανείς εορτασμοί για την συμπλήρωση 71 ετών από την απελευθέρωση της Αθήνας «από τους Γερμανούς ναζί και τους συνεργάτες τους». Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έβγαλε μήνυμα ενότητας για την επέτειο. Περισσότερα από 1.000 άτομα συμμετείχαν στην ιστορική περιήγηση στο κέντρο της Αθήνας, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων. Εκθέσεις και προβολές στην Αθήνα φέρνουν στο φως ντοκουμέντα της εποχής. Εύζωνες έκαναν έπαρση της ελληνικής σημαίας στην Ακρόπολης και έγινε κατάθεση στεφάνων. Παρέστησαν ο υπουργός Παιδείας Ν. Φίλης, ο υφυπουργός Αθλητισμού Στ. Κοντονής, εκπρόσωποι των κομμάτων και ο …ΓΑΠ.

Ο δήμαρχος Αθηναίων Γ. Καμίνης τόνισε μεταξύ άλλων ότι «για τη σύγχρονη ελληνική ιστορία η Απελευθέρωση της Αθήνας αποτελεί έναν συμπυκνωμένο ιστορικό χρόνο μεγάλης βαρύτητας και για τη λήξη του πολέμου και της κατοχής που σηματοδοτεί, αλλά και γιατί μοιάζει να πετυχαίνει το ανέφικτο». Η αναπληρώτρια υπουργός Εργασίας Θ. Φωτίου που εκπροσώπησε τον πρωθυπουργό είπε πως «η γνώση των ιστορικών γεγονότων της Κατοχής είναι απαραίτητη σήμερα, διότι έχει στον πυρήνα της τις έννοιες της αντίστασης, του αγώνα και της αλληλεγγύης. Αντίσταση σε κάθε εξουσία που αφαιρεί ανθρώπινα δικαιώματα και περιορίζει τη λαϊκή κυριαρχία και αγώνας για μια κοινωνία δίκαιη και αλληλέγγυα». Στην ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε λόγο για «τους αγώνες και τις θυσίες των αγωνιστών και των αγωνιστριών της Αντίστασης», για «τη θηριωδία των ναζιστικών εγκλημάτων» και «την διολίσθηση σε ακροδεξιά ρητορεία κλείνοντας το μάτι στη Χρυσή Αυγή».
Αυτό που εμείς πάντως καλά καταλάβαμε είναι ότι εφέτος καθιερώσαμε μια νέα επέτειο, χωρίς να προϋπάρξει κανένα τέτοιο αίτημα. Αναρωτιόμαστε, τι νόημα έχει ο εορτασμός της απελευθέρωσης της πρωτεύουσας; Δεν είναι προφανές το πόσο υπονομεύεται ο αντίστοιχος της 28ης Οκτωβρίου; Είναι δυνατόν σε δυό μόλις εβδομάδες να ξαναπούμε και να ξαναδούμε τα ίδια περίπου πράγματα; Και στην επέτειο της Εθνικής Αντίστασης, στις 25/11, πάλι τα ίδια;
Και ποιαν ακριβώς ιστορική στιγμή τιμούμε; Αυτήν που εντός 50 ημερών εξελίχθηκε σε έναν Εμφύλιο που κράτησε (και μας κατέστρεψε) περισσότερο κι από την …Κατοχή; Τουλάχιστον αν είχαμε πετύχει μόνοι μας την απελευθέρωση της χώρας, θα μπορούσαμε να το περηφανευόμαστε στην επέτειο. Τώρα τι ακριβώς γιορτάζουμε, την νίκη των σοβιετικών στο Στάλινγκραντ, όπου «γύρισε» ο πόλεμος; Γιατί ναι, τεράστιο το έργο της Εθνικής Αντίστασης, ιδίως στην ύπαιθρο, αλλά τους Γερμανούς δεν τους έδιωξε από την Αθήνα ο ΕΛΑΣ.

Δεν μας αρέσει η συνωμοσιολογία αλλά εδώ είναι ξεκάθαρη η πολιτική σκοπιμότητα πίσω από τις φετεινές παράτες. Πρώτον επιχειρείται μία υποτίμηση της 28ης Οκτωβρίου, όπου ο θετικός ρόλος του Μεταξά είναι ένα άβολο πράγμα, υπονομευτικό της μανιχαϊκής λογικής των βλακών και αφετέρου μετατίθεται το νόημα του εορτασμού σε κάτι πανηγυρικό, αφιστάμενο από ανθιστάμενους δικτάτορες, πολεμικά μέτωπα και σκληροτράχηλους στρατιώτες. Αν όμως αυτό που βαρύνει είναι το τελικό αποτέλεσμα (η απελευθέρωση) κι όχι η υπερήφανη στάση ζωής (το ΟΧΙ), τότε πώς τιμούμε την Αντίσταση; Γιατί να μην καθόντουσαν στα σπιτάκια τους οι Έλληνες, περιμένοντας απλώς την νίκη των Συμμάχων, αφού εκείνη έκρινε και την τελική έκβαση του πολέμου; Και δεύτερον η 12η Οκτωβρίου προσφέρεται απείρως περισσότερο από την 28η για προπαγάνδα και κυβερνητική παπαρολογία: πώς να ταυτιστούν με το ΟΧΙ οι κατεξοχήν κάπηλοί του; Πώς να ποζάρουν δίπλα σε αφίσες με μαύρες χλαίνες που εφορμούν στα αλβανικά βουνά (ενώ στις άλλες με τα τραγούδια στους αθηναϊκούς δρόμους…); Εντάξει, και τώρα οι παρόλες της Φωτίου για «αντίσταση», «δικαιώματα», «δικαιοσύνη» είναι καταγέλαστες αλλά με φόντο δυο πόδια ακρωτηριασμένα από τα κρυοπαγήματα παραείναι προκλητικές. Τώρα το πλαίσιο είναι τόσο χαλαρό που χωράει όχι μόνο η κομματική σπέκουλα αλλά ακόμη και ο …ΓΑΠ.

Κ.Κ.

Παρακολουθοῦμε χρόνια τώρα τήν προσπάθεια τοπικῶν παραγόντων τῆς περιοχῆς μας γιά κατάργηση τῆς βίζας σέ Τούρκους πολίτες ὅταν πρόκειται γιά ὀλιγοήμερες ἐπισκέψεις, ἤ γιά τήν ἁπλούστευση τῆς σχετικῆς διαδικασίας. Τελευταίως βλέπουμε ὅτι Τζιτζικώστας καί Παυλίδης, οἱ «γαλάζιοι» περιφερειάρχες Κεντρικῆς Μακεδονίας καί Ἀνατολικῆς Μακεδονίας – Θράκης, ἑνώσανε τίς προσπάθειές τους γιά τόν ἴδιο σκοπό: νά ἁπλοποιηθεῖ ἡ διαδικασία ἔκδοσης βίζας τῶν Τούρκων ἐπισκεπτῶν καί νά δίδεται κατευθείαν ἀπό τόν μεθοριακό σταθμό τῶν Κήπων τοῦ Ἕβρου. 

Δέν θά ἀρνηθοῦμε ὅτι πράγματι αὐτό μπορεῖ νά τονώσει τήν τουριστική ροή πρός τή Βόρειο Ἑλλάδα. Πάντως τό πρόβλημα δέν εἶναι ἡ βούληση τῆς ἑκάστοτε Κυβέρνησης ἀλλά ἀφορᾶ τή Συνθήκη Σένγκεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀπευθύνουμε ἔκκληση πρός τήν ἑλληνική Κυβέρνηση: σέ περίπτωση πού θά συναινέσει γιά τήν ἐξέλιξη αὐτή, ΟΦΕΙΛΕΙ νά τήν συνδυάσει μέ τήν ἐπαναφορά τῆς βίζας γιά τά πράσινα διαβατήρια τῆς Τουρκίας ἤ τουλάχιστον μέ τήν ἐξομοίωσή τους μέ τά κοινά μπλέ. Τό γράψαμε κι ἄλλοτε, ἦταν ἕνα ἀπό τά ἐγκλήματα τοῦ ΓΑΠ σέ βάρος τῆς πατρίδας μας, καθώς τό 2010 μέ μία ἀπό τίς 21 συμφωνίες πού ὑπέγραψε στό πλαίσιο τοῦ Ἑλληνοτουρκικοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας κατήργησε τή βίζα γιά τά εἰδικά διαβατήρια 800.000 ἀξιωματούχων τῆς γείτονος (πράσινο διαβατήριο παίρνουν δήμαρχοι, πρώην βουλευτές, ἐκπαιδευτικοί, ἀνώτεροι δημόσιοι – κρατικοί ὑπάλληλοι ἐν ἐνεργείᾳ ἤ καί συνταξιοῦχοι κτλ). Σημειωτέον πώς, πέραν τοῦ προφανοῦς πληθωρισμοῦ, καταζητούμενοι ἐγκληματίες ἔχουν βρεθεῖ στό παρελθόν νά κατέχουν πράσινο διαβατήριο ἀλλά καί 90.000 Τοῦρκοι μέ καταγωγή ἀπό τή Θράκη ἔχουν ἐπίσης πράσινο διαβατήριο! Ἀπό τότε λοιπόν πήξαμε στούς πράκτορες κάθε θέσης πού μᾶς ἔρχονται κάθε τόσο – καί ὄχι πάντως γιά …τουρισμό. Κάτοχοι ὑπηρεσιακῶν διαβατηρίων ἀπό χῶρες παραδοσιακά φιλικές, ὅπως ἡ Ρωσία, ἡ Μολδαβία, ἡ Ἀρμενία χρειάζονται θεώρηση ἀλλά οἱ Τοῦρκοι παρακρατικοί ὄχι!
Πρίν 5 χρόνια τά φιλότουρκα κνώδαλα τῆς Ἀθήνας εἶχαν πεῖ πώς «ἔτσι προέβλεπε ἡ Συνθήκη Σένγκεν». Ἐμεῖς ξέρουμε πόσο ἄλλαξε ἔκτοτε στό κλῖμα τῆς ΕΕ ἀλλά καί τί ἀπαιτεῖ ὁ ἀγώνας γιά τήν ἐπιβίωση τῆς χώρας μας. Εἶναι καιρός νά ἐπαναφέρουμε τή λογική στόν τόπο της καί αὐτή ἡ Κυβέρνηση καί ὁ ὑπουργός μας τῶν Ἐξωτερικῶν ἔδειξαν ὥς τώρα πώς τήν διαθέτουν.

Και επιστροφή στη δραχμή;

Το άλλο σκέλος αφορούσε και αφορά την υπονόμευση της Ευρωζώνης, τον ρόλο του Δουρείου Ίππου. Η εντολή ήταν ρητή και οι κινήσεις προαποφασισμένες: διαστρέβλωση των δημοσιονομικών στοιχείων απ΄ την πρώτη στιγμή της ανάληψης της εξουσίας και καταγγελίες στο εξωτερικό, από τον Γ. Α. Παπανδρέου και τους υπουργούς του, ότι είμαστε χρεοκοπημένη χώρα, ότι μοιάζουμε με Τιτανικό, ότι η διαφθορά καλύπτει τα πάντα και τους πάντες. Η δυσφήμιση αυτή της χώρας του, για πρώτη φορά στην ιστορία από πρωθυπουργό για την πατρίδα του, αντιμετωπίσθηκε ειρωνικά απ΄ τον έγκυρο διεθνή τύπο, αλλά προβλήθηκε κατά κόρον απ΄ την ατλαντική διαπλοκή και αναμεταδόθηκε πομπωδώς απ΄ την επιχώρια, ενώ την ίδια στιγμή ακριβώς άρχισαν και οι πιέσεις των κερδοσκόπων κατά του ευρώ, με ταυτόχρονα δημοσιεύματα για επικείμενη διάλυση της Ευρωζώνης, τα οποία, όχι μόνο συμμεριζόταν η κυβέρνηση, αλλά και διαλαλούσε στεντορεία τή φωνή ότι αποτελούν το κριτήριο των ενεργειών της· οι επισημάνσεις του Αντώνη Σαμαρά, πολλών παλαιών βουλευτών, της Βάσω Παπανδρέου, αλλά και υπουργών όπως ο Ευάγγελος Βενιζέλος, απέμειναν «φωνή βοώντος εν τη ερήμω». Αποδεικνύεται πλέον ότι όλα αυτά δεν ήταν τυχαία, παρά προσχεδιασμένα με προσοχή και ο πρωθυπουργός τα εκτελούσε, ανάλογα με τις δυνατότητές του.