Στίς 10 Ἰουλίου 2012 ἡ Νικαράγουα τοῦ Nτανιέλ Ὀρτέγκα ἀνακοίνωσε πρόσκληση γιά ἐπενδυτές στήν κατασκευή μιᾶς διώρυγας στή χώρα του, παράλληλης ἐκείνης τοῦ Παναμᾶ. Ἡ Κυβέρνηση τῆς χώρας θά κρατήσει τό 51% τῶν μετοχῶν τῆς νεότευκτης ἑταιρείας πού θά διαχειρίζεται τήν μήκους 200 χιλιομέτρων διώρυγα. Κίνα καί Ἰνδία ἔχουν ἤδη ἐμπλακεῖ καί Βραζιλία – Βενεζουέλα ἐξεδήλωσαν ἐπίσης ἐνδιαφέρον γιά τό σχέδιο τῆς ἐναλλακτικῆς σύνδεσης Ἀτλαντικοῦ – Εἰρηνικοῦ Ὠκεανοῦ.
Ἡ ἰδέα εἶναι παλιά. Τήν εἶχαν διερευνήσει ἤδη τά ἀποικιοκρατικά καθεστῶτα τῆς περιοχῆς, καί ἡ λύση τοῦ Παναμᾶ προκρίθηκε μόνο μετά τήν ἐγκατάλειψη* τῆς διάνοιξης στή Νικαράγουα πού, ὄντας βορειότερα, θά προσέφερε καλύτερη λύση στή ναυτική σύνδεση τῶν δύο ἀκτῶν τῶν ΗΠΑ. Μετά τήν διάνοιξη στόν Παναμά (1914) ἡ Νικαράγουα διερεύνησε τήν περίπτωση χρηματοδότησης δικῆς της διώρυγας ἀπό τή Γερμανία ἤ τήν Ἰαπωνία, μά οἱ Ἀμερικανοί ἀντέδρασαν (ἡ Νικαράγουα ἦταν κατεχόμενη ἀπό στρατό τῶν ΗΠΑ τά χρόνια 1909-1933 καί ἀπό τήν δικτατορία τῆς οἰκογένειας Σομόζα τά χρόνια 1936-1979). Σήμερα, ὡστόσο, μέ πρόεδρο ἀπό πενταετίας τόν παλιό ἡγέτη τῶν Σαντινίστας (καί νῦν σύμμαχο τῆς Βενεζουέλας τοῦ Οὗγκο Τσάβες) Ντανιέλ Ὀρτέγκα μπορεῖ τό ἔργο νά προχωρήσει καί νά εἶναι ἕτοιμο τό 2019. Σ’ αὐτό συνηγορεῖ καί ἡ προβληματική γιά μεγάλα πλοῖα διώρυγα τοῦ Παναμᾶ, ὅπου οἱ περιορισμοί παραμένουν ἀκόμη καί μετά τήν ἐπέκτασή της καί ὅπου συνωστίζονται οἱ κινεζικές ἐξαγωγές πρός τή Βραζιλία καί τή Δύση. Ἤδη στήν ἀκτή τοῦ Ἀτλαντικοῦ γίνονται ἀπό κορεατικές ἑταιρεῖες ἐργασίες γιά τήν ἀνάπτυξη λιμενικῶν ἐγκαταστάσεων στό Monkey Point
Τό σχέδιο στή Νικαράγουα ἔχει 6 ἐναλλακτικές διαδρομές (βλ. εἰκόνα) διά τῆς ὁμώνυμης λίμνης πρός τήν πόλη Κορίντο τοῦ Εἰρηνικοῦ καί τό συνολικό του κόστος ὑπολογίζεται σέ 30 δισεκατομμύρια δολάρια. Τό μῆκος βέβαια τῶν 200 χιλιομέτρων εἶναι ὑπερδιπλάσιο τοῦ Παναμᾶ (80 χιλιόμετρα) ἀλλά θά ἐπιτρέπει τήν εὔκολη μετακίνηση πλοίων μέχρι 250.000 τόνων, πέντε φορές ἐπάνω ἀπό τήν διώρυγα τοῦ Παναμᾶ. Καί μόνα τά ὀφέλη γιά τά ὑπερδεξαμενόπλοια θά δικαίωναν τό ἐγχείρημα, ὁπότε ἡ προσδοκία τῆς Νικαράγουας γιά ἀνταγωνιστικότητα τῆς δικῆς διώρυγας ἔναντι ἐκείνης τοῦ Παναμᾶ δέν εἶναι ἀβάσιμη. Πόσο μᾶλλον ἄν ἡ Κίνα ὄντως χρηματοδοτήσει τό ἔργο καί τά πλοῖα της μελλοντικά τό χρησιμοποιοῦν.
Ἡ προοπτική αὐτή, ὅπως φαίνεται, θά εἶναι μιά τραγωδία γιά τήν ἰμπεριαλιστική ὑπερδύναμη, ἡ ὁποία εἶχε σχεδιάσει τόν 19ο αἰώνα τήν διάνοιξη αὐτή, ὅμως τήν ἐγκατέλειψε ὅταν ἀγόρασε τά γαλλικά δικαιώματα στόν Παναμά σέ καλή τιμή. Θά καθήσει λοιπόν σήμερα νά χάσει τό μονοπώλιο μέ σταυρωμένα τά χέρια; Ὄχι, φυσικά! Σέ μιά χώρα πάμφτωχη σάν τή Νικαράγουα δέν θά βρεθοῦν δυσαρεστημένοι πολίτες κατά τοῦ Προέδρου; Δέν θά ἀνακαλυφθοῦν προβλήματα πλημμελοῦς λειτουργίας τῆς “δημοκρατίας”; Κάποια σκάνδαλα στόν ἰδιωτικό βίο τοῦ Ὀρτέγκα; Πάντως ἤδη ἕνα βῆμα ἔγινε, μέσῳ τῆς φιλικῆς σ’ αὐτούς χώρας, τῆς Κόστα Ρίκα πού βρίσκεται στά νότια τῆς Νικαράγουας.
Μία ἀπό τίς πιθανότερες διαδρομές τῆς διώρυγας εἶναι μέσῳ τοῦ ποταμοῦ Σάν Χουάν, ὁ ὁποῖος βρίσκεται στά σύνορα τῶν δύο γειτόνων. Στίς ἐκβολές του ὅμως στήν Καραϊβική ὑπάρχουν συνοριακά προβλήματα καί οἱ διενέξεις τοῦ 2009 καί 2010 ἔφτασαν μέ πρωτοβουλία τῆς Κόστα Ρίκα στό Διεθνές Δικαστήριο. Κατηγορεῖται ἡ Νικαράγουα γιά εἰσβολή, κατοχή καί χρήση γῆς τῆς γειτόνου της, παραβίαση τῶν ὑποχρεώσεών της ἔναντι τῆς Κόστα Ρίκα καί σχετικά μέ τήν κατασκευή τῆς διώρυγας ὑποστηρίζεται πώς θά ἐπηρρεάσει σοβαρά τή ροή τοῦ ποταμοῦ Κολοράντο τῆς Κόστα Ρίκα καί θά βλάψει τήν γῆ της, συμπεριλαμβανομένων τῶν ὑγρότοπων καί τῶν προστατευό-μενων περιοχῶν της μέ ἄγρια ζωή. Τόν Μάρτιο τοῦ 2011 τό Δικαστήριο ἀποφάσισε νά μήν ἐπιτραπεῖ σέ καμμία ἀπό τίς δύο χῶρες ἡ ἐγκατάσταση πολιτῶν, ἀστυνομίας κτλ στήν διαφιλονι-κούμενη περιοχή, παρά μόνο στήν Κόστα Ρίκα ἐπετράπη νά στέλνει …οἰκολογικές ὁμάδες. Εἶναι προφανές ὅτι ἡ νότια διαδρομή τῆς διώρυγας θά συναντήσει μεγάλες “περιβαλλοντικές” ἐνστάσεις, κι ἐπειδή διεθνῶς σάν τίς πράσινες εὐαισθησίες τίποτε ἄλλο δέν ὑπάρχει, μᾶλλον τελικά κάποια ἄλλη τροχιά θά ἀναζητηθεῖ.
Τώρα ἄν ὅλα αὐτά σᾶς θύμισαν κάτι σέ …ἑλληνοβουλγαρική οἰκολογία κατά τοῦ ρωσικοῦ ἀγωγοῦ, βγάλτε το ἀπό τό μυαλό σας. ξέρετε ἐδῶ κανέναν τσάτσο τῶν ΗΠΑ;

* Λέγεται πώς τό 1902 συμφέροντα πού ἤθελαν νά πουλήσουν γῆ στόν Παναμά διέσπειραν τή φήμη γιά ἔκρηξη τοῦ ἡφαιστείου Μομοτόμπο τῆς Νικαράγουας καί πέτυχαν νά ὑπερψηφιστεῖ ἡ λύση τοῦ Παναμᾶ