deb 220516Όσα ακούστηκαν στο 4ο συνέδριο του κόμματος DEB δεν μας ξένισαν. Κάποια κανονικά πρέπει να στείλουν ορισμένους στο εδώλιο του κατηγορουμένου, όλα πάντως τεκμηριώνουν πως η Τουρκία ανεβάζει τους τόνους και στη Θράκη. Ξεχωρίσαμε μερικά από τα λόγια των πρωταγωνιστών του συνεδρίου, όπου επανεξελέγη πρόεδρος ο μοναδικός υποψήφιος Αλή Τσαβούς, και τα παραθέτουμε κατωτέρω σε δική μας μετάφραση (www.tourkikanea.gr) κι αποκλειστικά όπως πάντα.

Read the rest of this entry…

Comments Off

olme1.mediumΈνα συνέδριο της Ομοσπονδίας των εκπαιδευτικών Μέσης εκπαίδευσης της χώρας, του μεγαλύτερου συνδικάτου του δημόσιου τομέα, μέσα στο σκηνικό παρακμής που επιτάθηκε στα χρόνια των μνημονίων, θα μπορούσε να είναι σημαντική είδηση, η κοινή γνώμη να προσβλέπει στις εργασίες και τις αποφάσεις του ως εργαλείο αντίστασης στην καλπάζουσα κατάρρευσή μας. Και όσο βαθαίνει η κρίση, υπάρχουν σημάδια που δείχνουν ότι τα θέματα παιδείας έρχονται στο προσκήνιο, αφού ο καταιγιστικός οικονομισμός των τελευταίων ετών (αγορές, σπρέντς, οίκοι αξιολόγησης) έχει εξαντλήσει τα όρια του, χωρίς να απαντά συνολικά στα προβλήματά μας. Μόνο που τα σημάδια αυτά προέρχονται αποκλειστικά από τη νεοφιλελεύθερη πλευρά (Κυρ. Μητσοτάκης με άρθρο «Απομαρξισμός της εκπαίδευσης», κίνηση «Όχι Μπαλτάς στην παιδεία», ΟΟΣΑ) και επιμένουν κυρίως στην οικονομική παράμετρο της εκπαίδευσης, στις ιδιωτικοποιήσεις και στη θεώρηση της εκπαίδευσης με νόρμες και όρους πολυεθνικής επιχείρησης. Αντίλογος εδώ δεν υπάρχει.

Read the rest of this entry…

Comments Off

fragoudaki_dragona

Φαντάζεστε συνέδριο της Χρυσής Αυγής για τη «σκλαβωμένη Μικρασία», με συμμετοχή Τούρκων «αριστερών» ομιλητών; Απίθανο, θα μου πείτε. Ε, αυτό που έτσι διατυπωμένο ακούγεται αδιανόητο, είναι απολύτως πραγματικό αν αντιστραφούν οι ρόλοι (και πολλαπλασιαστούν τα εισαγωγικά στη λέξη «αριστερών»)!

Στις 23-24 Οκτωβρίου στην Κωνσταντινούπολη διοργανώνεται  συνέδριο με τίτλο «Η Δυτική Θράκη από το χθες στο σήμερα». Πρόκειται για συνδιοργάνωση από το «Ινστιτούτο Αρχών και μεταρρυθμίσεων του Ατατούρκ» (του πανεπιστημίου της Πόλης) και από τις «Τουρκικές Εστίες», οι οποίες είναι πιο γνωστές στην Ελλάδα ως «Γκρίζοι Λύκοι». Στην οργανωτική επιτροπή λοιπόν βλέπουμε τον Τσεζμί Ερασλάν (καθηγητή πανεπιστημίου με θητεία στο Υπουργείο Εξωτερικών και σε άλλες κρατικές θέσεις), τον Τσεζμί Μπαϊράμ, πρόεδρο της οργάνωσης των Γκρίζων Λύκων (Türk Ocakları) στην Κωνσταντινούπολη κ.ά.

Μεταξύ των ομιλητών περιλαμβάνονται ο καθηγητής Μουσταφά Μπουντάκ, διευθυντής των Κρατικών Αρχείων της Πρωθυπουργίας (!), κάποιος Σαβάς Ατσίκαγια από το προαναφερθέν Ινστιτούτο, που έκρινε σκόπιμο να γράψει στο βιογραφικό του ότι γεννήθηκε «τη μέρα της ειρηνευτικής επιχείρησης στην Κύπρο το 1974», η μόνιμη κατήγορος – συκοφάντρια της χώρας μας στα διεθνή φόρα Περβίν Χαϊρουλάχ, καθηγητές από τη Βουλγαρία κτλ. Παράλληλα οργανώνεται έκθεση με το ίδιο θέμα από τον παρακρατικό – αλυτρωτικό «Σύλλογο Αλληλεγγύης Τούρκων Δυτικής Θράκης».

Και ποια είναι η …ελληνική παρουσία μέσα σε όλο αυτό το φαιοκόκκινο συναπάντημα; Οι προοδευτικές επιστημόνισσες Θ. Δραγώνα και Α. Φραγκουδάκη! Μάλιστα, οι υπεύθυνες του χρυσοτόκου Προγράμματος Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων θα μεταδώσουν τα φώτα τους και στην Τουρκία. Βεβαίως κάποιος μπορεί να προτάξει το σκεπτικό «ας ακουστεί και η ελληνική θέση για τη Θράκη». Σωστά, ποιος θα περιέγραφε καλύτερα «το άσχημο και μπάσταρδο εθνικό μας πρόσωπο», όπως «ξέρασε» η μία από τις δύο θαμώνες του ψηφοδελτίου Επικρατείας του Πασόκ; Φαντάζομαι τους δολοφόνους του Ισαάκ και του Σολωμού να μετανοούν συντετριμμένοι, μετά την ομιλία – καταπέλτη της Φραγκουδάκη…

 

Comments Off

cf80cebfcebcceb1cebacebfcf80cebfcf8dcebbceb1Στὶς 9-11 Δεκεμβρίου διοργανώθηκε στὴν Ἀθήνα ἀπὸ τὸ Διδασκαλεῖο Ξένων Γλωσσῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν διεθνὲς συνέδριο μὲ θέμα «Ἡ γλῶσσα σὲ ἕναν κόσμο ποὺ ἀλλάζει». Στὸ συνέδριο παρουσιάστηκαν γλωσσικά, ἐκπαιδευτικὰ καὶ κοινωνικὰ θέματα ποὺ ἀντανακλοῦν τὶς πολλαπλὲς χρήσεις τῆς γλώσσας στὸ σύγχρονο κόσμο. Δὲν ἔλειψαν καὶ οἱ εἰσηγήσεις ποὺ ἀφοροῦσαν θέματα μειονοτήτων καὶ διαπολιτισμικῆς ἀγωγῆς.
    Ὁ ἐκπαιδευτικὸς καὶ ὑποψήφιος διδάκτορας τοῦ ΑΠΘ Κάρολος Γεροβασιλείου ἔκανε εἰσήγηση μὲ θέμα «Στάσεις τῶν πομακόφωνων τῆς ὀρεινῆς Ξάνθης ἀναφορικὰ μὲ τὴν πιθανότητα εἰσαγωγῆς τῆς πομακικῆς γλώσσας στὴ μειονοτικὴ σχολικὴ ἐκπαίδευση». Μελετώντας τὶς γλωσσικὲς στάσεις τῶν πομακόφωνων κατοίκων τῆς ὀρεινῆς περιοχῆς τοῦ νομοῦ Ξάνθης ἀπέναντι στὴ μητρική τους γλῶσσα ἀλλὰ καὶ ἀπέναντι στὴν ἑλληνικὴ καὶ στὴν τουρκικὴ ὁ Κ. Γεροβασιλείου πῆρε συνεντεύξεις ἀπὸ κατοίκους στὸ χωριὸ Κένταυρος, ὅπου ὑπηρέτησε ἐπὶ μία πενταετία ὡς δάσκαλος. Παραθέτουμε ἀποσπάσματα ἀπὸ τὴν εἰσήγησή του:
 «Ἡ πομακικὴ γλῶσσα, ἀποκλεισμένη ἀπὸ τὴν ἐκπαίδευση καὶ ἀπὸ κάθε ἐπίσημη (κρατικὴ καὶ μή) δραστηριότητα, προφορικὴ καὶ μὴ τυποποιημένη, εὑρισκόμενη σὲ καθεστὼς διωγμοῦ ἀπὸ τὴν τουρκόφιλη ἡγεσία τῆς μουσουλμανικῆς μειονότητας ἦταν ἀναμενόμενο ὅτι δὲν θὰ μποροῦσε νὰ συγκεντρώσει πολλὲς θετικὲς γνωμοδοτήσεις ὡς πρὸς τὴν πιθανότητα ἔνταξής της στὸ μειονοτικὸ σχολικὸ σύστημα. Ὅπως ἀκριβῶς καὶ οἱ ἀρνητικὲς ἀξιολογήσεις, ἡ ἐπιχειρηματολογία τῆς ἀπόρριψης ἐπικεντρώνεται σὲ δυὸ βασικὰ σημεῖα: στὴν ἔλλειψη χρησιμότητας καὶ στὴν ἔλλειψη γραφῆς. Ὅμως οἱ πιὸ πολλοὶ ἐγκρίνουν (ἔστω καὶ ἂν ἀρχικὰ τὸ ἀπέρριπταν) τὴ χρησιμοποίηση τῶν πομακικῶν ἀπὸ τοὺς δασκάλους τοῦ ἑλληνόφωνου καὶ τοῦ τουρκόφωνου προγράμματος. Πιστεύουν τελικὰ ὅτι μπορεῖ πιθανὸν νὰ βοηθήσει στὴν καλύτερη ἐκμάθηση τῆς ἑλληνικῆς καὶ τῆς τουρκικῆς γλώσσας, εἰδικὰ στὶς πρῶτες τάξεις τοῦ δημοτικοῦ σχολείου, ἀφοῦ τὰ παιδιὰ ξέρουν μόνο πομακικά. Τὰ μαθήματα θὰ γίνονται κατανοητὰ καὶ οἱ μικροὶ μαθητὲς θὰ ἐπιτύχουν ὑψηλότερους ρυθμοὺς μάθησης. Πιὸ θετικὲς ἐμφανίζονται στὸ ζήτημα αὐτὸ οἱ σχολικὲς ἡλικίες ποὺ βιώνουν ἔντονα καὶ σύγχρονα τὸ πρόβλημα». Κλείνοντας τὴν εἰσήγησή του ὁ Κ. Γεροβασιλείου σημειώνει πώς, ἂν καὶ ἡ πομακικὴ γλωσσικὴ κοινότητα φαίνεται νὰ ἀντιτίθεται στὴν ἰδέα εἰσαγωγῆς τῆς πομακικῆς στὸ σχολεῖο, «ἡ πιθανὴ αὔξηση τοῦ οἰκονομικοῦ καὶ κοινωνικοῦ κύρους τῆς πομακικῆς καθὼς καὶ τῆς χρησιμότητάς της σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν τυποποίησή της μᾶλλον θὰ ἄλλαζε αὐτὴ τὴν ἀρνητικὴ στάση».
   Στὸ ἴδιο συνέδριο οἱ Τζεμαλὴ Μηλιαζὴμ καὶ Ν. Κόκκας μίλησαν μὲ θέμα «Ἡ συνύπαρξη γλωσσικῶν ὁμάδων στὴ Θράκη καὶ ὁ ρόλος τῆς ἐκπαίδευσης στὴ διαπολιτισμικὴ ἐπικοινωνία». Στὴν εἰσήγηση ἐξετάστηκαν οἱ κοινωνικὲς καὶ ἐκπαιδευτικὲς διαστάσεις τῆς γλωσσικῆς συνύπαρξης στὴ Θράκη, οἱ δυσκολίες ἀλλὰ καὶ οἱ δυναμικὲς ποὺ ἀναπτύσσονται. Διερευνήθηκαν οἱ χῶροι ὅπου ἐκδηλώνεται ἡ διαπολιτισμικὴ / διαγλωσσικὴ ἐπικοινωνία καὶ περιγράφηκαν οἱ γλωσσικὲς ὁμάδες ποὺ συνυπάρχουν, μὲ ἀναφορὰ στὸ θεσμικὸ πλαίσιο, ἰδιαίτερα σὲ σχέση μὲ τὴν ἔνταξη  στὴν ἐκπαιδευτικὴ διαδικασία. Ἔμφαση δόθηκε στὶς μαθησιακὲς δυσκολίες ποὺ παρουσιάζουν οἱ δίγλωσσοι ἢ τρίγλωσσοι μαθητὲς καὶ στοὺς τρόπους ποὺ τὶς ξεπερνοῦν. Οἱ Τ. Μηλιαζὴμ καὶ Ν. Κόκκας τόνισαν ὅτι  οἱ ὑπάρχουσες πληθυσμιακὲς ὁμάδες στὴ Θράκη, μὲ τὸ δικό της ἡ κάθε μία πολιτισμικὸ καὶ γλωσσικὸ σύστημα ἀναφορᾶς, διαμόρφωσαν συγκεκριμένους τρόπους ἐπικοινωνίας μεταξὺ τους καί, παρὰ τὶς ὅποιες διαφορές, ἦταν πάντοτε ἔντονη σὲ ὅλους ἡ αἴσθηση τῆς κοινότητας.   Εἰδικότερα, ἡ ἁρμονικὴ συνύπαρξη χριστιανῶν καὶ μουσουλμάνων ἀποτυπώνεται μέσα ἀπὸ μία γλωσσικὴ ἐπικοινωνία ποὺ βασίζεται στὴν ἀλληλοαποδοχὴ καὶ τὴν ὑπέρβαση τῆς ἑτερότητας. Οἱ μουσουλμάνοι τῆς Δυτικῆς Θράκης (Τουρκογενεῖς-Πομάκοι-Ρωμά) δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀντιμετωπίζονται  ὡς μία ὁμοιογενὴς ὁμάδα μὲ ἑνιαῖα ἐθνοτικὰ ἀντανακλαστικά.  Ὁ αὐτοπροσδιορισμὸς τους περνάει συχνὰ μέσα ἀπὸ τὶς συμπληγάδες θεσμικῶν ἢ ἐξωγενῶν παρεμβάσεων τόσο στὸ ἐπίπεδό τῆς θρησκείας, ὅσο καὶ στὸ ἐπίπεδο τῆς γλώσσας καὶ τῆς κουλτούρας. Γιὰ τὴν δημόσια ἐκπαίδευση οἱ εἰσηγητὲς ἀνέφεραν πὼς ἀποτελεῖ γιὰ τὶς γλωσσικὲς ὁμάδες τῆς Θράκης μέσον διαπολιτισμικῆς ἐπικοινωνίας καὶ καλλιέργειας τοῦ ἀμοιβαίου σεβασμοῦ τῆς ἑτερότητας. Ἡ ἑτερότητα αὐτὴ ἀναδεικνύεται ἀπὸ ἀντικειμενικὸ ἐπικοινωνιακὸ κώλυμα σὲ συγκριτικὸ πολιτισμικὸ πλεονέκτημα. Ὅμως, τὸ μειονοτικὸ σχολεῖο ἀναφορικὰ μὲ τοὺς μουσουλμάνους, ἀποδεικνύεται στὴν πράξη ἀναποτελεσματικὸ τόσο ὡς πρὸς τὴν ἐκμάθηση τῶν μητρικῶν γλωσσῶν τῶν μουσουλμάνων ὅσο καὶ ὡς πρὸς τὴν διδασκαλία τῆς ἑλληνικῆς. Συνέπεια τοῦ γεγονότος αὐτοῦ εἶναι οἱ μαθησιακὲς δυσκολίες ἀλλὰ καὶ ἡ ἀναπαραγωγὴ συγκεκριμένων γλωσσικῶν στάσεων, ὅπως ἡ αὐτο-ὑποβάθμιση τῆς μητρικῆς γλώσσας στὴν περίπτωση τῶν Πομάκων καὶ τῶν Ρωμὰ καὶ ἡ πολλαπλὴ λειτουργία τῆς μητρικῆς γλώσσας σὲ διαφορετικὰ συμφραζόμενα.

none

 

Επιστημονικό συνέδριο για τους Πομάκους διοργανώθηκε (15-16 Ιουλίου) στο Πανεπιστήμιο του Erlangen (Νυρεμβέργη). Ο τίτλος του συνεδρίου ήταν: «Οι Πομάκοι στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία – Μία χαρακτηριστική περίπτωση για τις διασυνοριακές μειονότητες στα Βαλκάνια». Οι θεματικοί άξονες του συνεδρίου αναφέρονταν σε ζητήματα γλώσσας, ιστορίας, εθνοτικής ταυτότητας καθώς και στην ευρύτερη παρουσία του Ισλάμ στα Βαλκάνια. Αναφέρουμε παρακάτω τις εισηγήσεις που παρουσιάστηκαν:

· Ο ιστορικός Konrad Clewing (Πανεπιστήμιο Μονάχου) μίλησε με θέμα «Το Ισλάμ και οι διαδικασίες σχηματισμού εθνοτικής ταυτότητας στα Βαλκάνια».

· Η εισήγηση του Ulf Brunnbauer (Πανεπιστήμιο Βερολίνου) είχε σαν τίτλο «Οικολογία, πολιτισμός και κοινωνία: Στρατηγικές προσαρμογής ανάμεσα στους χριστιανούς και μουσουλμάνους στη Ροδόπη κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα», με ιδιαίτερες αναφορές στα τοπικά αρχεία της κεντρικής Ροδόπης (περιοχή Σμόλιαν) σχετικά με τα επαγγέλματα και τις οικογενειακές δομές στην περιοχή αυτή.

· Η ανθρωπολόγος Dimitrina Michailova (Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης) μίλησε με θέμα «Τόπος και τοπίο, έδαφος και ιδιοκτησία» αναλύοντας την κατανομή της ιδιοκτησίας στις παραδοσιακές κοινότητες των Πομάκων με έμφαση στην περιοχή του Ζλάτογκραντ.

· Ο Νικόλαος Κόκκας (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας) παρουσίασε την εργασία «Παράδοση και αλλαγή στην προφορικότητα των Πομάκων της Δυτικής Θράκης – Ο ρόλος του λαϊκού πολιτισμού στον προσδιορισμό της πολιτιστικής ταυτότητας». Η εισήγηση εστιάστηκε στις καταγραφές λαϊκών παραμυθιών και παραδοσιακών τραγουδιών στους Πομάκους του Ν.Ξάνθης.

· Το θέμα του Αleksej Kalionski (Παν/μιο Σόφιας) ήταν «Το Ισλάμ στη Ροδόπη – Ιστοριογραφία και πολιτικές». Μετά από μια παρουσίαση της ιστορίας των Πομάκων της Ροδόπης ο ομιλητής αναφέρθηκε στις διάφορες απόπειρες αφομοίωσης των Πομάκων αλλά και ανακατασκευής του ιστορικού τους παρελθόντος.

· Η Δόμνα Μιχαήλ (Τμήμα Σλαβικών Σπουδών-Φλώρινα) παρουσίασε την εργασία με τίτλο «Εκπαίδευση και σχέσεις εξουσίας μέσα σε μια σλαβόφωνη ομάδα μουσουλμάνων στην Ελλάδα: Η περίπτωση των Πομάκων της ορεινής Ξάνθης». Η εργασία της Δόμνας Μιχαήλ στηρίχθηκε στην επιτόπια έρευνά της στην περιοχή Θερμών και παρουσίασε αναλυτικά σημαντικές πτυχές της μειονοτικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα.

· Το θέμα του Christian Voss (Πανεπιστήμιο Ερλάνγκεν) ήταν «Ανάμεσα στην επιτόπια και στη διεθνική συνάφεια:Γλωσσική πολιτική των σλαβόφωνων μειονοτήτων», παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα της επιτόπιας έρευνάς του σχετικά με τις στάσεις των Πομάκων απέναντι στη μητρική τους γλώσσα καθώς και τη χρήση της πομακικής στη Θράκης.

· Η εισήγηση της Φωτεινής Τσιμπιρίδου (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας) είχε σαν τίτλο: «Σιωπή και περιθωριακότητα σαν ιδιώματα της συμπεριφοράς των μουσουλμάνων Πομάκων στην Ελλάδα» Χώρος αναφοράς της Φ.Τσιμπιρίδου η μακροχρόνια έρευνά της στην περιοχή Σαρακηνής (Ν.Ροδόπης).

· Ο γλωσσολόλογος Georgi Mitrinov (Παν/μιο Σόφιας) παρουσίασε την εργασία του «Περιγραφή της κατάστασης των διαλέκτων της Ροδόπης» στην οποία έκανε σύγκριση των φωνολογικών, γραμματικών και συντακτικών παραλλαγών των ιδιωμάτων της Ροδόπης όπως αυτά αποτυπώνονται στον Βουλγαρικό Διαλεκτολογικό Άτλαντα (1964-1975).

· Ο καθηγητής Klaus Steinke (Πανεπιστήμιο Ερλάνγκεν) μίλησε με θέμα «Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στις διαλέκτους των χριστιανών και των μουσουλμάνων της Ροδόπης;» Περιγράφοντας τα ιδιώματα γειτονικών οικισμών χριστιανών και μουσουλμάνων στο βουλγαρικό τμήμα της Ροδόπης ο καθηγητής Steinke, ο οποίος ήταν και ο υπεύθυνος διοργανωτής του συνεδρίου, κατέληξε πως δεν υπάρχει διαφοροποίηση ανάμεσα στα γειτνιάζοντα σλαβικά ιδιώματα της περιοχής.

· Ο εθνογράφος Thede Kahl (Παν/μιο Βιέννης) έκανε εισήγηση με τίτλο: «Η παρουσία των Πομάκων στην Τουρκία». Μέσα από αναλυτική ιστορική και γεωγραφική παρουσίαση ο Τ. Kahl περιέγραψε την κατανομή των Πομάκων στην Τουρκία και τις ιστορικές φάσεις της μετοικεσίας τους εκεί, με ενδιαφέροντα αριθμητικά στοιχεία.

· Η Jordanka Telbizova-Sack (Πανεπιστήμιο Βερολίνου) παρουσίασε την εργασία της με θέμα «Οι σλαβόφωνοι μουσουλμάνοι της Μακεδονίας» που αναφέρονταν στους Τορμπέσι της FYROM, αναλύοντας ζητήματα γλώσσας, θρησκείας και εθνικής καταγωγής.

· Ο Xhelal Ylli (Παν/μιο Ερλάνγκεν) μίλησε με θέμα «Ομιλία και ταυτότητα στους Γκοράνι της Αλβανίας». Η εισήγηση αναφερόταν στους σλαβόφωνους μουσουλμάνους σε τέσσερις της Αλβανίας, δίνοντας χαρακτηριστικά παραδείγματα από τη γλώσσα και τα τραγούδια τους.

Στο κλείσιμο του συνεδρίου προβλήθηκαν δύο ντοκυμαντέρ σχετικά με τους Πομάκους: Η ταινία της Φωτεινής Τσιμπιρίδου και του Π.Παπαδοπούλου «Γάμος» και η ταινία του Asem Balikci «Οι γυναίκες της Μπρέζνιτσα» .

none

ÔÑÉÊÅÑÉ ÐËÏÉÏ <<ÁÑÃÙ>> ÄÏÊÉÌÁÓÔÉÊÏ ÔÁÎÉÄÉ Αποτελέσματα Διεθνούς Συνεδρίου (Βόλος, 21-23/10/2004)

Οι εργασίες του διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου με θέμα “Αιγαιακός χώρος και Μαύρη Θάλασσα: από την αργοναυτική εκστρατεία στην παρευξείνια συνεργασία”, που οργανώθηκε με πρωτοβουλία του Δήμου Βόλου και του Δημοτικού Κέντρου Ιστορίας και Τεκμηρίωσης Βόλου (ΔΗ.ΚΙ), και με την επιστημονική στήριξη της ΙΓ’ ΕΠΚΑ και του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας φτάνουν στο τέλος τους.

Σκοπός του Συνεδρίου ήταν να αποτελέσει άλλη μια ουσιαστική συμβολή στην έρευνα των επαφών της Ελλάδας με το χώρο της Μαύρης Θάλασσας, που τα τελευταία χρόνια γνωρίζει ιδιαίτερα εντατική έρευνα και μελέτη -ισοζυγίζοντας το επιστημονικό ενδιαφέρον που για πολλούς αιώνες μονοπωλούσε κυρίως η Δυτική λεκάνη της Μεσογείου-. Μας απασχόλησε, ειδικότερα, η επιστημονική τεκμηρίωση των διαχρονικών σχέσεων των κατοίκων του Αιγαιακού χώρου, και πιο συγκεκριμένα του Ελλαδικού χώρου, με την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, από την προϊστορία έως τις ημέρες μας. Έτσι, ουσιαστικές ήταν οι συμβολές των συναδέλφων στην κατανόηση των θεσμών, των οικονομικών σχέσεων, της κοινωνικοπολιτικής οργάνωσης και της πολιτιστικής ταυτότητας του χώρου, με κύριο άξονα τις σχέσεις με τον Ελλαδικό χώρο και τον πολιτισμό.

Κατά την πρώτη μέρα του Συνεδρίου, που ήταν αφιερωμένη στις σχέσεις που αναπτύχθηκαν μεταξύ Αιγαίου και Μαύρης Θάλασσας κατά την αρχαιότητα, μας απασχόλησαν κυρίως: α) ο χρόνος της διείσδυσης των κατοίκων του Αιγαιακού χώρου στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, καθώς και το ιστορικό υπόβαθρο της μυθολογικής διήγησης, με σημείο αναφοράς τα πρόσφατα αρχαιολογικά ευρήματα και β) η εικόνα των ελληνικών εμπορίων και “αποικιών”, και οι σχέσεις τους (εμπόριο, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσμοί, λατρείες) με την ηπειρωτική Ελλάδα (Αθήνα) και το Αιγαίο κατά τους αρχαϊκούς, κλασσικούς αλλά και ελληνιστικούς χρόνους, αλλά και γ) η παραγωγή και διάδοσης της ελληνικής κεραμικής στο χώρο του Ευξείνου Πόντου.

Παίρνοντας την πρώτη περίπτωση, δηλαδή τις σχέσεις Αιγαίου-Μαύρης Θάλασσας κατά τους Προϊστορικούς χρόνους, υποστηρίχθηκε -από τον καθηγητή κ. Ντούμα- η πρωιμότητα αυτών των επαφών, οι οποίες θα πρέπει να αναζητηθούν στις αρχές της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού, και ίσως και νωρίτερα στην 4η χιλιετία με βάση ενδιαφέροντα αρχαιολογικά δεδομένα για τα Spondylus Genderopus, και τις μεταλλευτικές δραστηριότητες, την εισαγωγή της καλλιέργειας της αμπέλου και της “ροιάς” (ροδιά) από το χώρο της Μαύρης Θάλασσας. Προς αυτή την κατεύθυνση κινήθηκε και η ανακοίνωση της ομιλούσας, η οποία έθεσε ξανά στο προσκήνιο το πάντα επίκαιρο θέμα μιας υποθετικής διείσδυσης των Μυκηναίων στον Εύξεινο Πόντο κατά την ύστερη Εποχή του Χαλκού, προσεγγίζοντας τα ευρήματα που δείχνουν μεταλλουργική δραστηριότητα στη μυκηναϊκή πόλη της Ιωλκού και θέτοντας το ερώτημα μιας ενδεχόμενης αναζήτησης πρώτων υλών -κυρίως χρυσού- στην περιοχή της Κολχίδας. Το ιστορικό υπόβαθρο του μύθου της αργοναυτικής εκστρατείας τέθηκε πάλι στο κέντρο της προσοχής των συνέδρων, και όπως υποστηρίχθηκε ομόφωνα, αν και υπάρχουν κάποια ίχνη Αιγαιακής παρουσίας στο χώρο της Μαύρης Θάλασσας κατά την ΥΕΧ, και αν και υποψιαζόμαστε -παρά την έλλειψη οικισμών- κάποια εμπορική δραστηριότητα ωστόσο δεν θα πρέπει ο χρόνος της μυθικής διήγησης που αποτελεί προϊόν κυρίως λογοτεχνικής επεξεργασίας δε θα πρέπει να συγχέεται με το χρόνο διεξαγωγής των ιστορικών γεγονότων.

Αντιστρόφως με την πρώτη προσέγγιση που μελετά την επίδραση του χώρου του Εύξεινου Πόντου στο Αιγαίο, η επόμενη ανακοίνωση αφορούσε την επίδραση του ελληνικού στοιχείου στο χώρο της Κολχίδας, πριν από τον κύριο αποικισμό των Ελλήνων, η οποία υποστηρίχθηκε από τον καθηγητή Vakhtang Licheli και το Δρ. Revaz Papuashvili, μετά από τη μελέτη μιας σειράς ταφικών συνόλων από Κολχικά νεκροταφεία που ξεκινούν από τη β΄ χιλιετία και φτάνουν μέχρι και τον 8ο αι. π.Χ., που τα οποία δείχνουν ότι μέρος της τοπικής παραγωγής κεραμικής είχε εμφανώς επηρεαστεί από Αιγαιακά πρότυπα.

Εξετάζοντας στη συνέχεια την εικόνα των ελληνικών οικισμών των ιστορικών χρόνων στη Μαύρη Θάλασσα, προτάθηκαν κατ’ αρχήν βασικοί λόγοι που υποκίνησαν την ίδρυση τους κατά τη διάρκεια των αρχαϊκών χρόνων. Ο Δρ. Alan Greaves, αν και ανέφερε το εμπόριο ως βασική αιτία μαζικού αποικισμού, ωστόσο τόνισε ιδιαίτερα τους δημογραφικούς λόγους που μαζί με έλλειψη γης και προϊόντων διατροφής οδήγησαν στην ανάγκη αναζήτησης μιας νέας πατρίδας. Επισημάνθηκε δε και ο ρόλος της θρησκείας, και ιδιαίτερα των μαντείων, στη διακίνηση των πληθυσμών και την κατανομή των “αποικιών”.

Ο χρόνος ίδρυσης των περισσότερων αποικιών τοποθετήθηκε στον 7ο και 6ο π.Χ. αιώνα, και εξετάστηκαν βασικές αλλαγές της πολιτισμικής τους ταυτότητας στο πέρασμα των αιώνων. Ειδικότερα, ο καθηγητής κ. G. Tsetskhladze εντόπισε σε βασικές ρυμοτομικές και αρχιτεκτονικές αλλαγές που σημειώθηκαν στις ελληνικές αποικίες της Μαύρης Θάλασσας στα τέλη του 6ου και στις αρχές του 5ου π.Χ. αι., και την υιοθέτηση χαρακτηριστικών των ελληνικών πόλεως (αγορά, τέμενος, οχύρωση). Οι αλλαγές συνδέθηκαν ιστορικά με την έλευση των Αθηναίων στη Μαύρη Θάλασσα το 480/470 π.Χ.

Η εικόνα της πολύπλευρης διακίνησης προϊόντων, και κυρίως του κρασιού, μέσω οικισμών που βρίσκονται στο σταυροδρόμι των εμπορικών δρόμων μεταξύ Αιγαίου και Μαύρης Θάλασσας κατά την κλασική εποχή και το πορτραίτο μιας συγκεκριμένης αποικίας εικονογραφήθηκε παραστατικά από τον καθηγητή Jan Bouzek και τη Δρ. Domaradkza, με το παράδειγμα του Εμπορίου Πίστιρος που βρίσκεται στον ποταμό Έβρο, το οποίο αποτέλεσε βασικό σταθμό της διακίνησης των θασίτικων προϊόντων στο χώρο της Μ. Θάλασσας. Στη συνέχεια τα πλούσια ευρήματα του 5ου και 4ου π.Χ. αιώνα π.Χ. από τάφους μιας ελληνικής αποικίας, του Pichvnari, στην περιοχή της Κολχίδας παρουσιάστηκαν από τον καθηγητή Michael Vickers και το Δρ. Amiran Kakhidze. Ενδιαφέρουσα ήταν η συνύπαρξη κολχικής, αλλά και ελληνικής κεραμικής από τα μέσα του 5ου π.Χ. αι.

Σε γενικότερο πλαίσιο, η διάδοση της Ελληνικής κεραμικής στο χώρο της Μαύρης Θάλασσας κατά τους Κλασσικούς και Ελληνιστικούς χρόνους απασχόλησε ιδιαίτερα τους ομιλητές αυτού του συνεδρίου. Ο Δρ. Δημήτρης Παλαιοθόδωρος μας παρουσίασε, μέσω μιας πλούσιας σειράς παραδειγμάτων, τη διάδοση της Αττικής ερυθρόμορφης κεραμικής στη Μ. Θάλασσα, εικονογραφώντας την προσπάθεια των Αθηναίων εικονογράφων να διεισδύσουν στις τοπικές αγορές, με θέματα αγαπητά στην Αττική. Με την εισαγωγή της αττικής κεραμικής στον 6ο και 5ο π.Χ. αι., που βρέθηκε ειδικότερα στη χερσόνησο Ταμάν της Νότιας Ρωσίας ασχολήθηκε η Δρ. Catherine Morgan, επισημαίνοντας ότι γύρω στο 480 π.Χ. (χρονιά που επίσης αναφέρθηκε με αφορμή τις αρχιτεκτονικές και ρυμοτομικές αλλαγές που παρατηρήθηκαν σε οικισμούς του Πόντου) παρατηρείται κορύφωση των εισαγωγών. Παρατηρήθηκε δε η αδυναμία του τοπικού πηλού να κατασκευάσει ωραία μελανόμορφα αγγεία. Συμπληρώνοντας τις μελέτες της διασποράς των ελληνικών αγγείων, ο καθηγητής Mikhail Treister παρουσίασε δείγματα από μια συγκεκριμένη ομάδα χάλκινων αγγείων του 4ου π.Χ. αιώνα που εντοπίστηκαν στη Βόρεια περιοχή του Πόντου.

Επεκτείνοντας τον ορίζοντα των ελληνικών επιδράσεων στο χώρο του Εύξεινου Πόντου, η λέκτορας Ιφιγένεια Λεβέντη παρουσίασε ένα ελευσινιακό ανάγλυφο από το Παντικάπαιον, που αποδεικνύει την εισαγωγή ελληνικών λατρευτικών στοιχείων στις αποικίες της περιοχής, υποστηρίζοντας ένα σημαντικό γεγονός που υποδεικνύει τη συγχώνευση των εισηγμένων στοιχείων: αποδέκτες αποτέλεσαν όχι μόνο οι Έλληνες κάτοικοι των ελληνικών αποικιών αλλά και η elite του ντόπιου πληθυσμού.

Τέλος, μια άλλη ομάδα αγγείων που κατασκευάζονταν από εργαστήρια του ελλαδικού χώρου, και πιο συγκεκριμένα αμφορείς για μεταφορά κρασιού και γάρου ψαριών, και η διακίνησή τους στο Αιγαίο και στη Μαύρη Θάλασσα, απασχόλησε τον καθηγητή Yvon Garlan, που παρουσίασε σύνολα που βρέθηκαν σε οικισμούς του Εύξεινου πόντου μέσα από μια ενδιαφέρουσα μεθοδολογικά ανακοίνωση. Το θέμα αυτό, αλλά και η διακίνηση του οίνου -που φαίνεται να αποτελεί μια από σημαντικότερες αν όχι ίσως τη σημαντικότερη διαχρονική εμπορική ανταλλαγή- από τις Β. Σποράδες (Πεπάρηθο και Ίκο) προς τον Εύξεινο Πόντο παρουσίασε η Δρ. Αργυρούλα Ιντζεσίλογλου. Η συγγραφέας τόνισε για ακόμη μια φορά την επίδραση των κοινωνικό-πολιτικών δεδομένων της Αττικής (β΄ αθηναϊκή συμμαχία) στα ντόπια εργαστήρια παραγωγής, συνδυάζοντας σύγχρονα αρχαιολογικά ευρήματα και μαρτυρίες των αρχαίων γραπτών πηγών.

Θεωρούμε ότι οι εργασίες της πρώτης μέρας του συνεδρίου, που συνοψίστηκαν παραπάνω, κατάφεραν να θέσουν και να αναπτύξουν βασικά ερωτήματα που απασχολούν την έρευνα που ασχολείται με τις αλληλεπιδράσεις Αιγαιακού χώρου και Μαύρης Θάλασσας, όπως οι λόγοι που οδήγησαν στην ίδρυση συγκεκριμένων αποικιών, ο χαρακτήρας της παρουσίας πρώιμης εισηγμένης κεραμικής στο χώρο της Μαύρης Θάλασσας και αν αυτός συνδέεται ή όχι με εγκατάσταση Ελλήνων, βασικές αλλαγές της οικονομικής και κοινωνικής ταυτότητας των αποικιών με βάση τα πολιτικά δρώμενα του ελλαδικού χώρου, η διακίνηση συγκεκριμένων προϊόντων (οίνος) και ιδεών (λατρείες), και οι σχέσεις ελληνικού και ντόπιου πληθυσμού.

one


ΕΞΩ ΤΟ ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟ ΑΠΟ ΤΗ ΘΡΑΚΗ
ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ ΤΩΡΑ!



ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Τουρκικά Νέα
Ο τουρκόφωνος τύπος στη Θράκη και στον Κόσμο


Παρατηρητήριο Μέτε
Τα νέα του ψευδομουφτή Ξάνθης Αχμέτ Μέτε


Ένα Καράβι Για Τη Γάζα | ShipToGaza.gr
Ενα Καράβι Για Τη Γάζα



Σχετικά...

Αρθρογραφία

Μόνιμες στήλες

  1. ΠΡΟΣΦΑΤΑ
  2. ΑΡΘΡΑ
  3. ΣΧΟΛΙΑ

ΑΡΧΕΙΟ

Λέξεις

Επισκέπτες

free counters