LutfiMestanΣχεδόν ἀπαρατήρητες πέρασαν στή πατρίδα μας οἱ βουλγαρικές ἐκλογές τῆς 26/3/2017 καί γιά κάποιον περίεργο λόγο κανένας ἐδῶ δέν ἀσχολήθηκε μέ τό κρίσιμο θέμα τῆς μειονοτικῆς ψήφου στήν γειτονική μας χώρα. Εἰδικά τώρα πού οἱ τουρκοβουλγαρικές σχέσεις περνᾶνε κρίση (ἄλλες 3 ἀπελάσεις Τούρκων ἔγιναν μετεκλογικά).

Read the rest of this entry…

Comments Off

Ὅταν πρίν μερικά χρόνια τοπικοί καί μή πολιτικοί παράγοντες δρομολογοῦσαν τό ἄνοιγμα τῶν ἑλληνοβουλγαρικῶν συνόρων στή Ροδόπη (θέση Νυμφαία – Μάκαζα), ἴσως ἤμασταν ὡς ἔντυπο οἱ μόνοι τοπικά πού προβάλαμε δημοσίως ἀντιρρήσεις. Ἦταν ἡ ἐποχή πού ὅλη ἡ κοινωνία χόρευε στόν ρυθμό τῶν ἐντολῶν τοῦ πολιτικοῦ προσωπικοῦ, τό ὁποῖο «κάτι παραπάνω γνώριζε» (ἀλλά καί νά μήν γνώριζε δέν εἶχε καί μεγάλη σημασία, ἀρκεῖ πού μᾶς τάιζε)…

Σήμερα βρισκόμαστε ὡς κοινωνία ἐνώπιον τοῦ ἀποτελέσματος ἐκείνου τοῦ «σχεδιασμοῦ» ἀλλά καί τῆς τυπικά ἑλληνικῆς ὑλοποίησής του. Ἔχουμε ἕναν δρόμο πού λειτουργεῖ ἀπό τίς 9/9/13 καί τά στοιχεῖα δείχνουν ὅτι ἤδη μέσα στό πρῶτο τρίμηνο ἐξυπηρέτησε 50.000 εἰσόδους ὀχημάτων στή χώρα μας καί ἰσάριθμες ἐξόδους. Ἔχουμε τήν συνακόλουθη αὔξηση στό παρεμπόριο – λαθρεμπορία, στή μαύρη ἐργασία καί στή διαρροή χρημάτων πρός τήν φτηνή βουλγαρική ἀγορά. Ἔχουμε βεβαίως καί πολύ αὐξημένη κίνηση Βούλγαρων πολιτῶν πρός τήν περιοχή μας ἀλλά παραμένει ἀμφίβολο τό κατά πόσον μποροῦμε νά μιλήσουμε γιά τουριστικό συνάλλαγμα (κι αὐτό εἶναι καί δική μας εὐθύνη). Πρόκειται λοιπόν γιά μία διαμορφωμένη πλέον κατάσταση πού δέν ξεγίνεται, ἄρα μᾶς μένει νά κάνουμε τό καλύτερο δυνατό γιά νά περισώσουμε ὅ,τι μποροῦμε.

Read the rest of this entry…

Comments Off

Ἔζησες στὴν Ἑλλάδα.

ἔφαγες, γλέντησες,

 τζόγαρες, ἔκλεψες…

 

Ἔ, ἄσε τώρα στὰ παιδιά σου

μιὰ ρημαγμένη χώρα,

μιὰ Βουλγαρία τοῦ Νότου:  

ΞΑΝΑΨΗΦΙΣΕ ΤΟΥΣ!

none

 Καθώς µερικά πράγµατα πιά ξεκαθάρισαν στό θέµα τῆς οἰκονοµίας µας καί ὁδεύουµε ὁλοταχῶς γιά τήν 25η Μαρτίου, εἶναι καιρός νά δοῦµε τίς ἁδρές γραµµές τοῦ δράµατος στό ὁποῖο πρωταγωνιστοῦµε. Τό πλέον σίγουρο εἶναι ὅτι τό Μνηµόνιο, ἔτσι ὅπως µᾶς σερβιρίστηκε πέρυσι ὡς µοναδική λύση, ἐξέπνευσε.

Read the rest of this entry…

none

cebaceafcf81cf84ceb6ceb1cebbceb9-ceb1Γράφει για τον «Α» ο Γκεόργκι Κούλοφ

 

 

 

Σε ενάμιση μόλις χρόνο θα ανοίξει ο δρόμος από την Νυμφαία, που θα συνδέει την πόλη της Κομοτηνής με το βουλγαρικό Κίρτζαλι. Ξέρουμε πολλά για το Βουλγάρικο νομό, που συνορεύει με το νομό μας; Ποια είναι τα ρίσκα και ποιες οι προτεραιότητες από την οδική σύνδεση μέσα από το βουνό; Τι θα μας φέρει αυτός ο δρόμος; Σε αυτά τα ερωτήματα θα προσπαθήσουμε να δώσουμε απάντηση με κάποια μας δημοσιεύματα.

Read the rest of this entry…

3 com

 

Ντοκυµαντέρ µέ θέµα τούς Ἀρχαίους Θρᾶκες ἑτοιµάζει Βούλγαρος σκηνοθέτης, µέ γυρίσµατα σέ Βουλγαρία, Ἑλλάδα, Αἴγυπτο καί Τουρκία. Ὁ Στυλιάν Ἰβανώφ, πού ἐξασφάλισε ἀµερικάνικη χρηµατοδότηση ἀπό κινηµατογραφική ἑταιρεία διανοµῆς ἔχει ξανασχοληθεῖ µέ τό θέµα ὅταν γύρισε τήν «Ἀλήθεια γιά τόν Ὀρφέα».

Ἐµεῖς δέν ἔχουµε δεῖ τήν προηγούµενη παραγωγή του καί δέν προτρέχουµε. Ὅµως ξέρουµε ποιά εἶναι ἡ βουλγαρική ἄποψη γιά τό θέµα καί αὐτἠ ἡ ἐµµονή τοῦ σκηνοθέτη µέ τόν Ὀρφέα φοβούµαστε πώς δέν εἶναι ἄσχετη µέ τίς ψευτοµακεδονικοῦ τύπου φαντασιώσεις τῶν συµπατριωτῶν του γιά τούς Θρᾶκες «προγόνους τους». Ἄραγε νά ξέρει κάτι παραπάνω κάποιος Ἕλληνας ἁρµόδιος, ἀπό αὐτούς π.χ. πού τοῦ δώσανε τήν ἄδεια γιά γυρίσµατα στούς ἀρχαιολογικούς µας χώρους;

Κι ἀπό τήν ἄλλη, ἀπό τήν δική µας δηλαδή πλευρά, τί ὑπάρχει; Τί παρουσία ἔχουµε ὡς κράτος ἤ ὡς ἐπιστηµονική κοινότητα στό θέµα τῶν ἀρχαίων Θρακῶν καί τοῦ Ὀρφέα; Μήπως τό ὁµώνυµο ντοκυµαντέρ τοῦ Λάκη Κοµνηνοῦ, πού γυρίστηκε πρόσφατα µέ ἔξοδα τῆς Περιφέρειας ΑΜ-Θ καί παραµένει (εὐτυχῶς!) στά ἀζήτητα; Ὅσο οἱ «ἀπαντήσεις» µας κινοῦνται µεταξύ ἁρπαχτῆς καί κωµωδίας, φῶς δέν θά δοῦµε.

none

Øèïêà-îòêðèòà çëàòíà ìàñêà        Ἀπὸ τὶς 30 Μαρτίου, στὴ διάρκεια δέκα µηνῶν στὸ Ἐθνικὸ ἱστορικὸ µουσεῖο στὴ Σόφια ὑπὸ τὸν τίτλο “Οἱ ἀρχαῖοι θησαυροὶ τοῦ Πλόβντιφ” φιλοξενοῦνται ἐκθέµατα ἀπὸ τὸ Ἀρχαιολογικὸ Μουσεῖο τῆς ὁµώνυµης πόλης. Πρόκειται γιὰ ἐκθέµατα ἀπὸ τὴν περίοδο τῶν πρώιµων βασιλέων τῆς θρακικῆς φυλῆς τῶν Ὀδρυσῶν, ποὺ ἀνακαλύφθηκαν στοὺς τύµβους στὴν περιοχὴ τοῦ χωριοῦ Καλογιάνοβο (Νότια Βουλγαρία), καθὼς καὶ γιὰ εὑρήµατα ποὺ δὲν ἔχουν ἐπιδειχθεῖ ὡς τώρα. Γιὰ τὰ πιὸ ἐνδιαφέροντα ἐκθέµατα ποὺ βρέθηκαν στὸ ἔδαφος τοῦ χωριοῦ Τσερνοζὲµ τῆς πόλης Πλόβντιφ ἀφηγεῖται ὁ διευθυντὴς τοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Μουσείου τοῦ Πλόβντιφ Κοσταντὶν Κισιόφ: “Πρέπει νὰ σηµειωθεῖ, ὅτι αὐτὴ ἡ νεκρόπολη εἶναι ἡ πλουσιότερη στὸ βουλγαρικὸ τµῆµα τῆς Θράκης. Συνδέεται µέ τὸν θρακικὸ πολιτισµὸ καὶ παρουσιάζει ἀκόµα µεγαλύτερο ἐνδιαφέρον γιὰ τὸ ὅτι χρονολογεῖται ἀπὸ τὴν πρώιµη περίοδο τῶν βασιλέων τῶν Ὀδρυσῶν (τὰ τέλη τοῦ 6ου καὶ τὶς ἀρχὲς τοῦ 5ου αἰώνα πρὸ Χριστοῦ). Ὁ τύµβος, ὅπου κάναµε ἀνασκαφές, ἀνήκει σὲ ἐκπρόσωπο τῆς θρακικῆς ἀριστοκρατίας τοῦ 5ου αἰώνα πρὸ Χριστοῦ.
    Μέγιστο ἐνδιαφέρον στὴν ἔκθεση προκαλοῦν τὰ δυὸ ἀκόντια καὶ ὁ ὀρειχάλκινος θώρακας, κατασκευασµένος στὰ τέλη τοῦ 6ου αἰώνα πρὸ Χριστοῦ στὴν Ἑλλάδα. Πρὸς τὸ παρὸν σὲ κανένα ἑλληνικὸ µουσεῖο δὲν ὑπάρχει τέτοιου εἴδους θώρακας. Πρωτότυπη εἶναι ἡ χρυσὴ διακόσµηση µέ τὴ µορφὴ τῆς Γοργόνας Μέδουσας καὶ τὰ ἄλλα πέντε χρυσὰ διακοσµητικὰ στοιχεῖο στὸ πρόσθιο µέρος µέ τὸ σχῆµα κώνων. Ὁ κ. Κισιὸφ προσθέτει: “Ὑπάρχουν ἀκόµα δυὸ πρωτότυπα εὑρήµατα ποὺ ἐπίσης ἐπιδείχνουµε σ’ αὐτὴν τὴν ἔκθεση. Λέω πρωτότυπα, γιατί µέχρι στιγµῆς δὲν ἔχουν ἀνακαλυφθεῖ παρόµοια καὶ δὲν εἶναι γνωστὰ σὲ ἐδάφη, στὰ ὁποῖα οἱ Ἕλληνες ἐµπορεύονταν κατὰ τὴν κλασικὴ ἐποχή. Πρόκειται γιὰ ἕναν ἀσηµένιο κύλικα, δηλαδὴ πλατὺ κύπελλο µέ δυὸ λαβὲς καί χρυσὴ ἀπεικόνιση τοῦ Βελλεροφόντη, τοῦ µυθικοῦ ἐθνικοῦ ἥρωα τοῦ Κορίνθου κατὰ τὴν κλασικὴ περίοδο στὴν Ἑλλάδα τὸν 5ο αἰώνα πρὸ Χριστοῦ. Τὸ ἄλλο ἀντικείµενο εἶναι µεγάλος χρυσὸς θώρακας, κατασκευασµένος ἀπὸ χρυσὸ 24 καρατίων, στὸν ὁποῖο ἐπίσης ἀπεικονίζονται τὸ κεφάλι τῆς Γοργόνας Μέδουσας καὶ τὰ ἱερὰ ζῶα τῶν βασιλέων τῶν Ὀδρυσῶν – λιοντάρι καὶ ζαρκάδι.
          Ἡ ἔκθεση, ποὺ ἐπιδείχνεται στὸ Ἐθνικὸ Ἱστορικὸ Μουσεῖο, µαρτυρεῖ γιὰ τὴν ἐξαιρετικὴ τέχνη τῶν Θρακῶν ἐπαγγελµατιῶν, τὰ ἔργα τῶν ὁποίων συναγωνίζονται ἐκεῖνα τῆς κλασικῆς Ἑλλάδας.

none

Ἴσως ὁρισµένοι θεωροῦν κάποια αἰτήµατα τῆς Ἄγκυρας «δηµοκρατικά», µεταξύ αὐτῶν δέ καί τήν ἐκλογή τῶν µουφτήδων ἀπό τή «βάση» (ἐτέθη χθές καί στόν Μολυβιάτη ἐπισήµως). Ἔτσι, παραθέτουµε µετάφραση ἄρθρου τῆς βουλγαρικῆς ἐφηµερίδας «24 ΩΡΕΣ» (21-3) γιά καλύτερη κατανόηση τῆς ἑλληνικῆς θέσης γιά τό ζήτηµα.

ΝΕΟΣ ΜΟΥΦΤΗΣ ΚΑΙ ΝΕΑ ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΥΣ

Οἱ «ἀντάρτες» ἰσχυρίζονται ὅτι ἡ ἐκλογική διαδικασία χειραγωγήθηκε ἀπό τό DPC (τοῦ Ἀχµέτ Ντογάν)

Ὁ νέος ἀρχιµουφτῆς Μουσταφά Ἀλῆ Χατζή ἐκλέχθηκε χθές ἄνευ συζητήσεων καί ἀντιπάλου, µέ σχεδόν ἀπόλυτη ὁµοφωνία. Ὁ Χατζή ἔχει διατελέσει ἀρχιµουφτῆς ἀπό τό 1997 ὥς τό 2000. Οἱ µουσουλµάνοι συγκεντρώθηκαν σέ ἔκτακτο συνέδριο γιά νά ἀναδείξουν νέα διοίκηση καί νά τερµατίσουν τίς θεσµικές θρησκευτικές περιπλοκές πού ἐµφανίστηκαν ἐδῶ καί ἕναν χρόνο. Δέν προσκλήθηκαν νά παρευρεθοῦν στό συνέδριο ἀντιπρόσωποι τοῦ ἀντίπαλου στρατοπέδου – ἐκεῖνο τοῦ Νεντίµ Γκέντζεφ.

Ὡστόσο οἱ ἐκλογές προκάλεσαν καί νέο διχασµό ἀνάµεσα στούς µουσουλµάνους. Κάπου ἑκατό ἀντιπρόσωποι ἐγκατέλειψαν ἤδη ἀπό τήν ἀρχή τήν συγκέντρωση, µέ τήν κατηγορία πώς ἦταν ἐλεγχόµενη ἀπό τό DPC καί πώς τό ὄνοµα τοῦ µουφτῆ εἶχε ἤδη προαποφασισθεῖ. Ἀνάµεσα στούς «ἀντάρτες» ἦταν ὁ µουφτῆς τῆς Σόφιας Ἀλῆ Χαϊραντίν, ὁ µουφτῆς τοῦ Σµόλιαν Σάλβι Σακίροφ καί ἰµάµηδες ἀπό τό Κίρτζαλι, Γκότσε Ντέλτσεφ, Μοντάνα καί Πλέβεν. Οἱ ἀντάρτες ἐκτόξευσαν κατηγορίες πώς ἤδη ἀπό µιά ἡµέρα πρίν ἀντιλήφθηκαν πώς ὁ Μουσταφά Χατζή εἶχε κερδίσει τήν ἐκλογή.

Μόνο ὁ Μουσταφά Χατζή ἐπικύρωσε τήν ὑποψηφιότητά του µπροστά στό συνέδριο. Οἱ ὑπόλοιποι 7 διεκδικητές παραιτήθηκαν οἰκειοθελῶς. Ὁ ἕως τώρα µουφτῆς Φικρί Σαλή παραιτήθηκε τῆς διεκδίκησης ὑπέρ τοῦ Χατζή, µαζί µέ ἕναν ἀκόµη ὑποψήφιο. Ὅµως τό σύνολο τῶν ὑπόλοιπων διεκδικητῶν δέν ἦταν κἄν στήν αἴθουσα.

Πρίν τήν ψηφοφορία οἱ ἀντιπρόσωποι περπατοῦσαν στούς διαδρόµους καί συγχαίρανε τόν νέο τους ἡγέτη Μουσταφά Χατζή. Τό ἀφεντικό τοῦ Ἀνώτατου Ἰσλαµικοῦ Ἰνστιτούτου ἐκλέχθηκε µέ 3 ψήφους «κατά» καί 1 ἀποχή σέ κάπου 1.400 ἀντιπροσώπους.

Οἱ «διωχθέντες» ὀργάνωσαν σύντοµη διαµαρτυρία µπροστά στό κτίριο τοῦ ὑπουργικοῦ συµβουλίου καί ἀπείλησαν νά ἐφεσιβάλουν ἀµέσως τό συνέδριο ὡς µή νόµιµο. Ὁ ἄτυπος ἐπικεφαλῆς τους Σαλήχ Ἀρσίνσκι ἀπό τό Σµόλιαν κατήγγειλε ὅτι οἱ ἐκλογικοί κατάλογοι τῶν ἀντιπροσώπων φτιάχτηκαν σέ καφενεῖα καί κοµµατικά γραφεῖα καί ὄχι στίς µουσουλµανικές ἐπιτροπές. Ἔφεση ἐναντίον τοῦ συνεδρίου θά ὑποβάλει καί ὁ ἄλλος διεκδικητής Νεντίµ Γκέντζεφ. Ὡστόσο, τό συνέδριο ἔχει ἀναγνωρισθεῖ ἀπό τίς κρατικές Ἀρχές ὅπως ἐκπροσωποῦνται ἀπό τόν πρωθυπουργό Σακσοµπουργότσκι, τόν πρόεδρο Παρβάνοφ καί τόν Πρόεδρο τῆς Βουλῆς Βελίκοφ, οἱ ὁποῖοι ἀπέστειλαν ἐπιστολές µέ τίς ὁποῖες τό χαιρέτισαν. Καλεσµένος τοῦ συνεδρίου ἦταν ὁ Τοῦρκος πρεσβευτής Χαϊδάρ Μπέρκ.

Τόσο καλά λοιπόν! 1396 στούς 1400 ψήφισαν τόν ἐκλεκτό τῆς Ἄγκυρας, σύµφωνα µέ τίς παραδοσιακές τουρκικές δηµοκρατικές ἀρχές τῆς ὁµοφωνίας καί τῆς ποδηγέτησης. Ἄν …ζηλεύουµε τούς Βουλγάρους, ἰδού πεδίον δόξης!

none

 

cf80cebfcebcceaccebaceb5cf82-satofἈπό τήν πρόσφατη, ἐξαιρετικά ἐνδιαφέρουσα διάλεξη τοῦ Νίκου Κόκκα στήν Ξάνθη (Ἵδρυµα Θρακικῆς Τέχνης & Παράδοσης, 28-2-05) γιά τούς Ποµάκους τῆς Βουλγαρίας ἐπιλέξαµε κάποια σηµεῖα πού εἴτε εἶναι δυσεύρετα εἴτε παρουσιάζουν λαογραφικό ἐνδιαφέρον. Νά σπάσει κάπως καί ἡ µονοτονία τῆς ἱστορικοπολιτικῆς µας θέασης…

 

…Οἱ Ποµάκοι τῆς Κεντρικῆς Ροδόπης ἀποτελοῦν τὴν πιὸ συµπαγὴ ὁµάδα σλαβόφωνων µουσουλµάνων. Τοὺς συναντᾶµε κατὰ µῆκος τοῦ ποταµοῦ Ἄρδα στὶς περιοχὲς Σµόλιαν, Ντέβιν, Νευροκόπι (Γκότσε Ντέλτσεβ) καὶ µέχρι τὴν Πέστερα καὶ τὸ Ἀσένοβγκραντ (Στενήµαχο). Στὸ δυτικὸ τµῆµα τῆς Ροδόπης οἱ Ποµάκοι φτάνουν τὴν κοιλάδα τοῦ Νέστου καὶ τὸ ὄρος Πιρὶν ἐνῶ στὰ ἀνατολικὰ ἡ διαχωριστικὴ γραµµὴ µέ τοὺς Τούρκους τοῦ Κίρτζαλι περνάει ἀπὸ τὸ Ἄρντινο καὶ τὸ Ζλάτογκραντ, ἂν καὶ µεµονωµένα ποµακοχώρια συναντᾶµε καὶ µέχρι τὸν ποταµὸ Ἕβρο. Τὸ 1989 τὸ Ὑπουργεῖο Ἐσωτερικῶν τῆς Βουλγαρίας µίλησε γιά 268.971 Ποµάκους.

Ἡ ὕπαρξη µουσουλµανικῶν νησίδων στὰ Βαλκάνια ἀποτελεῖ κληρονοµιὰ τῶν πέντε αἰώνων Ὀθωµανικῆς παρουσίας. Βασικὴ συνέπεια τῆς ἐγκαθίδρυσης τῆς Pax Ottomana ἦταν ἡ κατάργηση τῶν κρατικῶν ὁρίων, γεγονὸς ποὺ διευκόλυνε τὶς κινήσεις τῶν πληθυσµῶν καὶ τὴν ἀλληλοδιείσδυση διαφορετικῶν ἐθνο-πολιτισµικῶν ὁµάδων σὲ µία ἀχανή ἔκταση. Σχετικὰ µέ τὶς φάσεις ἐξισλαµισµοῦ τῶν κατοίκων τῆς Ροδόπης, ἡ ἀνάλυση τῶν Ὀθωµανικῶν φορολογικῶν ἀρχείων γιὰ τὰ χωριὰ τῆς δυτικῆς Ροδόπης µᾶς δίνει ἰδιαίτερα ἐνδιαφέροντα στοιχεῖα. Σύµφωνα µέ αὐτὰ, τὸ 1635 ὑπῆρχαν 1623 χριστιανικὰ νοικοκυριὰ σὲ 29 χωριά. Μετὰ ἀπὸ 25 χρόνια τὰ Ὀθωµανικὰ ἀρχεῖα ἀναφέρουν µόνον 948 χριστιανικὰ νοικοκυριά. Τὰ ἀρχεῖα συχνὰ µνηµονεύουν τὰ σλαβικὰ ὀνόµατα τῶν πατεράδων τῶν φορολογουµένων π.χ. Ἀµπντουλλάχ, γιὸς τοῦ Ἰβάν, µαρτυρία τοῦ ἐξισλαµισµοῦ ἀτόµων µέ σλαβικὴ καταγωγή.

Ὁ ἐξισλαµισµὸς τῶν Ποµάκων σίγουρα δὲν ἦταν ἀποτέλεσµα µίας ἁπλῆς διοικητικῆς πράξης. Ἦταν µία ἀργή διαδικασία ποὺ διήρκεσε πολλοὺς αἰῶνες καὶ κορυφώθηκε κατὰ τὸν 17ο αἰώνα. Νεώτερες µελέτες ἀναδεικνύουν ὡς βασικὴ αἰτία τοῦ ἐξισλαµισµοῦ τὴν ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τὴ δυσβάσταχτη φορολογία ἐνῷ παράλληλα τονίζουν πὼς ὁ ἐξισλαµισµὸς ἦταν σταδιακός, εἶχε ἤδη ξεκινήσει ἀπὸ τὸ πρῶτο ἤµισυ τοῦ 16ου αἰώνα καὶ συνεχίστηκε µἔχρι τὸν 18ο αἰώνα καὶ ἀργότερα. Ἡ µελέτη τῶν ὀθωµανικῶν καταστιχώσεων µᾶς δίνει πολύτιµες πληροφορίες γιὰ τὴ φορολογία ποὺ ἔπρεπε νὰ πληρώνουν οἱ χριστιανικοὶ πληθυσµοί. Ὅταν ἕνα νοικοκυριὸ στρέφονταν πρὸς τὴν Ἰσλαµικὴ θρησκεία διαγράφονταν ἀπὸ τὰ φορολογικὰ µητρῶα καὶ ὁ φόρος ἀνακατανέµονταν στὰ ὑπόλοιπα χριστιανικὰ νοικοκυριά. Κατὰ τὸ 2ο ἥµισυ τοῦ 17ου αἰ. παρατηρεῖται θεαµατική µείωση τοῦ ἀριθµοῦ τῶν χριστιανικῶν νοικοκυριῶν, σὲ ὁρισµένες περιοχὲς ἀπὸ 50% µέχρι 70%. Ἔτσι, ἡ θρησκευτικὴ µεταστροφή, βασισµένη πρῶτα πρῶτα σὲ οἰκονοµικοὺς λόγους, µπορεῖ νὰ γινόταν εἴτε σὲ προσωπικὸ ἐπίπεδο εἴτε σὲ ἐπίπεδο οἰκογένειας ἢ καὶ ὁλόκληρης κοινότητας.

Ὁ Βούλγαρος ἱστορικὸς Ν. Τοντόροβ ἐξιστορώντας τὸν ἐξαναγκαστικὸ ἐξισλαµισµὸ τῶν κατοίκων τῆς Ροδόπης παραθέτει πολλὲς ἱστορικὲς µαρτυρίες ἀπὸ χρονικὰ καὶ πηγές. Ἀναφέρει ἐπίσης πὼς δὲν ὑπάρχει χωριὸ Ποµάκων στὴ Ροδόπη δίχως τὸ τοπωνύµιο «Καβούρσκο Γκρόµπιε» (τάφοι τῶν ἀπίστων), ὅπου ὅλοι γνωρίζουν πὼς εἶναι θαµµένοι χριστιανοί. Προσθέτει ἐπίσης τὰ πάµπολλα τοπωνύµια τῆς Ροδόπης «Μόµιν κάµεν», «Μόµιν βργ», «Μόµιν βίρ», Νεβέστα» κλπ ποὺ σχετίζονται µέ παραδόσεις γιὰ τὴν αὐτοκτονία Ροδοπαίων κοριτσιῶν προκειµένου νὰ ἀποφύγουν τὴ σύλληψη ἀπὸ τοὺς Τούρκους.

Ὁ Γάλλος Paul Luca διασχίζοντας τὴν Κεντρικὴ Ροδόπη τὸ 1706 διανυκτέρευσε γιὰ ἕνα βράδι στὸ Πασµακλὴ (Σµόλιαν). Ἐντυπωσιάστηκε ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ µουσουλµάνοι στὸ Πασµακλή µιλοῦσαν µία παρεφθαρµένη µορφὴ βουλγαρικῆς.

Τὸ 1854 ὁ Βούλγαρος ἱστορικὸς καὶ ποιητής Γκιόργκι Ράκοφσκι ὁλοκληρώνει τὸ ποιητικὸ ἔργο του «Ταξιδευτὴς τοῦ δάσους» (Gorski Pitnik), τὸ ὁποῖο τυπώνεται τρία χρόνια ἀργότερα στὸ Νόβι Σάντ. Ὁ Ράκοφσκι ἀναφέρεται στοὺς Ποµάκους γράφοντας: «Στὴ Βουλγαρία ὑπάρχει ἕνας λαὸς ποὺ ὀνοµάζονται Ποµάκοι.» Ὁ Ράκοφσκι ἦταν ὁ πρῶτος ποὺ ἑρµήνευσε τὴ λέξη Ποµάκος ἀπὸ τὸ ρῆµα «pomagam”, θεωρώντας τὴ λέξη «Pomak” ἰσοδύναµη τῆς λέξης «pomagach” (βοηθός), πιστεύοντας ὅτι οἱ Βούλγαροι στρατιῶτες ποὺ βοήθησαν τοὺς Ὀθωµανοὺς Τούρκους στὶς ἐπιδροµὲς τοὺς ὀνοµάστηκαν «βοηθοί». Ἐξετάζοντας τὴν ἐτυµολογία τῆς λέξης Ποµάκος καὶ πρὶν καταλήξει ὅτι ἡ λέξη προέρχεται ἀπὸ τὸ ρῆµα «pomagam» (βοηθῶ) παραθέτει ἕνα παλιὸ δηµοτικὸ τραγούδι:

«Πῆγε τὸ παλικάρι, πῆγε ὁ Ποµάκος Σὲ πόλεµο σκληρὸ τῶν Τατάρων. Τὸν πλήγωσαν, τὸν τραυµάτισαν. Μὲ τριακόσιες τουφεκιὲς Μὲ τρία Τατάρικα βέλη. Πέφτει τὸ παλικάρι, πέφτει ὁ Ποµάκος Σὲ βαθὺ φαράγγι Κάτω ἀπὸ ἕνα πράσινο δένδρο. Τὸ παλικάρι κλαίει, τὸ παλικάρι κλαίει Κάτω ἀπὸ ἕνα δένδρο. Πάνω στὸ δένδρο, πάνω στὸ δένδρο Εἶναι ἕνα πουλὶ γεράκι. Καὶ τοῦ µίλησε, τοῦ µίλησε Τὸ πουλὶ τὸ γεράκι: -Πέθανε παλικάρι, πέθανε Ποµάκε Νὰ σοῦ φάω, νὰ σοῦ φάω Τὴ λευκή σου σάρκα Νὰ σοῦ πιῶ, νὰ σοῦ πιῶ Τὸ µαῦρο σου τὸ αἷµα. Ἀπάντησε τὸ πληγωµένο παλικάρι Τὸ παλικάρι µέ τὸ µεγάλο τραῦµα: -Ἔι ἐσύ, ἔι ἐσὺ πουλὶ γεράκι, Μὴ µέ κάνεις Νὰ ἀνοίξω τριακόσιες πληγὲς Πληγές, τρία Τατάρικα βέλη! Ἀπάντησε, ἀπάντησε Τὸ πουλὶ τὸ γεράκι: – Σώπα παλικάρι, σώπα Ποµάκε, Θὰ σοῦ φάω τὴ λευκὴ σάρκα Θὰ σοῦ πιῶ τὸ µαὖρο σου αἴµα.Τὸ παλικάρι θύµωσε Τὸ πληγωµένο παλικάρι Σύρθηκε, σύρθηκε Μὲ τὶς ζεστές του πληγὲς Καὶ πῆρε καὶ πῆρε Τὸ µακρὺ του τουφέκι Καὶ ἔριξε, ἔριξε Στὸ πουλὶ τὸ γεράκι. Τὸ πουλὶ πέφτει, τὸ πουλὶ πέφτει Στὸ βαθὺ φαράγγι. Τὸ πουλὶ κλαίει, τὸ πουλὶ κλαίει Στὸ βαθὺ φαράγγι. Τὸ ἀκοῦνε, τὸ ἀκοῦνε Πάνω στὸν γαλάζιο οὐρανό. Κι ἀπάντησε τὸ πληγωµένο παλικάρι: – Ξάπλωσε, πουλί, ξάπλωσε Κι οἱ δυὸ µας νὰ ξαπλώσουµε! Κλάψε, πουλί, κλάψε, πουλί, Κι οἱ δυὸ µας νὰ κλάψουµε. Πέθανε, πουλί, πέθανε, πουλί, Κι οἱ δυὸ µας νὰ πεθάνουµε. Ἔµεινε γιὰ πολύ, ἔµεινε γιὰ πολὺ Μὲς στὸ φαράγγι ξαπλωµένος Μὲ τὸ γεράκι τὸ πουλὶ Καὶ φώναξε καὶ φώναξε Τὸ πληγωµένο παλικάρι: -Ἔι ἐσύ, ἔι ἐσύ, ἀδελφὴ Νεράιδα, Ἔλα ἀδελφὴ µου, βοήθησε µε! Τὸν ἄκουσε, τὸν ἄκουσε Ἡ ἀδελφὴ Νεράιδα Κι ἔτρεξε στὸ βαθὺ φαράγγι Πῆρε τὸ πληγωµένο παλικάρι Τὸ παλικάρι µέ τὰ πολλὰ τραύµατα Τοῦ θεράπευσε, τοῦ θεράπευσε Τριακόσιες πληγὲς Τρία Ταταρικὰ βέλη Τοῦ ἔδωσε ἕνα µακρὺ τουφέκι Καὶ τὸν ἔστειλε, τὸν ἔστειλε Στὸν Ταταρικὸ στρατὸ Στρατιῶτες νὰ σώσει Τὸν βασιλιὰ νὰ φέρει.»

Ὁ Ράκοφσκι πιστεύει ὅτι ὁ ἥρωας τοῦ τραγουδιοῦ πολέµησε τὸ 1402 στὸ πλευρὸ τοῦ Βαγιαζὴτ Ἰλνταροὺµ ἐνάντια στοὺς Τατάρους.

Ἐνδιαφέρον παρουσιάζει τὸ περιηγητικὸ κείµενο τοῦ Νikolaidy τὸ 1859 ποὺ ἀναφέρεται στοὺς κατοίκους τῆς ὀρεινῆς Ροδόπης. Ο Νikolaidy µιλάει γιὰ περίπου 20.000 οἰκογένειες ποὺ ζοῦν ἀντάρτικα, µέ δυναµικὸ τρόπο, ἀκόµα καὶ ληστεύοντας. Εἶναι µουσουλµάνοι αἱρετικοί, ἔχουν ἰµάµη, εἶναι κτηνοτρόφοι ἢ γεωργοὶ µικρῶν καλλιεργειῶν. Ἀναφέρεται ὅτι ἀρκετὰ χωριὰ ἦταν χριστιανικὰ πρὶν µόλις 70 χρόνια [δηλαδὴ τὸ 1790]. Ζοῦν µακριὰ ἀπὸ τὶς πεδιάδες καὶ τὶς πόλεις, διατηροῦν παγανιστικὰ ἔθιµα, ἡ ἰατρικὴ εἶναι στὰ χέρια τοῦ ἰµάµη καὶ τῶν µαγισσῶν. Οἱ Τοῦρκοι τοὺς ἀποκαλοῦν Akrians.

Πληροφορίες γιὰ τοὺς Ποµάκους βρίσκουµε καὶ στὸ ἔργο τοῦ ἐθνογράφου καὶ πρωτεργάτη τῆς Βουλγαρικῆς ἐπανάστασης τοῦ 1869 Lyuben Karavelov (1834-1879). Σὲ κείµενό του ὁ Καραβέλωβ γράφει πὼς «οἱ Ποµάκοι ἀκόµα παραµένουν µισοί-χριστιανοὶ γιατί δὲ γνωρίζουν τουρκικὰ καὶ ἄρα τὸ Κοράνι παραµένει γι’ αὐτοὺς νεκρό γράµµα». Παρακάτω προσθέτει :

«Πολλὰ γεγονότα ἀποδεικνύουν τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ Ποµάκοι υἱοθέτησαν τὴ Μωαµεθανικὴ θρησκεία ὄχι πολὺ καιρὸ πρίν. Γιὰ παράδειγµα, ἔχουν διατηρήσει πολλὲς χριστιανικὲς παραδόσεις καὶ τελετουργίες. Ἀκόµα διατηροῦν πολλὰ χριστιανικὰ παρατσούκλια καὶ ὀνοµασίες. Τιµοῦν πολλοὺς χριστιανοὺς ἁγίους καὶ προσεύχονται σ’ αὐτοὺς γιὰ ὑγεία καὶ σωτηρία. Ἀνάµεσα στοὺς Ποµάκους µπορεῖς νὰ συναντήσεις ὀνόµατα ὅπως Πάντσογλου, Νεντυάλκογλου (ὁ γιὸς τοῦ Πάντσο, ὁ γιὸς τοῦ Νεντιάλκο), Βοῦταν, Βούρταν καὶ οὕτω καθεξῆς. Στὴν περιοχὴ Lovech ὑπάρχει ἕνα χωριὸ Lukovit στὸ ὁποῖο οἱ γριὲς γυναῖκες πηγαίνουν στὰ νεκροταφεῖα καὶ ἀνάβουν κεριὰ γιὰ τοὺς νεκρούς, ὅπως κάνουν καὶ οἱ χριστιανοί. Ἐὰν µία µητέρα χάσει τὸν γιό της ἢ τὴν κόρη της ἢ ἐὰν µία γυναίκα χάσει τὸν ἄντρα της, πηγαίνουν σὲ Βουλγαρικὲς ἐκκλησίες καὶ λένε: «Ὑπάρχει ἕνας νεκρὸς στὸ σπίτι µας… Δῶστε µας κεριὰ γιὰ εἴκοσι λέβα γιὰ νὰ τὰ ἀνάβουµε στοὺς τάφους τοὺς τὴν ἠµέρα τῶν Ἁγίων Πάντων». Ἐπιπλέον οἱ Ποµάκοι τηροῦν ὁρισµένες χριστιανικὲς καὶ σλαβικὲς (παγανιστικές) γιορτὲς ὅπως, γιὰ παράδειγµα, τοῦ Ἁγ. Γεωργίου, τοῦ Ἁγ. Δηµητρίου, τοῦ Ἁγ. Νικολάου, τοῦ Ἁγ. Βλάση, τίς ἡµέρες τοῦ σκύλου, τὶς µέρες τοῦ λύκου, τὶς µέρες τοῦ ποντικοῦ, κλπ.»

Ὁ Karavelov θυµᾶται ἀπὸ τὴν παιδική του ἡλικία ποὺ εἶχαν στὸ σπίτι τοῦ δυὸ Ποµάκους (µέ τὰ ὀνόµατα Ἰσµαὴλ Ντοῦρκο καὶ Σούλιο Σιράκ) γιὰ ὑπηρέτες, οἱ ὁποῖοι νήστευαν τὴ Σαρακοστή. Μία µέρα ὁ πατέρας του ρώτησε τὸν ἕναν ἀπὸ αὐτούς: «-Ντοῦρκο, θέλω νὰ ξέρω τί πιστεύεις. Εἶσαι Τοῦρκος ἢ Βούλγαρος;» «Οὔτε κι ἐγὼ δὲν ξέρω. Μᾶς φωνάζουν Pomatsi καὶ Poturnatsi [ἐκτουρκισµένους] καὶ οἱ πατεράδες µας ἤτανε γκιαούρηδες, ἀπάντησε ὁ Ντοῦρκο χαµογελώντας.» Ο Karavelov ἀναφέρει πὼς οἱ Ποµάκοι τρέφουν ἰδιαίτερο µῖσος πρὸς τοὺς Τούρκους. Σὰν ἀπόδειξη παραθέτει ἕνα τραγούδι τὸ ὁποῖο δηµοσιεύτηκε στὴν ἐφηµερίδα «Svoboda» στὸ Βουκουρέστι τὸ 1869 καὶ τὸ ὁποῖο περιγράφει τὴ σύγκρουση ἑνὸς ἥρωα τοῦ γιοῦ τοῦ Πάντσο (Πάντσογλου) µέ τὸν τουρκικὸ στρατό:

«Ὁ γιὸς τοῦ Πάντσο γράφει ἕνα χαρτὶ Καὶ τὸ στέλνει στὸν ἀδελφό του, τὸν ἀδελφό του. Τὸν σηµαιοφόρο τὸν Νάνο, τὸν Βούλγαρο: – Καληµέρα, Νάνου, Βούλγαρε, Πήγαινε νὰ µαζέψεις γενναίους Βουλγάρους, Γενναίους ἄντρες δέκα χιλιάδες Κι ἐλᾶτε στὴν πόλη τοῦ Λόβετς Νὰ βοηθήσετε τὸν ἀδελφό σας τὸ γιὸ τοῦ Πάντσο Γιατί ὁ βεζύρης ἔρχεται Ὁδηγώντας Τούρκους καὶ γενίτσαρους Στρατιῶτες καὶ µία ὁµάδα Τσιτάκων Θέλει νὰ µέ πιάσει Νὰ µέ δέσει σὰν νέα προβατίνα Καὶ νὰ µέ πάρει στὴν πόλη τοῦ Λόβετς Στοῦ Λόβετς τοὺς φαρδιοὺς δρόµους Νὰ µέ κρεµάσει σὲ µία ξερὴ ἰτιὰ Σὰ σκυλὶ γεννηµένο ἀπὸ σκύλα. Ὁ Νάνο ὁ Βούλγαρος διαβάζει ἕνα χαρτὶ Διαβάζει καὶ τὰ µάτια του κλαῖνε. Μαζεύει µία ὁµάδα νέων ἀντρῶν Ποὺ µεγαλώσαν κάτω ἀπ’ τὴ βελανιδιὰ Μάζεψε ὁ Νάνο ἄντρες δυνατοὺς Δέκα χιλιάδες ἀπ’ αὐτοὺς Καὶ πάει νὰ βοηθήσει τὸν ἀδελφό του! Οἱ Τοῦρκοι συναντήθηκαν µέ τοὺς Ποµάκους Τοὺς Ποµάκους καὶ τοὺς Βούλγαρους: Οἱ Τοῦρκοι κόβουν, οἱ Ποµάκοι σφάζουν… Κόκκινα ἀπὸ τὸ αἷµα τὰ χωράφια Τὸ αἷµα τρέχει σὰν νερὸ ἀπ’ τὰ βουνὰ Καὶ τὰ κορµιὰ σὰν τὸ στάρι στὰ χωράφια! Καὶ φώναξε τοῦ Πάντσο ὁ γιός: – Ἄκουσέ µε, βεζύρη Εἶµαι Ποµάκος, γιὸς ἥρωα… Δὲν γεννήθηκα ἀπὸ µάνα Τουρκάλα Δὲν µέ τύλιξαν σὲ βελοῦδο καὶ µετάξι Δὲν µέ τάισαν µέ λίπος καὶ γλυκά. Γεννήθηκα ἀπὸ Ποµάκισσα µάνα Μὲ τύλιξε σὲ φύλλα βελανιδιᾶς, Μὲ µεγάλωσε κάτω ἀπὸ τὴν πράσινη βελανιδιὰ Μὲ τάισε καλαµποκίσιο ἀλεύρι Μὲ ἔµαθε µέ Τοῦρκο νὰ µήν πίνω Γυναίκα Τουρκάλα νὰ µήν ἀγαπῶ… Μὲ ἔµαθε τοὺς Τούρκους νὰ πολεµῶ… Τὸ σπαθὶ τοῦ ἀνέµισε καὶ τὸ κεφάλι ἔκοψε Τὸ Τούρκικο κεφάλι ἑνὸς Βεζύρη.»

none

cebfcf81cf86ceadceb1cf82-ceb5cf85cf81cf85ceb4ceafcebaceb7   Μέ τό παρόν οὐσιαστικά συνεχίζουμε τό πρό 15νθημέρου ἄρθρο μας γιά τήν ἑλληνικότητα τῶν ἀρχαίων Θρακῶν, μέ ἀφορμή τό εὕρημα (μέ τήν ἐπιγραφή «…σκεῦος Σεύθη βάρους…») τοῦ Βούλγαρου ἀρχαιολόγου Γκεόργκι Κίτοβ στόν τάφο τοῦ βασιλιᾶ Σεύθη ΙΙΙ. Καί τό συνεχίζουμε γιατί ἡ ἐπικαιρότητα ὁλοένα ἀνακαλεῖ τίς ἐκκρεμότητές μας μέ τήν Ἱστορία τῆς ἀρχαίας Θράκης.
   Ἄν ὡς κοινωνία καί ὡς κράτος διαθέταμε μία ἐλάχιστη σοβαρότητα, τά ἀποτελέσματα τῶν ἀνασκαφῶν τοῦ Κίτοβ θά ἦταν πρῶτο θέμα, τόσο στή Θράκη, ὅσο καί πανελλαδικά. Μόλις τόν περασμένο Νοέμβριο ὁ Κίτοβ μιλοῦσε γιά τήν ἀναπάντεχη ὁμοιότητα πού ἀπεκάλυψε ὁ τεράστιος τρίχωρος τάφος μεταξύ τῆς τοπικῆς ἀρχιτεκτονικῆς καί ἐκείνης τῆς προϊστορικῆς Ἑλλάδας. Ὅσο γιά τά εὑρήματα ἐντός τῶν τάφων, τόσο κοινά γιά παλαιότερες ἐποχές τῆς νότιας Ἑλλάδας, τό ἕνα τό ἀπέδωσε «πιθανῶς στόν Ἕλληνα γλύπτη Λύσιππο»*. 
   Δυστυχῶς στή Βουλγαρία δέν ἔχουν ὅλοι οἱ ἀρχαιολόγοι τήν ἐπάρκεια καί τήν φιλαλήθεια πού χρειάζεται ἡ ἐπιστήμη. Ἔτσι, πέρα ἀπό τόν σοβαρό καί μετριοπαθή Κίτοβ, ὑπάρχουν καί ἄλλοι πού, ἐξυπηρετώντας νεότευκτους ἐθνικούς μύθους, ἐπιδιώκουν νά βροῦν στούς ἀρχαίους Θρᾶκες τούς πρώτους Βουλγάρους. Καί ἕνα τέτοιο παράδειγμα δείχνει νά εἶναι ὁ Νικολάι Ὀφτσάρωφ, πού τό ὄνομά του συνδέθηκε μέ τό «Μαντεῖο τοῦ Διονύσου» στό Περπερικό (κοντά στό σημερινό Κίρτζαλι).
   Ὁ κύριος αὐτός πρό ἡμερῶν δήλωνε σέ βουλγαρικά καί ξένα ΜΜΕ ὅτι «ὁ Ὀρφέας ἔζησε στή Βουλγαρία καί αὐτά πού λένε οἱ Ἕλληνες ὅτι ἦταν Ἕλληνας, εἶναι λόγῳ τοῦ ἐθνικισμοῦ τους»! Τό περασμένο καλοκαίρι ὁ κυρ – Νῖκος εἶχε σκάψει στό Τατούλ τῆς νότιας Βουλγαρίας αὐτό πού προσδιόρισε ὁ ἴδιος ὡς «τάφο τοῦ Ὀρφέα» («διαψεύδοντας» τόν Παυσανία καί ὅλους τούς ἀρχαίους πού προσδιόριζαν τή θέση τοῦ τάφου μεταξύ Ὀλύμπου καί Δίου) καί πυροδότησε μέ τίς «ἑρμηνεῖες» του ὁλόκληρη σειρά μυθευμάτων.
   Κατ’ ἀρχήν πρέπει νά ποῦμε ὅτι οἱ Ἕλληνες ΔΕΝ ἰσχυρίζονται ὅτι ὁ Ὀρφέας ἦταν Ἕλληνας, καθώς δέν εἶναι εὔκολο νά μιλάει κανείς γιά ἑλληνικότητα σέ κεῖνες τίς ἐποχές καί μάλιστα γιά πρόσωπα …μυθικά. Ἀλλά νά φτάνουν κάποιοι, σάν τήν Ντόνκα Σοκόλοβα τῶν Βουλγαρικῶν Πρακτορείων Ταξιδίων (ΒΑΤΑ), στό σημεῖο νά μιλᾶνε γιά «διαστρέβλωση τῆς Ἱστορίας» ἀπό τήν Περιφέρεια ΑΜ-Θ καί τή Νομαρχία Ἕβρου ἐπειδή ἀποκαλοῦν τόν τόπο μας «γῆ τοῦ Ὀρφέα», ἔ, πάει πολύ! Ντάξει, δεῖ τουριστικοῦ συναλλάγματος, ἀλλά… Καί νά μετά οἱ ἀγγλοφυλλάδες σάν τήν UK Telegraph νά γράφουν γιά τόν «ἑλληνικό μῦθο» τοῦ Ὀρφέα καί τῆς Εὐρυδίκης (ναί, σέ εἰσαγωγικά!) πού τόν διεκδικοῦν δυό ἔθνη! Μήπως μποροῦν νά μᾶς ποῦν καί τί σημαίνει στά …ἀρχαῖα Βουλγαρικά τό ὄνομα Εὐρυδίκη;
   Τά γράφαμε καί πρίν χρόνια: Ἄν δέν εἴμαστε σέ θέση νά ὑπερασπιστοῦμε τήν ἑλληνικότητα τῆς Μακεδονίας (μετά τόν Μανώλη Ἀνδρόνικο καί τίς μύριες μαρτυρίες), πῶς θά τά βγάζαμε πέρα ἄν προέκυπτε κάτι ἀνάλογο μέ τή Θράκη; Ἡ ἀπάντηση εἶναι δυστυχῶς προφανής.

*  Ἀκόμα καί ὅσα ἡ ἀρχαιολογική σκαπάνη τῶν γειτόνων μᾶς προσφέρει στό πιάτο, οὔτε αὐτἀ μποροῦμε νά ἀξιοποιήσουμε!!!

none

Øèïêà-îòêðèòà çëàòíà ìàñêàΜεταφέρουμε τήν εἴδηση ἀπό τή Βουλγαρία:
«Τὸν τάφο τοῦ βασιλιᾶ τῶν ἀρχαίων Θρακῶν Σεύθη Γ’ ἔφερε στὸ φῶς ἡ ἀρχαιολογικὴ ἀνασκαφὴ ποὺ πραγματοποιεῖται στὰ περίχωρα τῆς πόλης Σίπκα, στὴν «Κοιλάδα τῶν θρακῶν βασιλέων» στὴν Κεντρικὴ Βουλγαρία. Ὁ βασιλιὰς Σεύθης Γ’ ζοῦσε στὴν κτισμένη ἀπὸ τὸν ἴδιο πόλη, τὴ Σευθέπολη, καὶ τάφηκε στὸν ναὸ στὶς ἀρχὲς τοῦ 3ου π.Χ. αἰώνα. Εἶναι, λοιπόν, ἡ πρώτη φορά στὴ θρακικὴ ἀρχαιολογία ποὺ ταυτίστηκε τάφος ἱστορικὰ γνωστοῦ ἡγεμόνα.
Ἐπικεφαλῆς τῆς Θρακολογικῆς Ἀρχαιολογικῆς Ὁμάδας, ποὺ διενεργεῖ τὴν ἀνασκαφὴ εἶναι ὁ Βούλγαρος ἀρχαιολόγος δρ. Γκεόργι Κίτοβ, ὁ ὁποῖος τὴν Τρίτη μίλησε στὸ Ἐθνικὸ Ἵδρυμα Ἐρευνῶν γιὰ τὰ εὑρήματα ποὺ ἦλθαν στὸ φῶς. Ὁ τάφος τοῦ Σεύθη ἦταν ἀσύλλητος καὶ ἔτσι οἱ ἀρχαιολόγοι βρέθηκαν μπροστὰ σὲ ἐντυπωσιακὰ ἀντικείμενα: χρυσὸ στεφάνι μὲ φύλλα βελανιδιᾶς, ξίφος, θώρακα καὶ περικεφαλαία, ἱπποσκευή, ἀλαβάστρινα ἀγγεῖα, χρυσὸ κύλικα οἴνου καὶ πλῆθος ἄλλων ἔργων ἀπὸ χρυσό, ἀσήμι, ἀλάβαστρο, πηλὸ καὶ δέρμα.
Μεταξὺ τῶν εὑρημάτων συγκαταλέγεται καὶ μία ἀσημένια κούπα ποὺ ἔφερε τὸ ὄνομα τοῦ νεκροῦ βασιλιᾶ: «… σκεῦος Σεύθη βάρους…» ἔγραφε, στὰ ἀρχαῖα ἑλληνικὰ μάλιστα, ἡ χαραγμένη ἐπιγραφὴ τῆς κούπας. Ἐκτὸς ἀπὸ τὸν τάφο τοῦ βασιλιᾶ Σεύθη Γ’, ὁ δρ. Γκεόργι Κίτοβ ἀνέσκαψε καὶ ἕναν τύμβο μέσα στὸν ὁποῖο τάφηκε κατὰ τὸ δεύτερο μισό τοῦ 5ου π.Χ. αἰώνα ἄλλος ἕνας Θράκας βασιλιάς. Καὶ σὲ αὐτὴ τὴν περίπτωση τὰ εὐρήματα εἶναι σπουδαία, μὲ ἐντυπωσιακότερο ἕνα προσωπεῖο-φιάλη μὲ ἀνάγλυφη παράσταση ἀνθρώπινου προσώπου φιλοτεχνημένη πάνω σὲ χοντρὴ πλάκα χρυσοῦ, βάρους 673 γραμμαρίων (φωτογραφία). Ὁ τάφος ἦταν σκεπασμένος ἀπὸ ἑπτὰ πλάκες μὲ γεῖσο ὥστε νὰ θυμίζει σαρκοφάγο ἐνῶ ἐκτιμᾶται ὅτι ὁ βασιλιὰς ἦταν ὀπαδὸς τοῦ Ὀρφέα ἀφοῦ βρέθηκαν μόνο μερικὰ ὀστᾶ τῶν ἄκρων καὶ τοῦ κρανίου του. Ἀλλὰ ἦταν καὶ πολεμιστής, ἀφοῦ εἶχε ἐνταφιαστεῖ σχεδὸν μὲ ὅλη του τὴ μεταλλικὴ ἐξάρτυση ποὺ δίνει πολύτιμα στοιχεῖα γιὰ τὸν ὁπλισμὸ τῆς ἀριστοκρατικῆς τάξης στὴν ἀρχαία Θράκη, τὰ ἀπαραίτητα γιὰ τὴ μετὰ θάνατον ζωὴ του σκεύη, καθὼς καὶ μὲ μερικὰ ἄλλα ἀντικείμενα ἀπὸ ἀσήμι, χρυσό, χαλκό, σίδηρο καὶ πηλό.
Ὁ ἀριθμὸς τῶν τύμβων ποὺ συνολικὰ ἐξερευνήθηκαν τὸ 2004 στὴν Κοιλάδα τῶν Θρακῶν βασιλέων φθάνει τοὺς 13.»
Καθώς δέν πρόκειται γιά τήν πρώτη τέτοια ἀνακάλυψη τοῦ δρ. Κίτοβ καί τίς σχετικές ἀνακοινώσεις, αὐτό πού περιμέναμε ὡς Θρᾶκες καί ὡς  Ἕλληνες ν’ ἀκούσουμε ἦταν ἡ ἐξήγηση γιά τήν ἑλληνική ἐπιγραφή τῆς κούπας τοῦ βασιλιᾶ. Καί ποιά νομίζετε πώς δόθηκε στίς ἀναφορές τῶν ΜΜΕ;  Ὅτι πρόκειται μᾶλλον γιά προϊόν εἰσαγωγῆς ἤ γιά …λάφυρο! Μάλιστα, ὁ βασιλιᾶς τῶν Θρακῶν εἶχε λεηλατήσει κάποιαν ἑλληνική πόλη καί ἔτυχε νά βρεῖ μιάν ἀσημένια κοῦπα μέ τ’ ὄνομά του, τήν ὁποία καί κράτησε μέχρι καί στόν τάφο του!
Γιά μιάν ἀκόμη φορά λοιπόν παρατηροῦμε τό πασίγνωστο φαινόμενο τῆς λυσσώδους ἄρνησης παντός ἑλληνικοῦ. Τό προφανές καί ἀποδεδειγμένο ἀπωθεῖται καί ἐπιστρατεύονται πάσης φύσεως παραλογισμοί, ἀρκεῖ νά ὑποτιμηθεῖ καί νά περιοριστεῖ ἡ αἴγλη καί ἡ παρουσία τοῦ ἀρχαίου Ἑλληνισμοῦ! Τά εἴδαμε μέ τούς Μυκηναίους καί τή Γραμμική Β΄, τά ζοῦμε μέ τούς Μινωίτες καί τή Γραμμική Α΄, τά ὑφιστάμεθα μέ τούς ἀρχαίουςΜακεδόνες καί Θρᾶκες. Τά παραμύθια περί προελληνικῶν φύλων καί ἰνδοευρωπαϊκῶν καθόδων, τά ἀπολύτως ἀναπόδεικτα καί ἐναντιούμενα σέ κάθε λογικό ἐπιχείρημα καί σέ κάθε ἀρχαιολογική μαρτυρία πασχίζουν νά κρατήσουν τήν ἑλληνική περί τό Αἰγαῖο παρουσία στά ὅρια τῶν 4.000 χρόνων (ἤδη πάντως κερδίσαμε 1000 χρόνια ἀπό τήν ἐποχή πού βρισκόμασταν ἐμεῖς στό σχολεῖο). Καί μήπως εἶναι ἡ μόνη τέτοια περίπτωση; Σημειῶστε ἕνα ἀκόμη πρόσφατο, κυπραίικο παράδειγμα:
«…Ἡ ἔκπληξη γιὰ τοὺς ἀρχαιολόγους ἦλθε ἀπὸ τὴν Κύπρο καὶ συγκεκριµένα ἀπὸ τὸν Πύργο. Καὶ αὐτὸ γιατί κανεὶς µέχρι τώρα δὲν φανταζόταν ὅτι στὴν περιοχὴ κρυβόταν ἐδῶ καὶ 4.000 χρόνια τὸ ἀρχαιότερο ἀρωµατοποιεῖο τοῦ κόσµου! «Οὔτε ποὺ τὸ φανταζόµασταν τέτοιο εὕρηµα» δήλωσε  ἡ Ἰταλίδα ἀρχαιολόγος καὶ ὑπεύθυνη τῆς ἀνασκαφῆς, δρ Μαρία Ροζάρια Μπελτζιόρνο, ποὺ εἶχε τὴν τύχη νὰ δεῖ νὰ ἀναδύεται αὐτὸ τὸ σπάνιο ἀρχαιολογικὸ µνηµεῖο. Πρόκειται γιὰ ἕνα προϊστορικὸ ἐργαστήριο 4.000 τ.µ. στὸ ἐσωτερικό τοῦ ὁποίου βρέθηκαν ἀγγεῖα γεµάτα µέ ἀρωµατικὲς πρῶτες ὕλες ἀλλὰ καὶ τὰ ἕτοιµα ἀρώµατα. Ἀπὸ τὴν ἐξέτασή τους, µάλιστα, προκύπτει ὅτι οἱ προτιµήσεις τῶν προγόνων µας δὲν διαφέρουν πολὺ ἀπὸ τὶς σηµερινὲς ἐπιλογὲς µας.
Τὰ περισσότερα ἀπὸ τὰ 50 µικρὰ καὶ µεγάλα κυπριακὰ ἀγγεῖα ποὺ βρέθηκαν ἔκρυβαν µέσα τους εὐωδιὲς ἀπὸ πρωτότυπα ἀρώµατα ἀπὸ σταφύλι ἀλλὰ καὶ ἄλλες ποὺ «ἔµοιαζαν» πολὺ µέ τὸ δηµοφιλὲς Pino Silvestre, τὸ γνωστὸ ἄρωµα πεύκου στὸ πράσινο µπουκάλι. «Βρήκαµε σχεδὸν 10 διαφορετικὰ αἰθέρια ἔλαια, ἴδια µέ ἐκεῖνα ποὺ χρησιµοποιοῦνται σήµερα» τονίζει ἡ κ. Μπελτζιόρνο, ποὺ ἀνασκάπτει στὴν περιοχὴ ἀπὸ τὸ 1998. Ἀπὸ τὶς πρῶτες ἀναλύσεις ἀποδεικνύεται ὅτι οἱ πρῶτες ὕλες τῶν ἀρωµάτων ἦταν κανέλα, δάφνη, µυρτιά, γλυκάνισο καὶ κίτρο.
Ὅσο γιά τήν τέχνη τῆς ἀρωματοποιίας, φαίνεται πώς τήν γνώρισαν ἀπό τούς Αἰγυπτίους, μέ τούς ὁποίους διατηροῦσαν στενές σχέσεις, ἐνῷ ἀνάμεσα στούς καλύτερους ἀγοραστές ἀρωμάτων εἰκάζεται πώς ἦταν οἱ Μινωίτες.»
Ἑτερόφωτη-δεύτερη λοιπόν ἡ ἑλληνική πολιτισμική παραγωγή, παρότι πρόκειται, ὡς λέγεται, γιά τό μακράν πρῶτο ἐργαστήριο τέτοιου τύπου! Ἐδῶ ἐπιστρατεύτηκε ἡ ἐγγύς Ἀνατολή πού προσφέρεται γιά τέτοιες ὑπο-θέσεις ἐργασίας (ἔχει χρησιμοποιηθεῖ ἔτσι καί στό παρελθόν ἐπανειλλημένως).
Κι ἐρχόμαστε ἀπό τά παραπάνω στό τελευταῖο τεῦχος τοῦ περιοδικοῦ ΑΡΔΗΝ. Τό σπουδαῖο του ἀφιέρωμα στήν ἀρχαιολαγνεία καί τήν «συναφή» της οὐφολογία θέτει μέ τόλμη ἕνα θέμα πού ἀπό τό περιθώριο ἔχει πάρει πλέον μία κεντρική θέση στήν καθημερινότητα ἑνός τεραστίου ἀριθμοῦ συνελλήνων. Τό ζήτημα ὅμως εἶναι – πέρα ἀπό τίς γελοῖες, τίς ὕποπτες ἤ τίς ἐπικίνδυνες πλευρές του – γιατί καταλήγει (καί) τόσος σοβαρός κόσμος στίς ὑπώρειες τῆς φαντασιοπληξίας (τό διαπραγματεύεται στό ἀφιέρωμα ὁ Σαράντος Καργάκος, ἐμπλουτίζοντας τήν προβληματική πού ἐκθέτουν καί οἱ ἄλλες, ἐξαίρετες προσεγγίσεις τοῦ περιοδικοῦ). Κατά τή γνώμη μας τεράστια εὐθύνη ἔχουν οἱ προσεγγίσεις τοῦ τύπου πού ἀναφέρουμε ἀνωτέρω. Δέν εἶναι δυνατόν νά ἀνέχεται κανείς τήν κάθε ἐπιστημονικοφανή θεωρία τῶν εἰδικῶν – μέ ἤ χωρίς εἰσαγωγικά – καί νά μήν βλέπει πουθενά ἀντίλογο γιά τήν ὑπεράσπιση τοῦ αὐτονόητου (πού τυχαίνει νά εἶναι καί τό πολιτισμικό παρελθόν μας). Εἴτε λοιπόν ἐκκινήσει κανείς μέ μία συνομωσιολογική προσέγγιση εἴτε μέ τήν οἴηση τοῦ ἐρασιτέχνη πού θά καλύψει τήν ἀνεπάρκεια καί τήν ἀδιαφορία τοῦ ἐπαγγελματία, τό ἀποτέλεσμα τῆς δικῆς του ἐνασχόλησης πολύ δύσκολα δέν θά ἀδικήσει τίς προθέσεις του. Γνώμη μας λοιπόν εἶναι πώς – σύν τοῖς ἄλλοις – φταῖνε σέ μεγάλον βαθμό οἱ ἐπαγγελματίες ἀρχαιολόγοι, φιλόλογοι, μελετητές, ἱστορικοί: Ἡ δική τους ὀλιγωρία – ἀκηδία (σέ συνδυασμό μέ τό γενικό μας ἐθνικό χάλι) καί τήν ἀλήθεια μᾶς στεροῦν καί στούς τηλελλαδέμπορους ἀνοίγουν τόν δρόμο.

Κ.Κ.

 

 

 

 

 

 

none


ΕΞΩ ΤΟ ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟ ΑΠΟ ΤΗ ΘΡΑΚΗ
ΥΠΟΓΡΑΨΤΕ ΤΩΡΑ!



ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Τουρκικά Νέα
Ο τουρκόφωνος τύπος στη Θράκη και στον Κόσμο


Παρατηρητήριο Μέτε
Τα νέα του ψευδομουφτή Ξάνθης Αχμέτ Μέτε


Ένα Καράβι Για Τη Γάζα | ShipToGaza.gr
Ενα Καράβι Για Τη Γάζα



Σχετικά...

Αρθρογραφία

Μόνιμες στήλες

  1. ΠΡΟΣΦΑΤΑ
  2. ΑΡΘΡΑ
  3. ΣΧΟΛΙΑ

ΑΡΧΕΙΟ

Λέξεις

Επισκέπτες

free counters